ruhiyatning tuzilishi va faoliyat ko`rsatishi

DOCX 5 pages 18.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

5- mavzu: ruhiyatning tuzilishi va faoliyat ko`rsatishi : ongsizlik ichki ong, ong, id,ego,super ego .insonning ruhiy salomatligining xususiyatlari ruhiy hodisalarning klassifikatsiyasi (tasnifi) ruhiy hayot turli-tuman hodisalarda namoyon bo'ladi. ruhiy hayot hodisalarida ruhiy jarayonlar, ruhiy mahsullar va ruhiy holatlar farq qilinadi. psixik jarayon—psixik hodisaning qonuniy, ketma-ket o'zgarishi, uning bir bosqich yoki fazadan ikkinchi bosqich yoki fazaga o'tishidir. psixik mahsullar— psixik jarayonlarning natijasidir. bularga sezgi, idrokning obraz (timsollari), tasavvurlar, muhokamalar, tushunchalar shaklidagi subyektiv psixik mahsullar kiradi. yoqimli va yoqimsiz tuyg'ular, tinchlik, farog'at, hayajonlanish va ma'yuslanish, uyg'oqlik va uyqu holatlari, dadillik va taraddudlanib qolish holatlarini boshdan kechirish psixik holatlarga kiradi. turli xil psixik hodisalarni bilish, emoisional soha va iroda deb uchga bo'lish ilgaridan ma'lum. odam ongi faoliyatida zohir bo'ladigan ana shu turlar psixik funksiyalar deb ataladi. bilish hodisalari, boshqacha qilib aytganda, aqliy, intellektual jarayonlar deb ataladi. sezgi, idrok, xotira, xayol, tafakkur va nutq bilish jarayonlari qatoriga kiradi. sezgi muayyan paytda ko'ruv, eshituv, tuyg'u, …

2 / 5

deb ifodalaymiz. binobarin, idrok— narsaning bizning ongimizdagi in'ikosi, aks etishidir. biroq idrok sez-gilarning oddiy yig'indisi emas, sezgilar ham, idrok etiladigan narsalar ham narsa bizning sezgi a'zolarimizga bevosita ta'sir qilgandagina vujudga keladi. xotira — narsa va hodisalar hamda ular xossalari, sezgi va idrok orqali hosil bo'lgan obrazlar nom-nishonsiz yo'qolib ketmaydi, ular miyamizga o'rnashib, saqlanib qoladi va qulay sharoit bo'lganda yana esimizga tushadi. odam har qanday idrok etilgan narsani, har qanday kechinmani, har qanday ta'sirotni bu voqealarning izlari ko'ri-nishida qisqa yoki uzoq vaqtgacha xotirasida saqlab qolishi mumkin. biz so'zlar va so'zlar yig'indilarini, shuningdek, tasawurlarimizni eslab va xotiramizda saqlab qolamiz. so'z va timsol (obraz) xotiraning asosiy turlari hisoblanadi. xoti-raning uch funksiyasi mavjud: eslab qolish, materialni saqlash va uni yodga tushirish yoki reproduksiya. sezgi a'zolari yoki, aniqrog'i, analizatorlar odamga tashqi olamni va uning o'z organizmi holatini ifodalaydigan turli-tuman sezgilarni aks ettiradi. shunday qilib, olamni bilish sezgilar va idrok etishdan boshlanadi. ilgari idrok etilgan narsalarning …

3 / 5

am ongining narsalar va hodisalarni saralab idrok etishga qaratilganligi diqqat deb ataladi. diqqatning fiziologik negizi bosh miya po'stlog'ining muayyan sohalarida optimal qo'z-g'aluvchan o'choqlarda qo'zg'alishning to'planishidir, bu vaqtda po'stloqning boshqa sohalari tormozlanish holatida bo'ladi. diqqat ixtiyoriy va beixtiyor turlarga bo'linadi. agar ong yo'nalishi va bir joyga jamlanmaganligini odamning irodasi taqozo qilmaganda beixtiyor diqqat to'g'risida fikr yuritiladi. bunday diqqat yuzaga kelishida odamning odatlari, qo'zg'a-tuvchining organizm ichki holatiga mos kelishi, muttasil bir narsani kutish va hokazolar muhim o'rin tutadi. beixtiyor diqqat negizida, albatta, mo'ljal olish refleksi yotadi, u yangidan paydo boigan qo'zg'atuvchiga javob berishga hami-sha tayyor bo'lib turadi. ixtiyoriy diqqatga odamning irodasi sabab bo'ladi va u ongli ravishda qo'yilgan maqsad bilan bog'liq bo'ladi. ixtiyoriy diqqatning fiziologik asosi bo'lib bosh miya katta yarim sharlarining muayyan funksional sistemalarida qo'zg'alishning jamlanishi xizmat qiladi, ular tevarak atrofdagi olamning odam uchun ahamiyatli bo'lgan hodisalarini o’rganadi. shu sababli bu sistemalar optimal qo’zg’atuvchanlik xlisusiyatiga ega bo'ladi. demak, har qanday zaif, …

4 / 5

xususiyati uning barqarorligi, uning muayyan obyektga uzoq vaqtgacha qaratila olishidadir. atrof muhitda, odamning fikr va kechinmalarida, uning organizmida chalg'ituvchi ta'sirotlar (og'riq sezish va h.k.) qanchalik kam bo'lsa, diqqatning barqarorligi shunchalik oson saqlanib qoladi. normal ruhiy jarayonlar tevarak-atrofimizda bo'lgan va bizga ta'sir etib turadigan narsa-hodisalarning xilma-xil xossalari bor. bu xossalar ko'ruv, eshituv, tuyg'u a'zolari va shunga o'xshash sezgi a'zolari yordami bilan organizmda bevosita aks etadi. sezgi a'zo-larimizga ta'sir etadigan narsalardagi ayrim xossalar miyamizda shu tariqa bevosita aks etishi sezgi deb ataladi. inson sezgi orqali predmetning ranggi, hidi, ta'mi, silliqligi yoki g'adir-budurligi, o'z ichki a'zolarining holati va harakatlarini bilib oladi. sezgi a'zosiga ta'sir etib, sezgini vujudga keltiradigan har bir narsa (yoki hodisa) qo'zg'ovchi deb yuritiladi. sezish jarayoni quyidagicha ro'y beradi: 1) narsa yoki hodisalar sezgi a'zolariga ta'sir etib, tegishli sezuvchi nervning chekka uchlarini qo'zg'aydi; 2) shu yerda kelib chiqqan qo'zg'alish o'sha nervning o'tkazuvchi yo'li orqali bosh miya po'stlog'ining tegishli markaziy hujayralar sistemasiga …

5 / 5

eshitish sezgilari, hid bilish sezgilari, ta'm (maza) bilish sezgilari, teri sezgilari, muskul harakati sezgilari va organik sezgilarga ajratiladi. sezgi a'zolari qayerda joylashganiga va qayerdan qo'zg'alishiga ko'ra, ularni uch guruhga ajratish mumkin: eksteroretseptorlar, proprioretseptorlar va interoretseptorlar. eksteroretseptorlar organizmning sirtida bo'ladi— ko'rish, eshitish, hid bilish, ta'm (maza) bilish, teri sezgisi, muskul-harakat sezgisi, organik sezgi shular jumlasidandir. proprioretseptorlar muskul, pay va boylamlarda bo'ladi. organizm va undagi ayrim a'zolarning turli xil harakatlarini va vaziyatini ana shu a'zolar bilan sezamiz. interoretseptorlar gavdamiz ichida joylashgan a'zolar— me'da, ichak, jigar, o'pkada bo'ladi. ovqat hazm qilish, nafas olish, qon aylanish a'zolari va shunga o'xshash ichki a'zolardagi jarayonlar (qo'zg'alish) vujudga keltiradigan sezgilar shu retseptorlar yordamida bilinadi. shaxsning sezgi sohasidagi individual xususiyatlari birinchi navbatda sezgi bo'sag'alariga bog'liqdir. har qanday ta'sir ham, sezgiga sabab bo'la olmaydi. sezgining paydo bo'lishi uchun obyektdan keluvchi qo'zg'atuvchi ma'lum kuchga ega bo'lishi, ya'ni bo'sag'adan yuqori bo'lishi kerak. arang seziladigan sezgiga sabab bo'ladigan qo'zg'alishning eng past me'yori …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ruhiyatning tuzilishi va faoliyat ko`rsatishi"

5- mavzu: ruhiyatning tuzilishi va faoliyat ko`rsatishi : ongsizlik ichki ong, ong, id,ego,super ego .insonning ruhiy salomatligining xususiyatlari ruhiy hodisalarning klassifikatsiyasi (tasnifi) ruhiy hayot turli-tuman hodisalarda namoyon bo'ladi. ruhiy hayot hodisalarida ruhiy jarayonlar, ruhiy mahsullar va ruhiy holatlar farq qilinadi. psixik jarayon—psixik hodisaning qonuniy, ketma-ket o'zgarishi, uning bir bosqich yoki fazadan ikkinchi bosqich yoki fazaga o'tishidir. psixik mahsullar— psixik jarayonlarning natijasidir. bularga sezgi, idrokning obraz (timsollari), tasavvurlar, muhokamalar, tushunchalar shaklidagi subyektiv psixik mahsullar kiradi. yoqimli va yoqimsiz tuyg'ular, tinchlik, farog'at, hayajonlanish va ma'yuslanish, uyg'oqlik va uyqu holatlari, dadillik va taraddudlanib qol...

This file contains 5 pages in DOCX format (18.3 KB). To download "ruhiyatning tuzilishi va faoliyat ko`rsatishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ruhiyatning tuzilishi va faoliy… DOCX 5 pages Free download Telegram