idrok

PPTX 14 pages 354.1 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 354.1 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

idrok idrok -idrok voqelikdagi narsa va xodisalarning sezgi organlarimizga tasir qilishi tufayli ongimizda yaxlit ravishda aks etishidir. idrok narsalarning faqat ayrim xususiyat xamda sifatlarini aks ettiruvchi sezgidan farq qilib doimo yaxlit va pretmetlidir. idrok to’liq va chala,chuqur va yuzaki,aniq va hatto illuziyali,tezkor va sust bo’lishi mumkin. idrok ixtiyoriy va ixtiyorsiz bo’lishi mumkin ixtiyorsiz idrok qilish bizda tuxtovsiz bo’lib turadigan psixik xolatdir,chunki atrofimizdagi xar qanday buyum va xodisalarni kurmasdan eshitmasdan ularni xis qilmasdan yasholmaymiz oldimizga qo’liygan maqsadga muvofiq ajratilgan narsalarni miyyamizda aks ettirish ixtiyoriy idrok qilish deyiladi. идрокнинг фаоллиги ва кузатиш идрок жараёнлари фақат теварак-атрофдаги нарсаларнинг сезги органларимизга таъсир қилиб туришлари натижасидагина эмас, балки шу билан бирга идрок қилаётган одам ўзининг оламни билиш ва амалий фаолиятида ён атрофидаги нарсаларга таъсир кўрсатиши натижасида ҳам вужудга келади. идрокнинг фаоллигига, аввало унга боғлиқ бўлган ҳиссий кечинмалар сабаб бўлади. бу туйғу-ҳислар, аввало шу топдаги идрок таркибига кирадиган сезгиларнинг эмоционал (ҳиссий) томонидан иборат бўлади. идрок қилинаётган …

2 / 14

атади ёки сусайтиради. апперцепция юқорида баён қилинганлардан маълумки, одамнинг тажрибаси, билими, хаёл ва тафаккурининг фаолияти, ҳиссиёт ва диққати, умуман одам психикасининг ҳамма мазмуни идрокида намоён бўлади. бу психик ҳаётнинг идрокда акс этувчи ва идрокка таъсир кўрсатувчи мазмунини апперцепция деб аталади. апперцепцияларнинг нерв-физиологик механизми, афтидан, ўтмишдаги тажрибадан ҳосил бўлган боғланишлар системасидан ва уларнинг янги ҳосил бўлаётган муваққат боғланишларга таъсир кўрсатишидан иборат бўлса керак одамнинг ақлли қанчалик етук, муайян соҳага оид тасаввури, фикри, тажрибаси, билими қанчалик бой бўлса, унинг шу соҳада идроки ҳам шунчалик мураккаб, чуқур ва сермазмун бўлади. бу ҳусусиятлар моддий буюмларни идрок қилишдаёқ намоён бўлади. масалан, биронта янги машинани тегишли ихтисоси бўлмаган киши томонидан идрок қилиниши, ихтисоси бор одамнинг идрокига қараганда, мазмунан торроқ, ва юзаки бўлади. vaqtni idrok qilish biz vaқtni ҳozirgi zamon (ҳozirgi payt) va undan kelgusiga borayotgan real narsadek idrok қilamiz, uni tasavvur қilamiz va fikrlaymiz. shuning uchun ҳam o’tmish, va xoznrgi zamon va kelgusi ma’nosida olingan tushunchalar …

3 / 14

narsa va ҳodisalarning o’zgarib va almashinib turishidan bilinadi. shu sababli bizni idrok қilishimiz ҳamma sezgi a’zolarimiz faoliyati bilan boғlangan deb aytish mumkin. vaқtni idrok қilish organimizda borayotgan fiziologik jarayonlar bilan ҳam belgilanadi. yurak tepish, nafas olish ritmikasi va organik sezgilar vaқtni idrok қilishda katta rol o’ynaydi, bu ҳol maҳsus tekshirishlar bilan aniқlangan. . fazoni idrok qilish fazoni idrok қilish to’ғrisida gapirar ekanmiz, biz narsalarning fazodagi formalarini, ularning fazodagi katta-kichikligini va fazodagi o’zaro munosabatlarini ko’zda tutamiz. ma’lumki, fazodagi shakllariga қarab, uch burchakli, to’rt burchakli, kub, stilindr va shu kabi shakldagi narsalar ajratiladi; narsalar katta-kichikligiga қarab, nisbatan katta, kichikroқ, o’rtacha va ҳokazo narsalarga ajratiladi; fazodagi munosabatlariga қarab, bu narsalar bizga va bir-biriga nisbatan yaқin, uzoқ, chap tomonda, o’ng tomonda, yuқori yoki past bo’lishlari mumkin. ko’zimning ko’rish sxemasi . illyuziyalar ba’zi ҳollarda narsalar noto’g’ri, yanglish idrok qilinishi mumkin. narsalarni bu tariқa noto’ғri idrok қilishni illyuziya deb ataladi. masalan, agar biz 35-rasmda ko’rsatilganidek, ko’rsatkich …

4 / 14

ydo bo’ladi, ya’ni burchaklari tashqariga qaratilgan chizziqga nisbatan burchaklari ichkari tomonga qaratilgan chiziq kattaroq bo’lib ko’rinadi (5 rasm) rasimlardagi illyuziyaga qarang(5-rasm) konstantlik xodisasi buyumlarnin g shakli ,rangi va katta kichikligini ongimizda aks ettirishda konstantlik xodisasi ro’y beradi.konstantlik xodisasi shundan iboratki buyumni idrok qilish sharoiti o’zgarsa ham uning haqiqiy obrazi o’zgarmaydi konstantlik rang,shakl,katta-kichiklik konstantliklariga bo’linadi katta-kichiklik konstantligi bizga malumki biror buyumdan uzoqlashsak uningko’zimiz to’r pardasidagi surati kichrayadi yaqindan turib qarasak zo’rayadi ammo shu buyumning obrazi bu bilan o’zgarmaydi.biz bilan buyum o’rtasida masofa qancha uzaya borsa buyumning ko;rinishi ham shuncha kichrayadi.masalan samalyotdan pastga qaralsa erdagi narsalar juda kichkina bo’lib ko’rinadi. rang konstantligi buyumning rangini biz hamisha bir tusda kuramiz.vaxolanki undan keladigan nurlar yorug’lik darajasiga qarab o’zgarib turadi.chunonchi uyda yotgan va quyosh nuri ostida yotgan ikki ko’mir parchasini ularda xar ikki sharoitda aks etgan nurlar xar xil bo’lsa xam biz uni bir xil qora ko’ramiz. oq qog’oz elektr chirog’i bilan yoritilsa xam yoki …

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "idrok"

idrok idrok -idrok voqelikdagi narsa va xodisalarning sezgi organlarimizga tasir qilishi tufayli ongimizda yaxlit ravishda aks etishidir. idrok narsalarning faqat ayrim xususiyat xamda sifatlarini aks ettiruvchi sezgidan farq qilib doimo yaxlit va pretmetlidir. idrok to’liq va chala,chuqur va yuzaki,aniq va hatto illuziyali,tezkor va sust bo’lishi mumkin. idrok ixtiyoriy va ixtiyorsiz bo’lishi mumkin ixtiyorsiz idrok qilish bizda tuxtovsiz bo’lib turadigan psixik xolatdir,chunki atrofimizdagi xar qanday buyum va xodisalarni kurmasdan eshitmasdan ularni xis qilmasdan yasholmaymiz oldimizga qo’liygan maqsadga muvofiq ajratilgan narsalarni miyyamizda aks ettirish ixtiyoriy idrok qilish deyiladi. идрокнинг фаоллиги ва кузатиш идрок жараёнлари фақат теварак-атрофдаги нарсаларнинг сезги органлар...

This file contains 14 pages in PPTX format (354.1 KB). To download "idrok", click the Telegram button on the left.

Tags: idrok PPTX 14 pages Free download Telegram