tabiatda fundamental kuchlar

DOC 51,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403785849_47312.doc 2 3 / 10 * 723 . 2 s m a n - = 2 2 v q n = 2 3 2 10 * 72 . 2 3600 / 8 . 9 * ) 60 ( 1 c m c m a = = = rp f 2 r m m g f rp = 2 2 1 r m m g f og = tabiatda fundamental kuchlar reja: 1. butun olam tortishish qonuni. 2. kepler qonunlari. 3. er bilan oyning o’zaro ta`sir kuchi. kundalik turmushda turli kuch tushunchalariga duch kelamiz: eshikni ochuvchi yoki erdagi yukni ko’taruvchi muskul kuchi ; yuk kranining ko’tarish kuchi ; aftomabil yoki paravozning tortishish kuchi ; eshiklardagi hamda transport vositalardagi purjinaning elastlik kuchi, erning oy harakatiga ta`sir kuchi , tormuzlarni boshqaruvchi suyuqlikning gidravlik kuchi yoki to’satdan mashina borib urilgandagi to’siqning to’xtovchi mexanik kuchi va boshqalardir. amalda biz ishlatadigan yoki uni yengib o’tishingiz kerak …

stidagi hayot quyoshdan taralayotgan energiya undagi bo’layotgan yadroviy reaksiyalar matijasidir. hulas murakkab dunyo tabiat qonunlari va harakat hodisalari atiga to’rt xil fundamental kuchlar bilan ega. shuning uchun ham v yo’nalishida uzoqlashib ketolmaydi. erga tushadi va aylana bo’ylab xarakat qiladi. n`yutonda olmaning erga tushishi bilan oyning v “tushishi” ga sabab tortishish kuchi emasmikan degan savil tug’iladi va oyning “tushush” tezlanishni uning orbitasi parametrlaridan aniqlashni kirishadi. erdan oygacha bo’lgan masofa er radiusidan 60 marta kattaligi uchun (z=60r) n’yutonga ma’lum edi. oyning chiziqli tezligi quydagicha hisoblanadi u holda oyning markazga intilma tezlanishi teng. ya`ni oy an=2.72*10-3m/c2 ga teng bo`lgan kichik tezlanish bilan “tushar” ekan. oyning “tushish” tezlanishi jismlarning yer sirtiga yaqin nuqtalardagi erkin tushish tezlanishidan ko`p marta kichik/ yer sirti yaqinida barchi jismlar bo`shliqda bir xil (q=9,8m/c2) tezlanish biolan tushishi. faliliy tajribasidan ma`lum edi. nyutonning o`zi ham oltin, qo`rg`oshin, shisha, qum, tuz, suv, yog`och, bug`doy kabi moddalarning to`plamidan foydalangan holda tajriba o`tkazib barcha …

h o`z navbatida ikkita yoki bitta umumiy fundamentlar kuchining turli ko`rinishidir degan fikrga ham kelishimiz mumkin. yuqori energiyali elementar zarralar ustida olib borilgan so`ngi tajribalar elektromagnit ta`sir kuchli yadroviy ta`sir hamda zayif ta`sir kuchlari orasida o’zaro bog’lanish borligini ko’rsatadi. klassik mehanika qonunlari jumladan gravitasiyon ham mahsus nisbiylik nazariyasi mexanikasining xususiy xollaridir. ma`’lumki, “elektr” bo’limi qonunlari va alohida “magnitizm” bo’limi qonunlari o’rganiladi. oqibatda elektr va magnitizm bo’limlari qonunlari. maksvelning yagona elektromagnit nazariyasining yagona xususiy xollari ekanligiga ishonch hosil qilamiz shu bois gravitasion ta`sir hamda elektromagnit ta`sir qonunlari ham yutuqlaridagi biror yagona fundamental ta`sir qonunlarining xususiy ko’rinishlari emasmikan? lekin u bunday xarakatning sababini, mohiyatini tushunmas edi. u.n`yuton oyning yerga nisbatan xarakatini kinematik va dinamik taxlil qilishga kirishdi. i.n`yuton fikriga oy erga tomon to’g’ri yo’nalishda harakat qilmaydi, balki, doiraviy chiziq bo’ylab er atrofida aylanadi, uning aylanish davri 1-27.3 kecha – kunduzga teng. trayektoriyaning har bir nuqtasida chiziqli tezlik deorim qiymati o’zgarmaydi. lekin egri …

n mars harakatini kuzatishi natijasida qayta ishlab chiziq o’zining uchta qonunini yaratdi: 1- qonun sayyoralar ellintik orbitalar bo’ylab harakatlanadi, ellipis fokuslaridan birida quyosh turadi. 2- qonun quyoshdan sayyoraga o’tkazilgan radius – vector teng vaqtlar oralig’ida teng yuzalar chizadi. 3- qonun ellipslar katta yarim yuklari, kublari aylanish kvadratlariga proporsionaldir. i.n`yutonning butun olam tortishishi qonuni 1687 yili dunyoga kelgan. n`yuton o’zi yaratgan dinamika qonunlarida erning m massasi jismga ta`sir kuchi jism massasiga proporsional ~ m deb hisoblanadi, dinamikaning uchunchi qonuniga ko’ra esa, jismning o’z navbatida erga huddi shunday kuch bilan ta`sir ko’rsatishini nazarga olib, u o’zining butun tortishish qonuni yaratadi. butun olam tortishish qonuni, oy,er atrofida harakatlanadi.merkuriy , vanera , mars m yupiter va quyosh sistemasidagi boshqa planetalar quyosh atrofida aylanadi. n`yuton planetalarning quyosh atrofidagi harakat quyoshga yo’nalgan va undan masofasining kvadratiga teskari proporsional tortishish kuchi ta`sirida yuz berishini isbotladi. bu kuchlar n`yuton uchunchi qonuniga asosan o’zaro teng. aniqlangan qonuniyatlarni – o’g’irlik …

o`lishni davom ettirib, biz gravitatsion kuchlar yulduzlardan va planetalardan molekula va atomlar hamda elementar zarrachalargacha har qanday jismlar orasida ta’sir qilish kerar deb faraz qilamiz. bu farazni ingliz genri kovendish (1731-1810) 1788 yilda tajribada isbotlaydi. kovendish o`lchamlari aniqlashga oid bo`lmagan jismlarning gravitatsion o`zaro ta’sirini aniqlashiga oid tajribalarni burama tarozi yordamida bajaradi/ osmonning buralishida vujudga keladigan elastiklik kuchi sterning burilishiga qarshilik gravitatsion o`zaro ta’sir kuchini osmonning burilish burchagiga qarab aniqlash mumkin. shuning uchun tajriba butun olam tortishish qonunidagi gravitatsion doimiylik g ni aniqlashga imkon berdi. u quyidagilarga teng : g=6,67*20*10-11h*m2kg-2. foydalanilgan adabiyotlar: 1. m.rahmatullaev “umumiy fizika kursi”. toshkent, 1995 y. 2. x.m.abduvohidov, t.t.tursunov “amaliy fizika”. toshkent, 1996 y. i.k.kikoin, a.k.kikoin “fizika 9 – sinf”. “o’qituvchi”. 1991 y. 3. “amaliy fizika” ma’ruzalar matni dots. d.t.rasulov 4. www.ziyonet.uz oy yer _1193578415.unknown _1193579844.unknown _1193580082.unknown _1193580505.unknown _1193578576.unknown _1193571359.unknown

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiatda fundamental kuchlar"

1403785849_47312.doc 2 3 / 10 * 723 . 2 s m a n - = 2 2 v q n = 2 3 2 10 * 72 . 2 3600 / 8 . 9 * ) 60 ( 1 c m c m a = = = rp f 2 r m m g f rp = 2 2 1 r m m g f og = tabiatda fundamental kuchlar reja: 1. butun olam tortishish qonuni. 2. kepler qonunlari. 3. er bilan oyning o’zaro ta`sir kuchi. kundalik turmushda turli kuch tushunchalariga duch kelamiz: eshikni ochuvchi yoki erdagi yukni ko’taruvchi muskul kuchi ; yuk kranining ko’tarish kuchi ; aftomabil yoki paravozning tortishish kuchi ; eshiklardagi hamda transport vositalardagi purjinaning elastlik kuchi, …

Формат DOC, 51,0 КБ. Чтобы скачать "tabiatda fundamental kuchlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiatda fundamental kuchlar DOC Бесплатная загрузка Telegram