buxgalteriya hisobi 1-qism

PDF 400 pages 3,2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 400
o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti a.a. karimov, j.e. kurbanbayev, s.a. jumanazarov buxgalteriya hisobi d a r s l i k 1-qism toshkent 2020 2 taqrizchilar: o‘bma, i.f.d., prof. a.k. ibragimov; tmi, i.f.n., dots. a.z. avloqulov. buxgalteriya hisobi 1-qism: darslik / a.a. karimov, j.e. kurbanbayev, s.a. jumanazarov; – t.: “iqtisod-moliya”, 2020. b. ushbu darslik ta’lim standarti, malaka talablari, buxgalteriya hisobi fani o‘quv dasturiga asosan tuzilgan bo‘lib, 5230900–“buxgalteriya hisobi va audit” hamda boshqa nomutaxassis ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun mo‘ljallangan. mazkur darslik foydalanuvchilar uchun “buxgalteriya hisobi” fanidan asosiy o‘quv adabiyoti sifatida xorijiy tajriba asosida tayyorlangan bo‘lib, undan boshqa iqtisodiyot yonalishida tahsil olayotgan talabalar, xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mutaxassislari, ushbu sohada ilmiy izlanishlar olib borayotgan tadqiqotchilar ham foydalanishlari mumkin. ©“iqtisod-moliya”, 2020 3 ilm va izlanish bo’lmagan joyda hech qanday rivojlanish, yuksalish va, umuman, biror-bir sohaning kelajagi bo’lmaydi sh.mirziyoyev kirish iqtisodiyotimizning barcha jabhalarida bo‘lgani kabi, buxgalteriya hisobi …
2 / 400
belgilangan iqtisodiyotni rivojlantirish va liberallashtirishning ustuvor yo‘nalishlari borasidagi vazifalar ijrosi tayyorlanayotgan kadrlar sifatiga ham bog‘liqdir. bunday ustuvor vazifani bajarish iqtisodiyotning rivojlanishini zamon talablariga moslashtirib, takomillashtirib borishni taqozo etadi. har bir xo‘jalik yurituvchi subyekt o‘z faoliyatining foydalilik darajasini doimo tahlil qilishga va amalga oshirilayotgan jarayonlarning hisobini to‘g‘ri tashkil qilishlari zarur. bu sharoitda buxgalteriya hisobining ahamiyati katta bo‘lib, undan yanada unumli foydalanish zaruriyati ortib boradi. chunki, aynan shu sohalar iqtisodiyot subyektlarining aytib o‘tilgan talablarning bajarilishida muhim o‘rinni egallaydi. buxgalteriya hisobi fani aniq, qiziqarli, tortishuvli va muammoli fanlardan biri hisoblanadi. tarixiy ma’limotlarga ko‘ra buxgalteriya hisobini tashkil qilish va takomillashtirish borasida to‘rtta yirik davlat: italyan, fransuz, nemis va angliya- amerika maktablari mavjuddir. buxgalteriya hisobining tashkiliy jihatlari borasida bu maktablarning qarashlari bir-biriga o'xshamaydi. ularning ta’limotlariga ko‘ra 4 buxgalteriya hisobi fanining asosi ham har xil talqin qilinadi. masalan, italyan maktabi vakillari buxgalteriya hisobi fanining asosini algebra va huquq, fransuz maktabi vakillari siyosiy iqtisod, nemis maktabi vakillari …
3 / 400
vchilari hamda shu sohaga qiziquvchilar uchun mo‘ljallangan. 5 1-bob. “buxgalteriya hisobi” faniga kirish 1.1. buxgalteriya hisobining paydo bo‘lishi va rivojlanishi buxgalteriya bu ancha yillardan beri mavjud bo‘lgan tushuncha hisoblanadi. buxgalteriya hisobi fan sifatida qachon shakllanganligi shu soha vakillarini qiziqtirishi tayin. odatda bu borada uchta javobni uchratishimiz mumkin mumkin.1 birinchisi: buxgalteriya hisobi 3000 yil oldin odamlar jarayonlarni ro‘yxatga olishni (natural shaklda) boshlagan paytdan boshlab; ikkinchisi: 500 yil oldin italyan matematigi luka pacholining (1445-1515 y.) “schyotlar va yozuvlar haqida traktat” kitobining nashrdan chiqishi bilan yuzaga kelgan; uchinchisi: 100 yil oldin, buxgalteriya hisobi sohasida birinchi nazariy qarashlar paydo bo‘lgan davrdan yuzaga kelgan. shu sababli, bu tortishuvlarning haligacha yakuniga etilmagan. biz uning ilk ko‘rinishlari qachon yuzaga kelganligi haqida taxminlar asosidagina xulosa chiqarishimiz mumkin. buxgalteriya hisobi fan sifatida shakllanishidagi evolyutsion jarayonning sistematik tuzilishini quyida ko‘rishimiz mumkin: 1-davr. naturalistik davr (ushbu davr eramizdan oldingi 4000 yildan bizning eraning 500 yiliga qadar bo‘lgan davrni o‘z ichiga olishi …
4 / 400
atrimonal va kameral hisobni shakllantirdi. patrimonal hisobda mulkka egalik birinchi o‘riga qo‘yilsa, kameral hisobda uning kirimga olinishi yoki hisobdan chiqarilishi xarakterlangan. pul patrimonal hisobda qiymat o‘lchovi vositasi sifatida, komeral hisobda to‘lov vositasi sifatida qaraladigan bo‘ldi. 3-davr. ikki yoqlama yozuv davri. (ushbu davr 1300-1850 yillarni qamrab oladi.) bu davrda xo‘jalik jarayonlarining ommalashuvi, murakkablashuviga mos ravishda oddiy yozuvdan ikki yoqlama yozuvga o‘tish zaruriyatining yuzaga kelishi bilan xarakterlanadi. hisob yozuvlariga katta urg‘u berilganligi ham ushbu davrga xos. bu davrda buxgalteriya hisobida dastlabki schyotlar rejasi ishlatila boshlandi. buxgalteriyaning zamonaviy tizimining kelib chiqishi luka pacholiga borib taqaladi vinetsiya, italiya xv asrning ohiri. pacholi aytdiki “biror iqtisodiy hodisa aniq bir tizim orqali tartibli va ishonchli qilib ma’lumotlarni buxgalteriya kitobiga yozilishi qayd qilinishi kerak”. buxgalteriyaga bog‘liq bo‘lgan ko‘plab qonun qoidalari evolyutsiya jarayoni davomida rivojlantirildi. bular buxgalteriya prinsiplari yoki konsepsiyalari deb ataladi. bu yerda har doim buxgalteriya amaliyotini mukammal shaklga keltirishga harakat qilib kelingan. biznes doirasining kengayishi bilan …
5 / 400
ford university press, 2014. 2 b. 7 4-davr. nazariy-amaliy davr (ushbu davr 1850-1900 yillar oralig‘ini egallaydi). bu davrga kelib xo‘jalik jaryonlariga huquqiy maqom shakllandi. natijada jaryonga ham iqtisodiy jihatdan, ham huquqiy jihatdan yondashuvlar belgilandi. schyotlar rejasining differentsiyasi boshlandi, shakllariga ahamiyat qaratildi, balans, foyda, tannarx, ishlab chiqarish va muomala xarajatlari tushunchalari shakllandi. buxgalteriya hisobi butun reallikni baholashni qamrab oldi. buxgalteriya hisobi butun jarayonni suratga oladigan, rengenometriya qiladigan elementga aylandi. yunon sivilizatsiyasi davrida evropada kompleks davlat boshqaruvi tizimi ruhoniylar tomonidan amalga oshirilgan.3 verner sombart siyosiy iqtisodchi, 1863 yilda tug‘ilgan va 1941 yilda germaniyada vafot etgan. u berlin, rim, piza universitetlarida huquq, iqtisod, tarix va falsafa fanlaridan o‘qib, oxir-oqibat berlinda iqtisodiyot professori bo‘lgan. uning asosiy ishi “zamonaviy kapitalismus” xx asr kapitalizmini o‘zida aks ettirgan. sombart o‘sha davr buxgalteriya yozuvlarini tahlil qilib, uni uch tasodifiy omilni o‘rganib kapitalistik korxona o‘sishi uchun muhim deb hisoblagan: 1. qonun. 2. biznes boshqarish usullari. 3. bozor. qonun kompaniya …

Want to read more?

Download all 400 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "buxgalteriya hisobi 1-qism"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti a.a. karimov, j.e. kurbanbayev, s.a. jumanazarov buxgalteriya hisobi d a r s l i k 1-qism toshkent 2020 2 taqrizchilar: o‘bma, i.f.d., prof. a.k. ibragimov; tmi, i.f.n., dots. a.z. avloqulov. buxgalteriya hisobi 1-qism: darslik / a.a. karimov, j.e. kurbanbayev, s.a. jumanazarov; – t.: “iqtisod-moliya”, 2020. b. ushbu darslik ta’lim standarti, malaka talablari, buxgalteriya hisobi fani o‘quv dasturiga asosan tuzilgan bo‘lib, 5230900–“buxgalteriya hisobi va audit” hamda boshqa nomutaxassis ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun mo‘ljallangan. mazkur darslik foydalanuvchilar uchun “buxgalteriya hisobi” fanidan asosiy o‘quv adabiyoti sifatida xorijiy tajriba asosida tayyorlangan bo‘...

This file contains 400 pages in PDF format (3,2 MB). To download "buxgalteriya hisobi 1-qism", click the Telegram button on the left.

Tags: buxgalteriya hisobi 1-qism PDF 400 pages Free download Telegram