raqobat va monopoliya

PPT 37 pages 5.5 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.5 MB

File type PPT

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

name of presentation 4-мавзу. рақобат ва монополия 1 режа: 1. рақобат ва рақобат субъектлари 2. рақобатнинг асосий турлари 3. мукаммал рақобат шароитида нархнинг шаклланиши 4. монополиялар ва уларнинг турлари 5. соф монополиянинг хусусиятлари 6. монополия шароитида нархнинг шаклланиши 2 рақобат курашининг субъектлари бозор субъектлари иқтисодий манфаатларининг тўқнашувидан иборат бўлиб, улар ўртасидаги юқори фойда ва кўпроқ нафлиликка эга бўлиш учун кураш рақобат сотувчи билан сотувчи сотувчи билан харидор ҳаридор билан ҳаридор тармоқ ичидаги рақобат тармоқлараро рақобат 4 рақобатнинг асосий турлари бир тармоққа тегишли корхона ва ташкилотлар ўртасидаги рақобат турли тармоқ корхоналари ўртасида юқори фойда олиш учун олиб бориладиган кураш бозор турлари бир хил (стандарт) маҳсулот ишлаб чиқарувчилар сонининг кўплиги янги фирмаларнинг тармоққа осон кириб келиши ишлаб чиқарувчилар сонининг кўплиги маҳсулотларнинг бир-биридан фарқланиши нархга боғлиқ бўлмаган рақобатнинг ривожланганлиги бозорга киришнинг осонлиги бир хил ёки турли хил товарлар ишлаб чиқаришга ихтисослашган ишлаб чиқарувчилар сонининг камлиги рақобатчи томонидан қандай маҳсулот ишлаб чиқариш ёки қандай …

2 / 37

юритаётган фирма маҳсулотига талаб ва унинг даромади p q умумий даромад, долл. 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 0 131 262 393 524 655 786 917 1048 1179 1310 сотилган маҳсулот (талаб), дона маҳсулот нархи ва даромад, долл. жами маҳсулот (q), дона (1) ўзгармас харажатлар (tfc), долл. (2) ўзгарувчан харажатлар (tvc), долл. (3) умумий харажатлар (tc), долл. (4) жами даромад (tr), долл. (5) фойда (+) ёки зарар (-), долл. (6) 0 100 0 100 0 -100 1 100 90 190 131 -59 2 100 170 270 262 -8 3 100 240 340 393 +53 4 100 300 400 524 +124 5 100 370 470 655 +185 6 100 450 550 786 +236 7 100 540 640 917 +277 8 100 650 750 1048 +298 9 100 780 880 1179 +299 10 100 930 1030 1310 +280 соф рақобатга асосланган бозорда фаолият юритаётган фирма фойдасини максималлаштиришга …

3 / 37

и тамойили қисқа давр учун соф рақобат шароитида маҳсулот миқдорини аниқлаш савол жавоб фирма маҳсулот ишлаб чиқаргани маъқулми? агар нарх минимал ўртача ўзгарувчан нархларга тенг ёки ундан юқори бўлса маҳсулот ишлаб чиқарган маъқул. ушбу ҳолат фирма фойда олиши ёки унинг зарари ўзгармас харажатлар миқдоридан кам бўлишини кўрсатади фирма қанча маҳсулот ишлаб чиқаргани маъқул? маржинал даромад маржинал харажатга тенглашгунга қадар ёки фойда максимал ёхуд зарар минимал ҳолатда ишлаб чиқаришни давом эттириш мумкин ишлаб чиқариш иқтисодий фойда келтирадими? агар нарх умумий ўртача харажатлардан юқори бўлса фойда келади. агар умумий ўртача харажатлар нархдан ошиб кетса иқтисодий фойда бўлмайди. соф (мутлақ) монополияга асосланган бозор фирмалар сони маҳсулот тури нарх устидан назорат тармоққа кириш шарти нархга боғлиқ бўлмаган рақобат мисоллар ягона уникал, яқин ўринбосар товарлар мавжуд эмас юқори ёпиқ асосан реклама ва жамоатчилик билан алоқа коммунал хўжалик хизматлари, темир йўл орқали юк ташиш табиий корхонанинг технологик хусусиятлари сабабли маҳсулотга бўлган талабни қондириш рақобат мавжуд бўлмаган …

4 / 37

чи ишлаб чиқариш харажатларини максимал даражада пасайтира оладиган соҳага жалб этишни тақозо этади. иштирокчилар фаолияти етакчи фирма томонидан мувофиқлаштирилади ва у ушбу фаолияти учун қўшимча ҳақ олади. консорциум буюртмачи олдида биргаликдаги умумий масъулиятни зиммасига олади. консорциум сунъий монополияларнинг намоён бўлиш шакллари бир турдаги маҳсулот ишлаб чиқарувчи бир неча корхоналарнинг бирлашмаси синидкатда ишлаб чиқариш воситаларига мулкчилик бирлашма иштирокчиларининг ўзида сақланиб қолгани ҳолда, улар томонидан ишлаб чиқарилган маҳсулот махсус ташкил этилган ягона савдо ташкилоти орқали амалга оширилади синдикат сунъий монополияларнинг намоён бўлиш шакллари расмий жиҳатдан мустақил, кўп тармоқли корхоналар (саноат, савдо, транспорт ва банк каби турли соҳа корхоналари) мажмуини ўз ичига олувчи мураккаб бирлашма. концернга бирлашган корхоналар ўз юридик мустақиллигини сақлаб қолади, аммо молиявий назорат ва таъминот, ишлаб чиқариш, маркетинг бўйича муайян функциялар ягона бошқарув орқали амалга оширилади концерн сунъий монополияларнинг намоён бўлиш шакллари cоф монополия сабаблари миқёс самараси сотувчилар кам бўлган шароитда миқёс самараси ижобий ҳол бўлиб, маҳсулотларни сотиш харажатлари пасаяди …

5 / 37

кдан маҳсулот ишлаб чиқаради ва бир бирлик маҳсулот ишлаб чиқариш харажатлари 20 долларгача ортади. умумий харажатлар эса 4000 долларга етади. агар маҳсулот ишлаб чиқариш миқдори ошган сари умумий харажатлар қисқариб борса, унда миқёс самараси туфайли сезиларли даражада маблағ тежаш юз беради. ягона монопол фирма 200 дона маҳсулотни (ҳар бирини 10 доллардан) икки ва ундан ортиқ фирмаларга нисбатан кам харажатлар билан ишлаб чиқара олади. миқёс самараси: табиий монополия мисолида p q умумий харажат н 200 100 50 10 15 20 1. давлат томонидан берилган махсус ҳуқуқ (маҳаллий ҳокимиятларда транспорт, почта, коммунал ва алоқа хизматларини кўрсатиш бўйича монопол ҳуқуқларнинг берилиши). тармоққа киришдаги тўсиқлар 5. тармоққа киришда харажатларнинг юқорилиги (айрим тармоқларда иш бошлаш жуда катта харажатларни талаб қилади). boeing, airbus 4. реклама (pepsi ва coca-cola) ва дифференциациялашган маҳсулотлар (жуда кўп турдаги маҳсулотларни ишлаб чиқариш рақобатчиларга тўғри келмайди). 2. патентлар ва муаллифлик ҳуқуқи (бундай ҳуқуқлар маълум муддатгача кучга эга бўлади). 3. бирон-бир ишлаб чиқариш …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "raqobat va monopoliya"

name of presentation 4-мавзу. рақобат ва монополия 1 режа: 1. рақобат ва рақобат субъектлари 2. рақобатнинг асосий турлари 3. мукаммал рақобат шароитида нархнинг шаклланиши 4. монополиялар ва уларнинг турлари 5. соф монополиянинг хусусиятлари 6. монополия шароитида нархнинг шаклланиши 2 рақобат курашининг субъектлари бозор субъектлари иқтисодий манфаатларининг тўқнашувидан иборат бўлиб, улар ўртасидаги юқори фойда ва кўпроқ нафлиликка эга бўлиш учун кураш рақобат сотувчи билан сотувчи сотувчи билан харидор ҳаридор билан ҳаридор тармоқ ичидаги рақобат тармоқлараро рақобат 4 рақобатнинг асосий турлари бир тармоққа тегишли корхона ва ташкилотлар ўртасидаги рақобат турли тармоқ корхоналари ўртасида юқори фойда олиш учун олиб бориладиган кураш бозор турлари бир хил (стандарт) маҳсулот ишлаб чиқ...

This file contains 37 pages in PPT format (5.5 MB). To download "raqobat va monopoliya", click the Telegram button on the left.

Tags: raqobat va monopoliya PPT 37 pages Free download Telegram