vi-bob. yadro magnit rezonans spektroskopiyasi

DOCX 58 стр. 2,7 МБ Бесплатная загрузка

58 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,7 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 58

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 58

yamr (yadro magnit rezonans) spektroskopiyasi haqida tushuncha vi-bob. yadro magnit rezonans spektroskopiyasi reja 6.1. yamr spektroskopiyasi haqida tushuncha, 6.2. yamr spektroskopiyasining nazariy asoslari, 6.3. yamr hodisasining klassik nuqtai nazardan tahlili, 6.4. yamr spektrlarining parametrlari, 6.5. kimyoviy almashinish (migrasiya) hodisasi, 6.6. 1h yadrolarining kimyoviy siljishi va signallar soni, 6.7. signallar intensivligi, 6.8. ayrim organik moddalarning yamr-1h spektrlari, 6.9. signallarning ajralishi, spin-spin ta`sir, 6.10. 13c yadrolarining kimyoviy siljishi, 6.11. siljituvchi reagentlar, 6.12. nazorat savollari, 6.13. adabiyotlar. tayanch atamalar yadrolarning magnit xususiyatlari. burchak momentining qiymati. harakat miq-dorimomenti. massa soni. vektoriallik. larmor tenglamasi. elektronlar pretsessiyasi. kimyoviysiljish. diamagnit izotrop ekranlashuv. paramagnit anizatrop deekranlashuv. kimyoviy siljish. signallar intensivligi. spin-spin ta’sir. spin-spin ta’sir konstantasi (sstk). multiplet cho’qqilarning nisbiy intensivligi (paskal jadvali). signallarning ajralishi. spin-spin ta’sir konstantasi. paskal konstantalari. past aniqlikdagi yamr-1h spektri. yuqori aniqlikdagi yamr-1h spektri. yamr-1h spektrining differensial chiziqlari. yamr-1h spektrining integral chiziqlari. signallarning ajralishi. spin-spin ta’sir konstantasi. paskal konstantalari. past aniqlikdagi yamr-1h spektri. yuqori aniqlikdagi …

2 / 58

qsh olimlari kashf etdilar va bu kashfiyotlari uchun 1952-yilda nobel mukofotiga sazovor bo`ldilar. bu usul ingliz olimi rollin tomonidan amalda qo`llanilgan. ammo uning kimyo fani uchun naqadar ahamiyatli ekanligi 1949-1961-yillar davomida to’la anglandi. 1960-yillardan boshlab yamr kimyoviy moddalarni o’rganuvchi asosiy fizik usullarning biriga aylandi. yamr spektroskopik usul bilan xossalari tadqiqot qilinadigan modda atomlarining yadrosi magnit xususiyatiga ega bo’lishi kerak, ya’ni yadro spini noldan farq qilishi (i 0) lozim. spin deganda o’z magnit maydoniga ega bo’lgan, harakatdagi zaryadli zarrachani tushunamiz. yamr spektroskopiyasi radio to’lqinlarning yutilishiga asoslangan. uning yordamida bir xil magnit xossali yadrolarning turli kimyoviy qurshovlarda har xil chastotalardagi radio to’lqinlarini yutib, signallar berishi qayd qilinadi. oqibatda kimyoviy jihatdan ekvivalent, ammo fazoviy va magnit qurshovi turlicha bo’lgan noekvivalent yadrolarning signallari molekula tarkibidagi boshqa magnit xususiyatli yadrolar soni va tabiatiga muvofiq o’ta nozik strukturani hosil qiladi. ya’ni molekuladagi yadrolarning o’zaro bevosita va bilvosita spin-spin ta’siri oqibatida signallar yig’indisi (majmuasi) – yamr spektrlari …

3 / 58

bilan qo’llanilmoqda. yamr usulining dastlabki yutug’i vodorod yadrosi (1h) spektrlarini statsionar holatda qayd qilish bilan belgilandi va bu jarayon odatda svip-spektroskopik usul deyildi. tabiatda organik molekulalar tarkibidagi boshqa magnitli yadrolarga nisbatan vodorod izotopining yadrosi (1h) – proton tabiatan juda katta miqdorda (99,98 %) bo’lib, ular kuchli intensivlikka ega signallar beradi. shuning uchun vodorod yadrosining spektrlari yamr spektroskopiyasining xususiy holi va boshqa magnitli yadrolar spektridan farqli ravishda yamr-1h (proton magnit rezonans) spektri deb yuritiladi. 1980-yillar davomida yuqori mukammallikdagi yamr spektroskopik tadqiqotlarning keskin rivojlanishi organik moddalar tarkibidagi asosiy element bo’lgan uglerodning og’ir izotopi (13c) yadrosi spektrlarini olish bilan xarakterlanadi. shuningdek azot (15n) va kislorod (17o) izotoplari yadrolarining spektrlarini tadqiqot qilish texnik imkoniyatining yaratilishi kimyoda yangi nazariy tushunchalar asosini yaratdi. barcha afzalliklari bilan birga yamr spektroskopiya usulining kamchiligi shundan iboratki, bu usul bilan faqat yadro spini i>0 bo’lgan magnitli yadrolarning tadqiqotini amalga oshirish mumkin. magnit xususiyati bo’lmagan kvadrupol paramagnit (masalan, 14n) yadrolar ishtirokidagi …

4 / 58

zining burchak momentiga (harakat miqdori momenti) ega. burchak momenti qiymati h birligida kvantlangan bo’ladi: ħ = h· / 2π h- plank doimiysi burchak momentining maksimal qiymati yadro spini bilan belgilanadi: p = i·h = i·h / 2π (6.1) i - butun yoki kasr sondek bo’ladi. yadro spin kvant soni (i) yoki oddiyroq qilib aytsak, yadro spini tushunchasi elektron spini tushunchasiga mos qabul qilingan. yadro spini qiymati shu yadro atomining tartib raqami (z), uning massa soni (m) - ya’ni yadrodagi protonlar va neytronlar soni yig’indisi bilan belgilanadi (6.1-, 6.2-jadvallar). tabiatda eng ko’p tarqalgan izotoplar (126c, 168o, 3216s) juft son tartib raqami va massa soniga ega (i=0), ularning magnit xossasi yo’q va yamr spektroskopiyasi bilan o’rganib bo’lmaydi. toq massa soni va toq tartib raqamli yadrolarning spin kvant soni kasr sonlarga muvofiq keladi: i =1/2 (11h, 199f, 136c, 3115p); i = 3/2 (115b, 3517cl). 6.1-jadval z-tartib raqamli, ar-massa soniga ega yadrolarning spin kvant …

5 / 58

it momentining tashqi doimiy magnit maydonidagi holatini ham klassik kvant mexanikasi nuqtai-nazaridan qarash mumkin. unga ko’ra radiochastotali nurlanish ta’sirida magnit maydonidagi yadro spini o’zgarishlarini izohlash qulaydir. kvant mexanikasi yordamida kimyoviy siljish va yadrolarning o’zaro spin-spin ta’sirni tushuntirish ham osonroq bo’ladi. 6.2-jadval turli yadrolarning spin holati va ularning qiymatlari yadro i holatlar soni yadro spini 11b 12c 14n 17o 31p 3/2 0 1 5/2 1/2 4 1 3 6 2 -3/2, -1/2, 1/2, 3/2 0 -1, 0, 1 -5/2, -3/2, -1/2, 1/2, 3/2, 5/2 -1/2, 1/2 6.3. yamr hodisasining klassik nuqtai nazarda tahlili kuchlanishi ho bo’lgan doimiy tashqi magnit maydonidagi yadroning magnit dipoli – μ tashqi magnit maydon yo’nalishiga nisbatan ma’lum φ burchak ostida yo’naladi (6.1-rasm). ammo, yadroning aylanma harakati oqibatida μ vektori h0-ga nisbatan parallel holda bo’la olmaydi va unga nisbatan fazoda erkin aylanadi (6.2-rasm). bu erkin harakatning fizikaviy mohiyatini bolalar o’yinchog’i (pildiroq) yordamida tahlil qilishga urinamiz. agar stol ustida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 58 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "vi-bob. yadro magnit rezonans spektroskopiyasi"

yamr (yadro magnit rezonans) spektroskopiyasi haqida tushuncha vi-bob. yadro magnit rezonans spektroskopiyasi reja 6.1. yamr spektroskopiyasi haqida tushuncha, 6.2. yamr spektroskopiyasining nazariy asoslari, 6.3. yamr hodisasining klassik nuqtai nazardan tahlili, 6.4. yamr spektrlarining parametrlari, 6.5. kimyoviy almashinish (migrasiya) hodisasi, 6.6. 1h yadrolarining kimyoviy siljishi va signallar soni, 6.7. signallar intensivligi, 6.8. ayrim organik moddalarning yamr-1h spektrlari, 6.9. signallarning ajralishi, spin-spin ta`sir, 6.10. 13c yadrolarining kimyoviy siljishi, 6.11. siljituvchi reagentlar, 6.12. nazorat savollari, 6.13. adabiyotlar. tayanch atamalar yadrolarning magnit xususiyatlari. burchak momentining qiymati. harakat miq-dorimomenti. massa soni. vektoriallik. larmor teng...

Этот файл содержит 58 стр. в формате DOCX (2,7 МБ). Чтобы скачать "vi-bob. yadro magnit rezonans spektroskopiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: vi-bob. yadro magnit rezonans s… DOCX 58 стр. Бесплатная загрузка Telegram