jaloliddin rumiyning "ovchi va lochin" rivoyati

DOCX 11 стр. 27,1 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 27,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

mavzu: j.rumiyning ,,ovchi va lochinʼʼ rivoyatining mohiyati va uning tarbiyaviy ahamiyatini tahlil etish. reja 1. j.rumiyning hayoti va ijodi 2. j.rumiyning qoldirgan asarlari haqida 3. j.rumiyning ,,ovchi va lochinʼʼ rivoyati haqida jaloliddin rumiy yoki mavlono jaloliddin rumiy (30-sentyabr 1207, balx, afgʻoniston – 17-dekabr 1273, koʻniya, turkiya) – shoir va mutafakkir. tasavvufdagi mavlaviya tariqatining asoschisi. arab, fors va turkiy tillarida ijod qilgan. otasi bahouddin valad sufiylar va fiqh donishmandi boʻlgan. shu bois ham sulton muhammad xorazmshoh (1199—1220) saroyga taklif etgan. lekin valad uning taklifini rad etib, maktabdorlik hamda ilmiyi-ijodiy ish bilan mashgʻul boʻlgan. xorazmshoh bilan kelisholmagan valad haj safari bahonasida oilasi bilan balx shahrini tark etgan. rumiy makka yoʻlida farididdin attor bilan uchrashgan. 1220-yil rum sultoni alouddin kayqubod i ning daʼvati bilan koʻnya (kichik osiyo) ga kelgan. rumiy halab, damashq va bagʻdod madrasalarida oʻqigan, mudarrislik qilgan. rumiy shaxsiyati kamolotida shoir va shayx shams tabriziyning oʻrni katta. u 3 yil rumiyga dars …

2 / 11

boʻlgan turli yozishmalari – maktublaridan iborat. har 2 asarda muallifning ijtimoiyfalsafiy, axloqiytaʼlimiy mushohadalari, tasavvufga doir nazariy qarashlari oʻz ifodasini topgan. shoir devoni turli janrlardan iborat 25 ming baytdan ziyod sheʼrlarni oʻz ichiga olgan. rumiy sheʼriyati, asosan, ilohiy ishq bilan bogʻlangan. u oʻzining barcha asarlarida yer-u koʻkning sohibi boʻlmish alloh va uning zamindagi xalifasi hazrati insonni ulugʻlaydi. r.ning mashhur asari „masnaviyi maʼnaviy“dir. asarda qurʼoni karim va hadisi sharif maʼnolarini oʻziga singdirgan, inson hayoti bilan bogʻliq barcha masalalar badiiy yoʻsinda bayon etilgan. 6 jild (daftar)dan iborat asarning dastlabki qismlarini adibning shogirdi hisomiddin chalabiy ustozi ogʻzidan yozib olib, tahlildan oʻtkazgan. chalabiy vafotidan soʻng muallif asarning davomini 10 yilda yozib tugatadi. qurʼoni karim oyatlarining 70 foizi mohiyatini oʻzida mujassamlashtirgan, 270 dan ziyod hikoyalarni, yuzlab pand-u hikmatlarni oʻz ichiga olgan bu kitob oʻz vaqtida va keyinchalik ham yozuvchi nomining dunyoga keng tarqalishiga sabab boʻlgan. chunki rumiy masnaviyda oʻzigacha boʻlgan sharq-u gʻarb donishmandlarining falsafiy qarashlarini, islomiy …

3 / 11

ta taʼsir kuchiga ega. uning tabiat va jamiyat hodisalarining doimiy oʻsish, oʻzgarishda ekani, eskining yoʻqolib, yangining paydo boʻlishi – „dunyoning ziddiyatlar birligidagi ziddiyatlar jangi“dan iboratligi toʻgʻrisidagi qarashlari, nemis faylasufi gegelning eʼtiroficha, uning dialektik metodni yaratishiga yordam bergan. rumiy asarlari ko‘pchilik forsigo‘y va turkigo‘y shoirlar ijodiga katta ta’sir ko‘rsatgan, masnaviyxonlik xalqimiz o‘rtasida keng tarqalgan. o‘zbekiston fanlar akademiyasi beruniy nomidagi sharqshunoslik institutida rumiyning „masnaviyi ma’naviy“ asari saqlanadi. istiqlol yillarida rumiy hayoti va ijodiga qiziqish yanada kuchaydi. sh. shomuhammadov, a. mahkam va boshqa shoirning turli janrdagi she’rlaridan namunalarni o‘zbek tiliga tarjima qilishdi. shoir jamol kamol „masnaviyi ma’naviy“ tarjimasini nihoyasiga yetkazdi, 6 kitobdan iborat bu yirik asarning 4 jildi bosilib chiqdi (2002, 2003). „ichindagi ichindadir“ asari ham o‘zbek o‘quvchilarining ma’naviy mulkiga aylangan. yurtimiz mustaqillikka erishganidan keyin, har sohada bo‘lgani singari adabiyotshunoslikda ham, yangi tarixiy sharoitda ma’naviy merosimiz durdonalarini chuqurroq o‘rganish imkoniyati kuchaydi. zero, birinchi prizidentimiz aytganlaridek: “xalqning ma’naviyati va madaniyati, uning haqiqiy tarixi va …

4 / 11

kanmiz, ularni har tomonlama va tizimli tarzda tadqiq etish dolzarb muammolardan biridir. birgina uning “ma’naviy masnaviy” asari o‘rta asrlar sharqidagi universitetlarda o‘qitilib, bu asarni mukammal sharhlash layoqatiga ega bo‘lgan ilm ahliga “masnaviyxon” unvoni berilishi fikrimizning tasdig‘idir. shunday qilib, rumiy merosini o‘rganish tadrijini mavlono daxldor bo‘lgan musulmon sharqidan boshlashimiz kerak bo‘ladi. mavlono rumiy ijodini tadqiq qilishda kichik osiyo, xuroson, movarounnahr, eron, hindiston va pokistonda “masnaviy” asariga bitilgan sharhlar muhim ahamiyatga egadir. olmoniyalik sharqshunos anna mariya shimmelning jaloliddin rumiy ijodini, xususan, “masnaviy”sini tadqiq etib yozgan asarlarida bu haqda yanada ko‘proq ma’lumotlarga ega bo‘lamiz. shuningdek, g‘arbiy yevropa xviii asr oxiridan boshlab siyosiy namoyondalari orqali mavlono rumiyni taniy boshladilar. j. de vallenburg, j. fon hammer, fredrish rukert, jeyms redxoo’z, reynold nikolson va a.j.orberi kabi olimlarni bunga misol qilishimiz mumkin. umuman olganda, g‘arb olamida jaloliddin rumiy ijodiga bag‘ishlangan juda ko‘plab tadqiqotlar mavjud, ammo ularda shunchaki sharqshunos yoxud tarjimon sifatidagi ilmiy izlanishlar olib borilganligini ko‘rishimiz mumkin. …

5 / 11

.xolmo‘minov, g.navro‘zova, o.b.bozorov, r.t.shodiev, u.uvatov kabi o‘zbek olimlarining ilmiy izlanishlarini aytishimiz mumkin. shuningdek, rumiy ijodiga bo‘lgan qiziqish mustaqillikdan keyingi yillarda kuchaydi. jaloliddin rumiy asarlarining o‘zbek tiliga tarjima qilinishida asqar mahkam, jamol kamol va ulug‘bek hamdam kabi ijodkorlarning mehnatlari muhim ahamiyatga egadir. o‘z navbatida tasavvuf ta’limoti xalqimiz ma’naviy madaniyatining tarkibiy qismi hisoblanadi. shu ma’noda, ma’naviyatni yuksaltirish bevosita milliy qadriyatlarni yosh avlod ongiga singdirish bilan bog‘liq holda sodir bo‘ladi, albatta. buning uchun esa allomalarimiz qoldirib ketgan ilmiy-madaniy merosimizdan samarali foydalanish muhim ahamiyatga ega. chunki, imom al-buxoriy, imom at-termiziy, moturudiy, mahmud zamaxshariy, jaloliddin rumiy va boshqa shu kabi buyuk allomalar o‘zlarining ilmiy va madaniy meroslari bilan jahon madaniyatiga ulkan hissa qo‘shganlar. mazkur allomalarning borliq, mavjudlik, insonparvarlik, adolat, imon, insof, diyonat, o‘zaro mehr-oqibat, vijdon sohasidagi diniy-falsafiy qarashlari, ayniqsa, yosh avlodni komil inson qilib tarbiyalashga qaratilgan o‘gitlari inson, jamiyat, davlat o‘rtasidagi munosabatlarning ma’naviy-axloqiy asoslari rivojida muhim ahamiyat kasb etgan. jumladan, ma’naviyaxloqiy taraqqiyotning g‘oyaviy asoslarini o‘rganishda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jaloliddin rumiyning "ovchi va lochin" rivoyati"

mavzu: j.rumiyning ,,ovchi va lochinʼʼ rivoyatining mohiyati va uning tarbiyaviy ahamiyatini tahlil etish. reja 1. j.rumiyning hayoti va ijodi 2. j.rumiyning qoldirgan asarlari haqida 3. j.rumiyning ,,ovchi va lochinʼʼ rivoyati haqida jaloliddin rumiy yoki mavlono jaloliddin rumiy (30-sentyabr 1207, balx, afgʻoniston – 17-dekabr 1273, koʻniya, turkiya) – shoir va mutafakkir. tasavvufdagi mavlaviya tariqatining asoschisi. arab, fors va turkiy tillarida ijod qilgan. otasi bahouddin valad sufiylar va fiqh donishmandi boʻlgan. shu bois ham sulton muhammad xorazmshoh (1199—1220) saroyga taklif etgan. lekin valad uning taklifini rad etib, maktabdorlik hamda ilmiyi-ijodiy ish bilan mashgʻul boʻlgan. xorazmshoh bilan kelisholmagan valad haj safari bahonasida oilasi bilan balx shahrini tark etgan. ...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (27,1 КБ). Чтобы скачать "jaloliddin rumiyning "ovchi va lochin" rivoyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jaloliddin rumiyning "ovchi va … DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram