idrok haqida tushuncha

DOCX 12 pages 73.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.5 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

12-mavzu 4 soat 2 juftlik idrok. reja: 1 idrok haqida tushuncha. idrokning nerv-fiziologik asoslari, xususiyatlari va qonuniyatlari 2 idrokda obʼekt va fon, appersepsiya, idrokning konstantligi. 3 idrokda illyuziya va gallyutsinatsiya. vaqt, harakat va fazoni idrok qilish. 4 idrokning psixologik asosi haqida qisqacha xulosa mashg`ulot maqsadi:talabalarga idrok haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba:talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar: . m.э.zufarova va boshqalar. umumiy psixologiya. toshkent. 2018-480b. t: tdiu . 2016. – y 2. nurkova v. v., berezanskaya n. b. - obshаya psixologiya 3-e izd., per. i dop. uchebnik dlya spo - m.:izdatelstvo yurayt - 2019 – g tayanch iboralar: idrok- sezgi a’zolariga bevosita ta’sir etib turgan narsa-hodisalar obrazlarini kishi ongida bir butun holda aks ettirilishi. kuzatuvchanlik -kishining rejali, tizimli va davomli ixtiyoriy idrok qilish qobiliyati. appersepsiya – idrok jarayonini shaxsning oldingi bilimlari, shaxsiy va ijtimoiy tajribalari, qiziqishlari, motivasiyasi, ehtiyojlari …

2 / 12

yaxlit aks ettirishning predmetliligidan iborat. shunday qilib, idrok – bu jism va hodisalarni, ularning his-tuyg‘u organlariga bevosita ta’sir ko‘rsatishida yaxlit aks ettirish psixik jarayoni. idrok – bu sezgilarning oddiy yig‘indisi emas. idrok qilish jarayonida sezgilardan tashqari, avvalgi tajriba, idrok etiladiganlarni anglash, shuningdek, xotira jarayonlari qatnashadi. shuning ko‘p hollarda idrok insonning perseptiv tizimi deb ataladi. hozirda tasavvurlarni bilish jarayoniga oid turli nazariyalar mavjud. bu nazariyalarda asosiy e’tibor his-tuyg‘u organlariga ta’sir ko‘rsatuvchi tashqi daraklarning anglangan perseptiv tasvirlarga aylanishiga qaratilgan. psixofiziologlarning tadqiqotlariga ko‘ra, idrok tahliliy ishlarni olib borishni talab etuvchi juda murakkab jarayondir. idrok qilish jarayoniga muntazam ravishda harakatli tarkibiy qismlar ( aniq jismlarni idrok qilishda jismlarni ushlab ko‘rish va ko‘zlar harakati; nutqni idrok qilishda mos kelgan tovushlarni kuylash va talaffuz qilish) kiritilgan bo‘ladi. shuning uchun idrokni sub’ektning perseptiv (idrok qilinuvchi) faoliyati sifatida belgilash maqsadga muvofiqdir. bu faoliyatning natijasi bo‘lib, real hayotimizda to‘qnashishimiz mumkin bo‘lgan jism haqidagi yaxlit tasavvur etish hisoblanadi. jismni yaxlit …

3 / 12

masa, sub’ekt uni topmagunicha, kerakli echimni izlash davom ettiriladi. idrok qilishda u yoki bu jismni idrok qilish istagi, uni idrok qilish zaruriyati yoki majburiyati, yaxshiroq idrok qilishga erishishga yo‘naltirilgan iroda kuchi, bunday vaziyatlarda namoyon bo‘ladigan qat’iyatlilik katta ahamiyatga egadir. real olam jismini idrok qilishda insonning diqqati va yo‘nalganligi ham qatnashadi. idrok qilishga bo‘lgan munosabatimiz idrok jarayoni uchun katta ahamiyatga ega. jism bizga qiziqarli yoki biz unga befarq bo‘lganimiz uchun, u bizda turlicha his-tuyg‘ularni uyg‘otishi mumkin. bizga qiziqarli bo‘lgan jism faol idrok etilishi, va, aksincha, bizga farqsiz bo‘lgan jismni sezmasligimiz ham mumkin. shunday qilib, idrok – bu ayni vaqtda bizga ta’sir ko‘rsatayotgan narsani bilishga qaratilgan o‘ta murakkab, shu bilan birga, umumiy jarayon. idrokning fiziologik asosi bo‘lib his-tuyg‘u organlari, nerv tolalari va markaziy asab tizimida ro‘y beradigan jarayonlar hisoblanadi. nerv qo‘zg‘alishi seskantiruvchilardan his-tuyg‘u organlaridagi nerv tugunlarining markaziy proeksiyasidan iborat bo‘lgan po‘stloqning sensor sohalariga o‘tkaziladi. proeksiya sohasi qaysi organ bilan bog‘langanligiga ko‘ra, ma’lum …

4 / 12

ida markaziy ko‘zi ojizlik paydo bo‘ladi, ya’ni, periferiya – his-tuyg‘u organlarining to‘liq faoliyatida odam butunlay ko‘rish sezgilaridan mahrum bo‘ladi, u hech narsani ko‘ramaydi. integrativ soha faoliyatining zarar ko‘rishi yoki izdan chiqishida jarayon boshqacha tus oladi. odam alohida yorug‘ dog‘larni, qandaydir sharpalarni ko‘radi, lekin ko‘rganlarini tushunmaydi. unga ta’sir etuvchilarni anglay olmaydi, unga yaxshi tanish jismlarni ham taniyolmay qoladi. shunga o‘xshash manzara boshqa modalliklarning integrativ sohalari faoliyatining izdan chiqishida ham kuzatiladi. masalan, eshitish integrativ sohalarining buzilishida odamlar inson nutqini tushunolmay qoladalar. idrokning fiziologik asosi, uning harakat faoliyati, emotsional kechinmalar, turli tafakkur jarayonlari bilan uzviy bog‘langanligi sababidan yanada murakkablashadi. bundan kelib chiqadiki, his–tuyg‘u organlarida boshlangan tashqi seskantiruvchilar ta’sirida paydo bo‘lgan nerv qo‘zg‘alishlari asab markazlariga o‘tadi, bunda ular po‘stloq sohalarini qamrab oladi, boshqa nerv qo‘zg‘alishlari bilan o‘zaro ta’sirga kirishadi. o‘zaro ta’sirga kirishgan va po‘stloqning turli sohalarini qamrab olgan bunday qo‘zg‘alishlar to‘ri idrokning fiziologik asosini tashkil etadi. idrokning reflektorlik asosini i.p. pavlov ochib berdi. uning …

5 / 12

i vaqtinchalik nerv aloqalari ikki xil: bir analizator chegarasida va analizatorlar o‘rtasida hosil bo‘ladigan turlarga ajratilishi mumkin. birinchi turdagilari organizmga bir modallikka ega bo‘lgan ko‘p tomonlama seskantiruvchining ta’sir etishida alohida o‘rin egallaydilar. masalan, bunday seskantiruvchi sifatida eshitish analizatoriga ta’sir ko‘rsatuvchi alohida tovushlarning o‘ziga xos uyg‘unligidan iborat bo‘lgan kuy xizmat qilish mumkin. bu to‘plam yagona murakkab seskantiruvchi sifatida faoliyat ko‘rsatadi. bunda nerv aloqalari seskantiruvchining o‘ziga nisbatan javob o‘rnida emas, balki, ularning vaqtinchalik, fazoviy va shu kabi munosabatlariga nisbatan ham hosil bo‘ladi. natijada katta yarim sharlar po‘stlog‘ida integratsiyalash yoki murakkab sintez jarayoni sodir bo‘ladi. ko‘p tomonlama seskantiruvchi ta’sirida hosil bo‘ladigan nerv aloqalarining ikkinchi turi – bu turli analizatorlar chegarasidagi aloqalar, ularning yuzaga kelishini i.m. sechenov assotsiatsiyalar (ko‘rish, kinestetik, sezish va h.k.) mavjudligi bilan tushuntirgan edi. odamda bu assotsiatsiyalar so‘zning eshitiladigan obrazi bilan birgalikda kuzatiladi, bunda idrok yaxlitlik xususiyatiga ega bo‘ladi. masalan, agar ko‘zlaringizni bog‘lab qo‘yib, qo‘lingizga aylanasimon jism tutqazilsa, oldindan uni iste’mol …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "idrok haqida tushuncha"

12-mavzu 4 soat 2 juftlik idrok. reja: 1 idrok haqida tushuncha. idrokning nerv-fiziologik asoslari, xususiyatlari va qonuniyatlari 2 idrokda obʼekt va fon, appersepsiya, idrokning konstantligi. 3 idrokda illyuziya va gallyutsinatsiya. vaqt, harakat va fazoni idrok qilish. 4 idrokning psixologik asosi haqida qisqacha xulosa mashg`ulot maqsadi:talabalarga idrok haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba:talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar: . m.э.zufarova va boshqalar. umumiy psixologiya. toshkent. 2018-480b. t: tdiu . 2016. – y 2. nurkova v. v., berezanskaya n. b. - obshаya psixologiya 3-e izd., per. i dop. uchebnik dlya spo - m.:izdatelstvo yurayt - 2019 – g tayan...

This file contains 12 pages in DOCX format (73.5 KB). To download "idrok haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: idrok haqida tushuncha DOCX 12 pages Free download Telegram