bob. iste’mol, jamg‘arma va investitsiya

DOCX 13 sahifa 170,6 KB Bepul yuklash

13 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 170,6 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 13

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 13

4- bob. iste’mol, jamg‘arma va investitsiya 4.1. iste’mol va jamg‘arish, ularning grafiklari va funksiyalari uy xo‘jaliklarining iste’mol xarajatlari (bundan buyon iste’mol deb yuritiladi), yalpi talab, yoki yaimning yakuniy iste’molga ko‘ra tarkibida eng katta ulushga ega bo‘lgan komponentdir. 2015- yilda o‘zbekiston respublikasi davlat statistika qo‘mitasining ma’lumotlariga ko‘ra respublikamizda bu ulush 58,6 foizni tashkil etgan. shuningdek, rivojlangan mamlakatlarda iste’mol xarajatlari shaxsiy tasarrufdagi daromadning 90 foizdan ortiq qismini tashkil etadi. shu tufayli ham iste’mol xarajatlariga ta’sir etuvchi omillarni, uning o‘zgarish qonuniyatlarini o‘rganish muhim ahamiyatga ega. uy xo‘jaliklari tasarrufidagi daromadning iste’mol qilinmasdan qolgan qismi ularning jamg‘armalarini tashkil etadi. klassik maktab vakillari jamg‘arish hajmi foz stavkasining funksiyasi deb qarashsa j.m. keyns uy xo‘jaliklarining iste’mol xarajatlari va jamg‘arishlari hajmini belgilovchi asosiy omil ularning ishlab chiqarishda ishtirok etishdan olingan daromadlari deb hisoblaydi. yanada aniqlik kiritsak iste’mol va jamg‘arish hajmini belgilovchi asosiy omil uy xo‘jaliklarining ishlab topgan daromadlari, olgan transfert to‘lovlari va to‘lagan soliqlari bilan belgilanadigan tasarrufidagi daromadi …

2 / 13

i o‘zaro bog‘liqlik har xil daromadga ega bo‘lgan shaxslarda bir xil emas: kam daromadga ega bo‘lganlar, odatda, uning ko‘proq qismini iste’mol qilib, kamroq qismini jamg‘aradi, lekin daromadlari oshib borishi bilan bu nisbat jamg‘arish foydasiga o‘sadi. bu bog‘liqlikni gipotetik ma’lumotlar asosida ko‘rib chiqamiz (4.1-jadval). tasarrufidagi daromad hajmi 370 shartli birlikka (sh.k.) teng bo‘lganda uy xo‘jaliklari iste’moli 375 sh.b.ka teng, ya’ni tasarrufidagi daromaddan 5 sh.b.ka ko‘p bo‘ladi. ya’ni uy xo‘jaliklari 5 sh.b.ka teng miqdorda qarz hisobiga yoki o‘tgan yillarda to‘plangan jamg‘armalar hisobiga iste’mol xarajatlari qiladilar. 4.1-rasm. iste’mol grafigi uy xo‘jaliklari tasarrufidagi daromadlar 390 sh.b.ka teng bo‘lganda, uning miqdori iste’mol miqdori bilan tenglashadi. bu miqdor bo‘sag‘aviy daromad deb yuritiladi. 4.1-jadval ma’lumotlari asosida iste’mol grafigini chizamiz. iste’mol grafigi ikki to‘g‘ri chiziq ko‘rinishida berilgan. bissektrisa ko‘rinishidagi yd =c to‘g‘ri chizig‘ining har bir nuqtasida iste’mol va tasarrufidagi daromad hajmlari teng bo‘ladi. haqiqiy iste’mol (c) grafigi haqiqiy iste’mol va daromad teng bo‘lgan nuqtada (α) bissektrisa bilan kesishadi. …

3 / 13

ol hajmi o‘rtasidagi farq sifatida aniqlanadi (s= yd - c). boshlang‘ich daromad darajasida jamg‘arish nolga (0) teng bo‘lgan holda ixtiyordagi daromad hajmi o‘sib borishi bilan uning miqdori ham oshib boradi. bobning birinchi savolida keltirilgan gepotetik ma’lumotlar va grafiklarga tayanib iste’mol funksiyasini yozamiz: c = a + b yd , bu yerda: a – avtonom xarajatlar; yd – tasarrufidagi daromad (yd =y-t), bu yerda: t – soliqlar; b – iste’mol hajmining tasarrufidagi daromadga bog‘liqligini ifodalovchi koeffitsient, boshqacha aytganda iste’molga chegaralangan moyillik. δc b = 100; δ yd demak, iste’mol hajmi avtonom iste’molga, tasarrufidagi daromad hajmiga va iste’mol hajmining tasarrufidagi daromad o‘zgarishiga ta’sirchanligiga bog‘liq. jamg‘arish grafigini ham iste’mol grafigiga o‘xshab algebraik ifodalash mumkin, ya’ni jamg‘arish funksiyasi quyidagi ko‘rinishga ega: s = -a + (1 -b) yd iste’mol va jamg‘arish hajmiga tasarrufidagi daromad dinamikasidan tashqari quyidagi omillar, to‘g‘rirog‘i bu omillardagi o‘zgarishlar ham ta’sir ko‘rsatadi: 1. uy xo‘jaliklari daromadlari. 2. uy xo‘jaliklarida to‘plangan mulk …

4 / 13

nada to‘laroq bilish uchun iste’mol va jamg‘arishga o‘rtacha moyillik va chegaralangan moyillik tushunchalarini mohiyatini anglab olishimiz lozim. iste’molga o‘rtacha moyillik deganda tasarrufidagi daromaddagi iste’mol xarajatlarining ulushi tushuniladi, ya’ni: c apc = 100 yd bunda: apc – (average propensity to consume) iste’molga o‘rtacha moyillik. tasarrufidagi daromaddagi jamg‘arish ulushini jamg‘arishga o‘rtacha moyillik deb ataladi, ya’ni: s aps = 100 yd bunda: aps (average propensity to saving) – jamg‘armaga o‘rtacha moyillik. misol uchun, tasarrufidagi daromad darajasi 410 va 530 shartli birlikka va iste’mol darajalari 405 va 495 shartli birlikka teng bo‘lgan holatlar uchun iste’molga o‘rtacha moyillikni hisoblaymiz, ya’ni: aps =(405 / 410) x 100 = 98, 78foiz yoki 0,98; aps = (495 / 530) x 100 = 93,39foiz yoki 0,93 ga teng. demak, bu misollardan ko‘rinib turibdiki, tasarrufidagi daromadlar miqdori ko‘payib borishi bilan uning tarkibidagi iste’mol ulushi kamayib va aksincha jamg‘arma ulushi ko‘payib boradi. bu holatni keynsning “asosiy psixologik qonun”i bilan izohlash mumkin. …

5 / 13

u yerda: mpc (marginal propensity to consume) – iste’molga chegaralangan moyillik. 29 кейнс дж.м. общая теория занятости, процента и денег. м.,1978. с.157. 30 n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013): yuqorida keltirilgan 4-jadval ma’lumotlariga ko‘ra ixtiyordagi daromad 410 sh.b.dan 430 sh.b.kacha oshgan holatda mpsni hisoblaymiz. δ c =420 - 405 =15; δ yd =430 - 410 = 20; mpc = (15/20) 100=75foiz; bu shuni bildiradiki, daromad 100 foiz ga (yoki bir birlikka) o‘zgarganda iste’mol 75 foiz (yoki 0,75)ga o‘zgaradi. jamg‘arishdagi o‘zgarishning ixtiyordagi daromad o‘zgarishdagi ulushi jamg‘arishga chegaralangan moyillik deyiladi. δ s mps = 100 δ yd bu yerda: mps (marginal propensity to saving) – jamg‘arishga o‘rtacha moyillik.yuqorida keltirilgan misolda: δ yd = 430 - 410 = 20 δ s = 10 - 5 = 5 mps = (5/20) 100 = 25foiz; shunday qilib, iste’molga chegaralangan moyillik 0,75 ni tashkil etgan bo‘lsa, jamg‘armaga chegaralangan moyillik …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 13 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"bob. iste’mol, jamg‘arma va investitsiya" haqida

4- bob. iste’mol, jamg‘arma va investitsiya 4.1. iste’mol va jamg‘arish, ularning grafiklari va funksiyalari uy xo‘jaliklarining iste’mol xarajatlari (bundan buyon iste’mol deb yuritiladi), yalpi talab, yoki yaimning yakuniy iste’molga ko‘ra tarkibida eng katta ulushga ega bo‘lgan komponentdir. 2015- yilda o‘zbekiston respublikasi davlat statistika qo‘mitasining ma’lumotlariga ko‘ra respublikamizda bu ulush 58,6 foizni tashkil etgan. shuningdek, rivojlangan mamlakatlarda iste’mol xarajatlari shaxsiy tasarrufdagi daromadning 90 foizdan ortiq qismini tashkil etadi. shu tufayli ham iste’mol xarajatlariga ta’sir etuvchi omillarni, uning o‘zgarish qonuniyatlarini o‘rganish muhim ahamiyatga ega. uy xo‘jaliklari tasarrufidagi daromadning iste’mol qilinmasdan qolgan qismi ularning jamg‘armalarini ...

Bu fayl DOCX formatida 13 sahifadan iborat (170,6 KB). "bob. iste’mol, jamg‘arma va investitsiya"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: bob. iste’mol, jamg‘arma va inv… DOCX 13 sahifa Bepul yuklash Telegram