shaxsning rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi

PDF 13 pages 441.2 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 441.2 KB

File type PDF

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

3-mavzu: shaxsning rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi. rejasi: 1.“individ”va“shaxs”tushunchasi. 2. shaxs rivojlanishining ijtimoiylashuv bilan aloqadorligi. 3. shaxs rivojlanishida irsiyat,muhit va tarbiyaning tutgan o„rni. 4. shaxs rivojlanishining yosh va psixologik xususiyatlari. muammoliblok.shaxs rivojlanishining yosh davrlarini fiziologiya va psixologiya fanlari bilan aloqadorlikda tahlil etish va pedagogic davrlashtirishga tavsif berish. mustaqil ta’lim bloki. “pedagogika” darsligining mavzuga bag„ishlangan bo„limini o„qib chiqib, o„smir va o„spirinlik yosh davri xususiyatlariga tavsif yozish. tayanch tushunchalar: pedagogik antropologiya, individ, shaxs, individuallik, o‟sish, rivojlanish, ijtimoiylashuv, irsiyat, muhit, tarbiya, yosh davrlari. dunyoga kelgan go‟dak ma‟lum yoshga qadar individ hisoblanadi. “individ” lotincha "individium" so‟zidan kelib chiqqan bo‟lib, “bo‟linmas”, “alohida”, "yagona" ma‟nolarini anglatadi. individ biologik turga kiruvchi alohida tirik mavjudotdir. shaxsning shakllanishida harakat o‟ziga xos omil sanaladi. go‟dak (chaqaloq) ham turli harakatlarni qiladi. biroq, bu harakatlar keyinchalik shartli reflekslar bo‟lib, ongli ravishda emas, balki shartsiz va shartli qo‟zo‟atuvchilarga javob tarzida yuz beradi. go‟dakda nutqning xosil bo‟lishi, shuningdek, uning tomonidan tashkil etilayotgan harakatlar ongli ravishda …

2 / 13

usiyatlari rivojlanib ma‟lum bir bosqichga etsagina u kamol topgan shaxs sifatida namoyon bo‟ladi. shaxs ijtimoiy munosabatlar jarayonida qaror topadi. shaxsning rivojlanishi avvalo unda shaxsiy hislatlarning shakllanishi bilan boshlanadi. rivojlanishi o‟zida shaxsning jismoniy, aqliy va boshqa hislatlarning takomilini namoyon etadigan jarayon bo‟lib, bunday hislatlarning tug‟ma, ba‟zilari keyinchalik erishgan bo‟ladi. shaxs nomini olish uchun nimalar kerak?- degan savolning tug‟ilishi tabiiydir. odam ijtimoiy mavjudot sifatidan shaxsga aylanishi uchun unga ijtimoiy - iqtisodiy hayot sharoitlari muhit va tarbiya kerak bo‟ladi. ana shular hamda shaxsning nasliy xususiyatlarining takomillashib borishi odamning rivojlanishi, shaxs sifatida namoyon bo‟lishini ta‟minlaydi. odam bolasining shaxs sifatida rivojlanishini, uning har tomonlama kamolga etishi uchun pedagogika fani shaxs rivojlanishining umumiy qonuniyatlarini, unga ta‟sir etadigan omillarni, rivojlanish jarayoniga aloqador bosqichlarni aniqlashi kerak. shuningdek, bola shaxsining rivojlanishida faoliyatining o‟rni va ahamiyatini ham o‟rganishi lozim. biz yuqorida “rivojlanish” tushunchasini juda ko‟p ishlatdik. endi ushbu tushunchaga atroflicha yondoshib, ta‟rif berishga harakat qilaylik. odam biologik mavjudot sanaladi, tabiiy, …

3 / 13

larda ham jismoniy, ham ruhiy jihatdan o‟sishi, o‟zgarishi tufayli shaxs sifatida kamolga yetadi, bunda berilayotgan tarbiya maqsadga muvofiq ta‟sir etishi natijasida bola jamiyat a‟zosi sifatida kamol topib, murakkab ijtimoiy munosabatlar sistemasida o‟ziga munosib o‟rin egallaydi. anatomik va fiziologik harakterdagi o‟zgarishlar jismoniy rivojlanishga taalluqlidir. odam bo‟yining o‟sishi, gavda og‟irligining ortib borishi, gavda tuzilishining o‟zgarishi, qon bosimi, o‟pka sig‟imi, tayanch-harakat apparatining holati va boshqalar jismoniy rivojlanish ko‟rsatkichlaridir. ruhiy jarayonlar va bola ruhiyatidagi o‟zgarishlar, chunonchi, diqqat va xotira darajasi, tafakkur xususiyatlari, so‟z boyligi hamda nutqning rivojlanganlik darajasi va boshqalar ruhiy rivojlanishga taalluqlidir. shaxs rivojlanishida u yoki bu faoliyat turlari (o‟yin, o‟qish, mehnat va boshqalar)ning turli yoshdagi faoliyatlar mazmuni (maqsadga yo‟naltirilganlik, harakatning ongli, rejali bo‟lishi, ularning samaradorligi va h.k) shuningdek, aloqa, muomala hamda kishilar o‟rtasidagi ijtimoiy munosabatlar mazmuni, ijtimoiy- axloqiy me‟yorlarga bo‟ysunish, ijtimoiy burchni anglash, unga nisbatan mas‟ullik kabi xususiyatlar ham muhim ahamiyatga ega bo‟ladi. shaxsning shakllanishida shaxsiy hislat va sifatlarning rivojlanib, taraqqiy etib …

4 / 13

vjudot sifatida jamiyatda o‟z o‟rni bor. shaxsning rivojlanishi esa barcha tug‟mava xosil qilingan xususiyatlar: organizmning anatomik tuzilishi, fiziologik va psixologik xususiyatlar, faoliyat va hatti-harakatning miqdoriy va sifati o‟zgarish jarayonidir. shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillari. inson hayot ekan, butun umri davomida o‟sib, rivojlanib, o‟zgarib boradi. bolalik, o‟smirlik va o‟spirinlik yillarida shaxsning kamol topishi yaqqol ko‟zga tashlanadi. rivojlanish deganda biz shaxsning ham jismoniy, ham aqliy va ma‟naviy kamol topish jarayonini tushinamiz. pedagogika va psixologiya fani rivojlanishni biologik va sotsial xususiyatlari o‟zaro chambarchas bog‟liq bo‟lgan bir butun narsa deb hisoblaydi. odam bolasining shaxs sifatida rivojlanishi har tomonlama kamol topishining samarali bo‟lishiga erishish maqsadida pedagogika fani rivojlanishining qonuniyatlarini unga ta‟sir etuvchi omillarni shuningdek, shaxs kamolotida ta‟lim va tarbiya hamda faoliyatining ta‟siri va ahamiyatini aniqlaydi va tahlil qiladi. shaxs rivojlanishiga irsiyat, muhit va tarbiya kabi omillar ta‟sir etadi. shaxsning shakllanishiga ta‟sir etuvchi omillar quyidagi shaklda aks ettirilgan. (1-shakl). shaxs biologikomillar(irsiyat ) ijtimoiyomillar(muhit) maqsadlitarbiya irsiyat- buotaqoniyokiajdodlarigaxosbo‟lganbiologikxususiyatvao‟hshashliklarningnaslga …

5 / 13

ingshakllanishidamuhimrolo‟ynagan, uningrivojlanishiuchunqulayimkoniyatlargaegaoilamuhitininazardanchetdaqoldirm asliklozim. fiziologiyavapsixologiyafanlaribo‟yichaolibborilgantadqiqotnatijalariningk o‟rsatishicha, insonbolasitayyorqobiliyatbilanemas, balkibirorbirqobiliyatningro‟yobgachiqishivarivojlanishiuchunmanbabo‟lganlayoqa tbilantug‟iladi. layoqatgo‟yo “mudroq” holatdabo‟lib, uning “uyo‟onishi” - rivojlanishiuchunqulaymuhityaratishni talab qiladi. shaxsmuayyanijtimoiyjamiyatmahsulidir. shaxsninghayotiyfaoliyatidaijtimoiymuhitungayokiijobiy, yokisalbiyta‟sirko‟rsatishimumkin. ijtimoiyjamiyatshaxsimkoniyatlariniro‟yobgachiqarishiyokiyo‟qqilishimumkin. bu jamiyatningma‟naviyqiyofasi, undatashkiletilayotganmunosabatlarmazmunihamdadarajasigabog‟liq. muhitdegandashaxsningshakllanishigata‟siretuvchitashqiolamvoqelik, hodisalarmajmuitushuniladi. “muhit” tushunchasio‟zidageografik-hududiy, ijtimoiyvamikromuhit (oila) xususiyatlariniifodaetadi. mikromuhito‟zidaqismanijtimoiymuhitqiyofasiniaksettiradi. aynichog‟da u nisbatanmustaqillikkaega. mikromuhit, buijtimoiymuhitningbirqismibo‟lib, oila, maktab, do‟stlar, tengqurlar, kishilarvashukabilarnio‟zichigaoladi. bolani qurshabturganmuhitdaijobiyvasalbiyrivojlantiruvchivainqirozgaeltuvchihodisalarm avjud. agar bola o‟ztug‟malayoqatigamossharoitdao‟sib, zarurfaoliyatbilanshug‟ullansa, layoqatertako‟rinibrivojlanishi, aksincha, bundaymuhitbo‟lmasayo‟qbo‟lishiyoki “mudroq”ligichaqolibketishi ham mumkin. bundantashqariodob, ahloq, hulqiysifatlar, shaxsningbarcharuhiysifatlarifaqatmuhitvatarbiyaningo‟zarota‟siriasosidavujudgak eladi. pedagogikavapsixologiyafanlariijtimoiymuhit, undashaxsningshakllanishjarayonigata‟siriroligaalohidae‟tiborberadi. ijtimoiyvoqeavahodisalarningshaxsrivojigata‟sirig‟oyatmuhimekanliginita‟kidlagan holda, ularijtimoiymuhitabadiyemas, u ijtimoiy- tarixiyqonuniyatlarta‟siriostidao‟zgaribboradi, deyata‟kidlaydilar. oilamuhiti - mikromuhit ham o‟zigaxosmuhimtarbiyaviyta‟sirgaega. shu bois, mustaqillikkaer

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxsning rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi"

3-mavzu: shaxsning rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi. rejasi: 1.“individ”va“shaxs”tushunchasi. 2. shaxs rivojlanishining ijtimoiylashuv bilan aloqadorligi. 3. shaxs rivojlanishida irsiyat,muhit va tarbiyaning tutgan o„rni. 4. shaxs rivojlanishining yosh va psixologik xususiyatlari. muammoliblok.shaxs rivojlanishining yosh davrlarini fiziologiya va psixologiya fanlari bilan aloqadorlikda tahlil etish va pedagogic davrlashtirishga tavsif berish. mustaqil ta’lim bloki. “pedagogika” darsligining mavzuga bag„ishlangan bo„limini o„qib chiqib, o„smir va o„spirinlik yosh davri xususiyatlariga tavsif yozish. tayanch tushunchalar: pedagogik antropologiya, individ, shaxs, individuallik, o‟sish, rivojlanish, ijtimoiylashuv, irsiyat, muhit, tarbiya, yosh davrlari. dunyoga kelgan go‟dak ma‟lum ...

This file contains 13 pages in PDF format (441.2 KB). To download "shaxsning rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxsning rivojlanishi, tarbiya… PDF 13 pages Free download Telegram