elektrolizden texnikada paydalaniw. galvanik elementler hàm akkumlyatorlar

DOCX 21 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

ózbekistan respublikasi joqari hàm orта arnawli bilimlendiriw ministirligi ájiniyaz atindaǵı nókis mámleketlik pedagogikalıq instituti fizika-matematika fakulteti fizika astronomiya oqıtıww metodilasi bag'darı 3 a-faom studenti shamuratova yayranıń ulıwma fizika páninen kurs jumisi tema: elektrolizden texnikada paydalaniw. galvanik elementler hám akkumlyatorlar ilmiy basshı: m.jalelov tapsırdı: y.shamuratova elektrolizden texnikada paydalaniw. galvanik elementler hàm akkumlyatorlar joba: 1. kirisiw. 2. tiykarg'i bolim. 2.1. elektrolizden texnikada paydalaniw. 2.2. elektroliz qubılısı. 2.3. galvanik elementler. 2.4. daniyel elementi. 2.5. elektrodlardiñ polyuslaniwi. 2.6. akkumlyatorlar. 2.7. akkumlyatorlardıń turlerı. 3. juwmaq. 4. paydalanılg'an ádebiyatlar. kirisiw elektr energiyasi tàsirinde juz beretug'in oksidlaniw - qaytariliw protsesleri elektroliz delinedi. negizi "elektroliz" degende elektrolit yeritpesi yamasa suyiqlanmasi arqali elektr elektr ag'imi otgeninde juz beretug'in hamme protseslerdi tusiniledi. misal ushin, suyiltirilg'an magniy xlorid arqali elektr ag'imi otkende magniy kationlari elektr maydan tàsirinde oñ elektrod tarepke hareketlenedi. bul elektrodg'a jetiwi men kelip atirg'an elektronlarga dish kelip qaytariladi: mg2++2e- mg. xlor anionlari elektr maydani tàsirinde teris elektrod tarepke …

2 / 21

ersinshe bolip, elektrolizdegi katod teris, anod oñ zaryadg'a iye boladi. buniñ sebebi sonda, elektrolizde bolatug'in processler galvanik element islewinde juz bolatug'in processlerge qarama- qarsi. elektrolitlerdıń suwdaǵı eritpelerınde juz beretuǵın katod processlerdı kórip shiǵıwda birinshi orinda vadarod ionlarinıń qaytarılıw patencialin kozde tutıw kerek. bul potecialdiń manisi vadarod ionlari konsentraciyasina, sondayaq, eritpedegi ph ge baylanislı: e=0,059lg[h+] yamasa e=-0,059 ph neytral ortalıq ushın ph=7; sondayaq: e=-0,059*7=-0,41в. demek, eger elektrolit kationdı qurawshi metalldıń narmal patencialı -0,41v dan kore ońraq bolsa, neytral eritpeniń elektrolizinde katodda tap metall ajralip shiǵadı. bunday metallar kernewler qatarında vadarodǵa jaqın turadı. eger elektrolitdı quraǵan elektrod patecialı -0,41v ǵa qaraǵanda adewir teris bolsa, katodda albette vadarod ajıralip shiǵadı. elektr energiyası menen ximyalıq pracessler arasındaǵı muǵdarlıq baylanıis barlıǵın dastlep (1836-jılda) ingliz alimi m.faradey aniqlaǵan. elektrolizdıń 1-nizami tomendegishe táriplenedı: elektroliz waqtında elektrodda ajralip shiǵatuǵin zatdiń awırlıq muǵdarı eritpeden ótgen elektr muǵdarına tuwra praportcional. eger elektrodda ajiralip shiǵatuǵın zattıń awırlıq muǵdarın m menen¸ elektr …

3 / 21

suyiqlamada oksidlanıw-qaytariliwreaksiyasi juz beredı. suyiqlanmada da na+ hám cl- ionları payda bolǵanı ushın katodda kationlar qaytarılsa, anodda anionlar oksidlanadı. eritpeler elektrolizi. duzlardıń, kislata ham tiykarlardıń suwdaǵı eritpeleri eletrolizinde suw molekulaları da qatnasqanliǵı ushın bul protcess adewir quramalıraq boladı. eger elektrolizde inert elektrodlar isletilse katodda bolatuǵıń processler ushın tomendegi nizamliqlarǵa amel qilinadı: eger eritpede metallardıń kernevler qatarında litiyden alyuminiyge shekem bolǵan metallardıń kationları turǵan bolsa, katodda metall ionları ornina suwdaǵı vadarod ionları qaytarıladı. katod(-) 2h2o→h2+2oh- jazılıwı mumkın. eger eritpede metallardıń kernevler qatarinda alyuminiy hám vadarod arasinda jaylasqan metallardıń kationları bar bolsa, ol jaǵdayda bir waqıttıń ózinde de metall hám vadarod kationlarınıń qaytarılıwı guzetiledı. tiykarg'i bolim 2.1. elektrolizden texnikada paydalaniw elektrotexnikada taza mıs kóp isletıledı. mısqa az ǵana basqa zatlar aralasqan bolsa, onıń elektr toǵın ótkerıw qasiyeti tómenlep ketedı. mıs har qiylı aralaspalardan tómendegı usıl menen ajıratıp alınadı. úlken elektrolit vannası mıs kislatasınıń eritpesı menen toltırıladı. onıń ishine taza (sap) mıstan tayarlanǵan …

4 / 21

. elektrometallurgiya. eritilgen rudalardi elektroliz joli menen alyuminiy, natriy, magniy, berelliy hàm basqada nadir metallar ajratip alinadi. maselen, alyumiy aliw ushin ilay topiraqqa iye bolg'an mineral boksidlerden (al2 o3 ) paydalaniwg'a boladi. elektrodlar sipatinda komir plastinkalar qollaniladi. tok otkende ajralg'an jilliliq esabina rudalar erigen halinda ustap turiladi. sondayaq sanaatda, texbikada kop isletiletug'in sap metallar tiykarinan elektroliz jardeminde alinadi. bunday usil menen ximiyaliq tarepten taza metall aliw rafinlaw dep ataladi. maselen elektrolitliq mis . 1-súwret. aliw ushin elektrolit sipatinda mis kuporosiniñ suyiltirilg'an sulfat kislatadag'i eritpesi alinadi. juqa mis plastinkalari elektrodlar sipatinda isletiledi. soñin ala elektrolitdan katoddiñ hàr bir kvadrat metrine 250 a dan aspaytug'in etip tok otkeriledi.sap mis katodg'a otirib qaladi, anod bul waqitta erip ketedi, bunda tek g'ana mis eriydi, aralaspalari gewik shokpe payda etip, aste- aqirin vannaniñ astina shovedi. altin, gumis, rux, qala, hàm basqa metallarda usi siyaqli rafinlenedi. 2-súwret. 2. galavanostegiya. temirden jasalǵan buyimlardıń betınıń oksıdlenıwı nátiyjesinde tez …

5 / 21

siriladi. buniñ ushin dene elektrolitke katod sipatinda jaylastiriladı. buyumdi qaplaytig'in metal duziniñ suwdag'i eritpesi elektrolit eritpesin waziypasi atqaradi. elektrolitdan tok otkerilgende usi buyimdi qaplawi kerek bolg'an metall buyum sirtina qabat payda etip otirib qaladi. 3. galvanoplastika. elektoliz jardeminde quramalı betlı naǵıs hám buyimlardıń nusqaların alıw múmkın. máselen, taxtaǵa oyip islengen naǵıstıń nusqasın alayıq. bunıń ushın taxtanıń naǵıs salınǵan bólegıne juda juqa etip grafit jaǵıladı, natiyjede onıń bul tarepi tokotkizetuǵın boladı. tayarlanǵan taxta mıs kislatası erıtpesıne túsırıledı. bul taxtanıń betındegı grafit sim arqalı tok deregınıń teris polyusina tutastırıladı, yaǵnıy grafit qatlamı katod waziypasın atqaradı. anod sıpatında elektrolitke mıs plastinka tusırıledı. elektrolitten tok otkizillgende eletroliz natiyjesinde bólinip shiqqan mıs taxta betindegı grafit ustine otiradı. 3-súwret. grafittıń ústı jeterlı dárejedegı mıs qatlamı menen qaplanǵannan keyin elektroliz processi toqtatıladı hám mıs qatlam taxtadan ajiratıp alınadı. mıs qatlamnıń forması taxtanıń betındegı naǵıstıń negatiw (kerısı) súwretlenıwınen ibarat boladı. taxtadaǵı oyıq orınlar mıs negatıwde dones bolip, dońes …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elektrolizden texnikada paydalaniw. galvanik elementler hàm akkumlyatorlar"

ózbekistan respublikasi joqari hàm orта arnawli bilimlendiriw ministirligi ájiniyaz atindaǵı nókis mámleketlik pedagogikalıq instituti fizika-matematika fakulteti fizika astronomiya oqıtıww metodilasi bag'darı 3 a-faom studenti shamuratova yayranıń ulıwma fizika páninen kurs jumisi tema: elektrolizden texnikada paydalaniw. galvanik elementler hám akkumlyatorlar ilmiy basshı: m.jalelov tapsırdı: y.shamuratova elektrolizden texnikada paydalaniw. galvanik elementler hàm akkumlyatorlar joba: 1. kirisiw. 2. tiykarg'i bolim. 2.1. elektrolizden texnikada paydalaniw. 2.2. elektroliz qubılısı. 2.3. galvanik elementler. 2.4. daniyel elementi. 2.5. elektrodlardiñ polyuslaniwi. 2.6. akkumlyatorlar. 2.7. akkumlyatorlardıń turlerı. 3. juwmaq. 4. paydalanılg'an ádebiyatlar. kirisiw elektr energiyasi tàsi...

Этот файл содержит 21 стр. в формате DOCX (1,2 МБ). Чтобы скачать "elektrolizden texnikada paydalaniw. galvanik elementler hàm akkumlyatorlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elektrolizden texnikada paydala… DOCX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram