jaqtılılıq polüüsleri (polarizatsiyasi)

DOCX 26 sahifa 377,7 KB Bepul yuklash

26 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 377,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 26

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 26

ózbekstan respublikası joqarı hám orta arnawlı bilimlendiriw ministrligi ajiniyaz atındaǵı nókis mámleketlik pedagogikalıq institutı fizika-marematika fakulteti fizika oqıtıw metodikası kafedrası fizika hám astronomiya oqıtıw metodikası tálim baǵdarı 3a- kurs studenti oralbaeva salinanıń ulıwma fizika páninen kurs jumısı tema:jaqtılılıq polyusları (polyarizatsiyası) kafedra baslıq: f-m.f.d.doc. a.kamalov qabılladı: f-m.f.k. k.turdanov student: s.oralbaeva tema: jaqtılıq polyusları (polyarizatsiya) i.kirisiw ii.tiykargı bólim 2.1 molyus nızamı 2.2 jaqtılıqtıń qaytıwda hám shashrawda polyuslanıwı. iii. jaqtılıq polyusları 3.1 jaqtılıqtı polyuslandırıwshı ásbaplar 3.2 jasalma anizatropiya 3.3 polyuslanıw tegisliginiń aylanıwı. juwmaqlaw. paydalanılǵan adebiyatlar і kirisiw: jaqtılıqtıń polyuslanıwı –jaqtılıq tolqınları elektr e hám magnit h maydan kernewlilik vektorınıń jaqtılıq nurına tik tegislikte tártibli jaylasıwı. jaqtılıqtıń polyuslanıw atamasın pánge birinshi bolıp nyuton kiritken, onıń tábiyattı maksvell jarıqlıqtıń elektromagnit teoriyasında túsindirip bergen. francuz fizigi e.malyus island parijdegi lyuksumburg sarayınıń batıp atırǵan quyash nurlarınan jaltırap turǵan aynalardı kúzetip, kristaldıń belgili waqıtta bir ǵana kórinis payda bolıwınan ájeplendi. usı hám basqa tájriybeler tiykarında hámde i.nyutonnıń jaqtılıqtıń …

2 / 26

ıq dep ataladı .jaqtılıq derekleriniń hámme elementar bólimlerden birdey tolqınlı jaqtılıq nurları shıqsa, bunday jaqtılıqqa tolıq polyuslanǵan jarıqlıq delinedi. tábiy jaqtılıq quramında sızıqlı, elliptik hám aylana polyuslanǵan jaqtılıq tolqınları boladı. e niń ushı jaqtılıq nurına tik tegislikte ellips sızsa , ol jaǵdayda jaqtılıq tolqınları elliptik polyuslanǵan jaqtılıq , aylana sızsa , aylanalıq polyuslanǵan jaqtılıq, e tegisligine turaqlı baǵıtın saqlasa ,bunday jaǵdayda sızıqlı polyuslanǵan jaqtılıq dep ataladı.vakuumda jaqtılıqtıń tarqalıwı onıń polyuslanǵanlıǵına baylanıslı bolmaydı. eger jaqtılıq belgili ortalıqtan tarqalsa , jaqtılıqtıń jutılıwı , tarqalıw baǵıtı hám tezligi onıń polyuslanıwına baylanıslı boladı . tábiy jaqtılqtan polyuslanǵan jaqtılıq payda qılıw ushın polyuslaw ásbabı (polyarizator ) dan paydalanıladı. jaqtılıqtıń polyuslanıwı deneniń anizotropik qasiyetlerin úyreniwge járdem beredi. kristalloptikada kristallardıń dúzilisi mineralogiya hám petrografiyada minerallar hám taw jınısları polyuslanǵan jaqtılıq járdeminde úyreniledi. іі.tiykarǵı bolim 2.1 molyus nızamı. jaqtılıq – atom nurlanıwı sebepli júzege keledi. atomlar júda qısqa waqıt t=10-8 s nurlanı, bir neshe tebreniwlerden ibarat “ sug” …

3 / 26

torı sańlaq baǵıtına parallel bolǵan nurlardı ótkizip , perpendikulyar bolǵan nurdi ótkizbeydi. elektr vektorı terbeliwleri tek birden-bir tegislikte payda bolatuǵın bunday nur tegis yamasa sızıqlı polyuslanǵan nur dep júritiledi. (1b –suwret) elektr vektorı jatqan tegislik , tebreniw tegisligi , oǵan perpendikulyar tegislik bolsa polyuslanıw tegisligi dep júritiledi. qiyal eteyik , terbeliw vektorı a0 bolǵan nur polyarizator tekisligine múyesh payda qılıp túsip atqan bolsın . (2- suwret ). 2-suwret. jaqtılıq vektorınıń parallel payda etiwshi aii = a0 – polyarizator ótedi, perpendikulyar payda etiwshisi a⊥=a0 di bolsa tutıp qalınadı. polyarizator arqalı ótken nur intensivligi = ǵa proporsional boladı . i= i0 (1) bul malyus nızamı dep ataladı. bul jerde i0- túsip atqan nur intensivligi , tábiy nurda diń barlıq mánisleri teń itimalı , usı sebepli polyarizator arqalı ótken nurlar intensivligi diń ortasha mánisine teń boladı . i= i0 (2) tábiy nur túsip atqan polyarizator nurǵa salıstırǵanda aylantırılsa , ótken nurlar intensivligi ózgermey …

4 / 26

en bolsın. (5) bul eki terbeliw vektorınıń qosılıwınan júzege kelgen terbeliw vektorı teńlemesi ellips teńlemesinen ibarat boladı, + -= (6) hám ellips boylap nur payda boladı. eger bolsa ,ellips tuwrı sızıqqa aylana hám tegis polyuslanǵan nur júzege keledi. eger , a1=a2 hám ellips aylanadan ibarat bolsa dóńgelek polyuslanǵan nur payda boladı. 2.2 jaqtılıqtıń qaytıwda hám shashrawda polyuslanıwı. bizge belgili jaqtılıq ekige ortalıq shegarasında qayadı hám sınıp , ekinshi ortalıq shegarasına ótedi .(4-suwret). 4-suwret. eger usı nurlar jolına polyarizator qoyıp kúzetsek , olardıń polyuslanǵanlıǵın hám usı menen birge nurlar tebreniw vektorı suwret tegisligine perpendikulyar (noqatlar menen belgilengen ), sınǵan nur terbeliw vektorı bolsa – suwret tegisligine parallel (sızıqlar memen belgilengen ) bolǵanın kúzetiwimiz múmkin . tájriybeler sonı kórsetedi , qaytqan hám sınǵan nurlar polyuslanıw dárejesi nurlardıń túsiw múyeshine hám ortalıǵınıń sındırıw kórsetkishine baylanıslı halda ózgeredi . shatlandiyalıq d.bryuster tgiб=n (7) shárt orınlanǵanda qaytqan nurlar tolıq (sızıqlı) polyuslanǵan bolıwın anıqlaydı. nur bryuster …

5 / 26

i maksimal ma`nisine jetedi, biraq bul jaqtılıq bólekshe polyuslanǵanlıǵı boyinsha qaladı. bul halda jaqtılıqnıń qaytıw koefficiyenti birden talay kishi (hawa -shıyshe ajırasıw shegarası ushın 0,15 átirapında ) bolǵanlıǵı sebepli, izbe-iz qaytıw hám sınıwlardı qálegen halda, sınǵan jaqtılıqnıń polyuslanıw dárejesin asırıp, odan paydalanıw múmkin. bul túsiwshi jaqtılıqqa salıstırǵanda bryuster múyeshi astında ornatılǵan bir qıylı hám bir-birine parallel etip jaylastırılǵan plastinkalardan dúzilgen qatlam járdeminde ámelge asıriladı. plastinkalar sanı jetkiliklishe úlken bolǵanında bul sistema arqalı ótetuǵın jaqtılıq tolıq tegis (sızıqlı ) polyarizaciyalang’an boladı. bunday qatlam arqalı ótetuǵın jaqtılıqnıń intensivligi (jutiiw bolmaǵanında ), oǵan túsiwshi tábiy jaqtılıq intensivliginiń yarımına teń boladı. 6-suwret. bul ideya gazlı lazerlarda joqarı nátiyjelilik penen isletilip atır. bunday lazerlardiń razryad trubkasinin’ jaqları trubka oǵına salıstırǵanda bryuster múyeshi astında ornatılǵan tegis parallel shıyshe plastinkalardan quralģan (6 -súwret). sonıń ushın da trubka o'qi boylap aynalar arasında tarqalatuǵın hám platinkag’a túsiw tegisliginde polyuslanǵan nurlanıw qaytpastan derlik tosqınsız olar arasında kóp ret ótedi. nátiyjede, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 26 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"jaqtılılıq polüüsleri (polarizatsiyasi)" haqida

ózbekstan respublikası joqarı hám orta arnawlı bilimlendiriw ministrligi ajiniyaz atındaǵı nókis mámleketlik pedagogikalıq institutı fizika-marematika fakulteti fizika oqıtıw metodikası kafedrası fizika hám astronomiya oqıtıw metodikası tálim baǵdarı 3a- kurs studenti oralbaeva salinanıń ulıwma fizika páninen kurs jumısı tema:jaqtılılıq polyusları (polyarizatsiyası) kafedra baslıq: f-m.f.d.doc. a.kamalov qabılladı: f-m.f.k. k.turdanov student: s.oralbaeva tema: jaqtılıq polyusları (polyarizatsiya) i.kirisiw ii.tiykargı bólim 2.1 molyus nızamı 2.2 jaqtılıqtıń qaytıwda hám shashrawda polyuslanıwı. iii. jaqtılıq polyusları 3.1 jaqtılıqtı polyuslandırıwshı ásbaplar 3.2 jasalma anizatropiya 3.3 polyuslanıw tegisliginiń aylanıwı. juwmaqlaw. paydalanılǵan adebiyatlar і kirisiw: jaqtılıqtıń polyus...

Bu fayl DOCX formatida 26 sahifadan iborat (377,7 KB). "jaqtılılıq polüüsleri (polarizatsiyasi)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: jaqtılılıq polüüsleri (polariza… DOCX 26 sahifa Bepul yuklash Telegram