optika páninen

DOCX 28 pages 337.3 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 337.3 KB

File type DOCX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

ózbekstan respublikasi joqari hám orta arnawlíbilimlendiriw ministrligi berdaq atindaǵi qaraqalpaq mámleketlik universiteti fizika fakulteti fizika qánigeligi 2a kurs studenti masharipova yulduzdiń optika páninen kurs jumisi tema: lazerdiń dóretiliw tariyxi hám lazerlerdiń túrleri ori’nlaǵan: masharipova y. qabi’llaǵan: prof. b.abdikamalov nókis 2020-j tema: lazerlerdiń dóretiliw tari’yxi’. lazerlerdiń túrleri mazmuni’: kirisiw 3 tiykarǵı bólim i. lazer quri’lmalari’ haqqi’nda uli’wma maǵli’wmatlar 4 1.1 optikalıq kvant generatorları hám olardıń dóretiliw tarıyxı 5 1.2 optikalıq kvant generatorlarınıń klassifikaciyası 7 1.3 elektromagnit tolqın shıǵarılıwı hám jutılıwındaǵı kvantlıq procesler 8 1.4 spektr sızıqlar keńligi hám formaları 11 ii. mikroelektronikada qollanılatuǵin lazerlerdiń dúzilisi hám islew principleri 13 2.1 uglerod eki oksidli lazer 14 2.2 argon gazi tiykarındaǵı lazer 16 2.3 shiyshe tiykarlı neodim lazerler 17 2.4 ittiriy-alyuminiy granatlı lazerler 19 2.5 arsenid galliyli hám arsenid galliy-alyuminiyli lazerler 20 2.6 nanolazerler 22 2.7 almas lazeri 26 2.8 geliy-neon lazeri 27 juwmaqlaw 29 paydalanılgan adebiyatlar 30 kirisiw házirgi zamannıń ajayip belgilerinen …

2 / 28

ul bolsa óz nawbetinde, joqarıda aytılıp ótilgenindey, lazerler járdeminde materiallardı qayta islew hám olarǵa islew beriwdiizertlewge bolǵan itibardı kúsheytiredi. keyingi jigirma jıl ishinde qayta islenip atırǵan materiallardı lazer qurılmaların qollaw menen qızdırıw usılı keń paydalanıla baslandı. hazir tolıq tiykar menen sonı aytıw múmkin, lazer texnologiyası dep arnawlı termin menen atalıwshı bul jańa baǵdar tolalıǵınsha rawajlandı: yaǵnıy onıń tiykarǵı fizikalıq qasiyetleriúyrenildi, ásbap-úskeneler túrleriislep shıǵıldı, sanaat hám islep shıǵarıw masshtabında júzege keliwshi qatar texnologiyalıq mashqalalar sheshildi. lazerlerdi qollaw nátiyjesinde miynet ónimdarlıǵı keskin artıp, islep shıǵarılıp atırǵan ónimniń sıpatı jaqsılanıp tannarxı páseyedi. házirgi kúnde islep shıǵarıwdıń bazi túrlerin lazerlersiz kóz aldımızǵa keltiriw qıyın. bul temanıńáhmiyetliligi sonda, lazer nurlarınıń zatlarǵa tásirinde onıń kvantları atom hám molekulalar arqalı qayta islenip atırǵan materialdıńústki qatlamlarına energiya berip turadı. lazer menen nurlantırılǵan bettegi tıǵızlıq quwatlılıǵı qısqa waqıt ishinde bir kvadrat santimetrde júzlep milliard vattqa teń boladı. bul kurslıq jumısında lazerlerdińislewi tiykarındaǵı fizikalıq principleri,lazerlerdiń dóretiliw tariyxi ham olardiń túrleri …

3 / 28

ogeren bolmaǵan derekler degi ge qarama-qarsı rawishte kvant generatorınıń bir-birinen makroskopiyalıq aralıqlarda bolǵan bólimlerinen shıǵıp atırǵan elektromagnitlik tolqınlar óz-ara kogerent boladı . bul tarepten kvantgeneratorları kogerent radiotolqınları dereklerine uqsas boladı. nurlanıwdıń kogerentligi optikalıq kvant generetorlarınıń derlik barlıq qasiyetlerinde kórinedi. nurlanıwdıń tolıq energiyası bunnan basqa boladı, sebebi bul energiya kogerent bolmaǵan dereklerdegi sıyaqlı aldın uzatılıp atırǵan energiyaǵa baylanıslı boladı. lazerlerdiń nurlanıw kogerentligi menen baylanısqan ajayip qasiyeti sonnan ibarat, energya waqıt dawamında , spektrde, fazada, tarqalıw baǵıtları boyınsha koncentra ciyalanadı. bazi lazerlerdiń nurlanıwı joqarı dárejede monoxramatikalıq boladı. basqalazerler dawam etiw waqtı 10-12s qa teń bolǵan júda qısqa impulslar shıǵaradı; sonıń ushın bunday nurlanıwdıń birzamatlıq quwatlılıǵi júda ulken bolıwı múmkin. lazerden shıǵıp atırǵan jaqtılıq dastesi anıq bir baǵıtta jiberilip, bul baǵıt anıqlıǵi kóp hallarda difrakciya qubılıslarına baylanıslı boladı. bunday nurlanıwdı júda kishimay danǵa fokuslap jıynaw júda úlken jaqtılandırǵanlıq payda etiw múmkin. lazerler optikanıń rawajlanıwına kúshli tasir etken hám keleshekte de tasir etedi. lazerlerdiń …

4 / 28

ronikadaǵı tiykarǵi qurılmalardıń biri. rus fizigi v.a.fabrikant 1940-1941 jıllarda gaz razryadı spektrin úyreniw jumısları dawamında majbúriy nurlanıw esabına jaqtıliqtıńintensivligin kúsheyttiriw múmkinligin dalilledi.1955-jılda rus fizikleri a.m.proxorov hám n.g.basov júda joqari jiyilikli birinshi kvant generatorın jarattı. bul mikrotolqın diapazonındaǵi optikalıq kvant generatorı mazer edi.1958-jılǵa barıp a.m.proxorov hám n.g.basov penen bir waqıtta aqsh fizigi ch.tauns kózge kórinetuǵın jaqtılıq spektri diapazonında kvant generatorı-lazer qurıw múmkinligin ilimiy ham ameliy jaqtan dálilledi. lazer qurılmalarında isletiletuǵın isshi materiallardı lazer materiallar dep ataladı yaki olardı aktiv zatlar dep ataladı.aktiv ortalıq sıpatında rubin kristalı isletiletuǵın lazer 1960-jıl jaratıldı.(1.1-súwret) 1.1-súwret.rubinli lazer (lm- lazer materialı , l-optikalıq rezonator) keyingi jaratılıslarda neon ne hám geliy he gazleri aralaspası qollanılatuǵın lazer (1960-j), neodim ionları qosılǵan silikat shiysheler qollanılgan lazer (1961-j), yarım ótkizgishli birikpe galiy arsenid kristalları qollanılǵan lazer (1962-j), anorganikalıq suyıqlıqtaǵi neodim eritpesi selenoksixlorid hám organikalıq boyaw eritpeleriisletiletuǵın lazerler (1966j) jaratıldı. 1974-jılǵa kelip lazer materialları sanı 200ge jetken edi.hár túrli aralaspalar qosılǵan ion …

5 / 28

jbúriy nurlanıw járdeminde ortalıqtıń sızıqlı emes optikalıq effektlerin úyreniwshi sızıqlı emes optikanıń rawajlanıwın tezlestirdi.oǵan s.i.vavilov, s.a.axmanov, g.s.gorelik, r.v.xoxlov, n.blombergen, d.djordmeyn, r.terxyun hám basqalardıń xizmetleri júda úlken boldı. kóriletuǵın optikalıq diapazonı 𝞴=0.6328 mkm tolqın uzınlıǵında nurlanıw payda etilgennen soń 34 dana ximiyalıq elementlerdiń neytral atomları qaddileri arasında 360 túrliótiwler baqlandı. birinshi molekulyar lazer 1964-jılda r.patel tárepinen jaratıldı. bul lazer shama menen 10 % ke pjk ne iye bolıp, 10 w qa jaqın quwatlıqqa eristi. birinshi yarımótkizgishliindukciyalıq geliy arsenid tiykarında isleytuǵın lazer jaratıldı. n.g.basov, b.m.vul hám yu.m.popov tarepinen 1958-1961 jıllarda yarımótkizgishli monokrustallarǵa baǵıshlanǵan teoriyalıq izleniwler imkaniyat jaratıp berdi. 1.2. optikalıq kvant generatorlarınıń klassifikaciyası kvant úskeneler klasınıń eńúlken bólimin lazerler quraydı. olardıń 3 túri bar: islew principi, aktiv ortalıq túri hám demlew usılı boyınsha klassifikaciyalaw. islew rejimi boyınsha lazerlerdiúzliksiz (bir molekulalı, kóp molekulalı hám bir jiyilikli) hám impulsli (erkin generaciya rejimi, resonator islew qábiletin modulyaciyalaw hám monoimpulsli) generatorlarǵa ajıratıw múmkin. lazerler ushın aktiv …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "optika páninen"

ózbekstan respublikasi joqari hám orta arnawlíbilimlendiriw ministrligi berdaq atindaǵi qaraqalpaq mámleketlik universiteti fizika fakulteti fizika qánigeligi 2a kurs studenti masharipova yulduzdiń optika páninen kurs jumisi tema: lazerdiń dóretiliw tariyxi hám lazerlerdiń túrleri ori’nlaǵan: masharipova y. qabi’llaǵan: prof. b.abdikamalov nókis 2020-j tema: lazerlerdiń dóretiliw tari’yxi’. lazerlerdiń túrleri mazmuni’: kirisiw 3 tiykarǵı bólim i. lazer quri’lmalari’ haqqi’nda uli’wma maǵli’wmatlar 4 1.1 optikalıq kvant generatorları hám olardıń dóretiliw tarıyxı 5 1.2 optikalıq kvant generatorlarınıń klassifikaciyası 7 1.3 elektromagnit tolqın shıǵarılıwı hám jutılıwındaǵı kvantlıq procesler 8 1.4 spektr sızıqlar keńligi hám formaları 11 ii. mikroelektronikada qollanılatuǵin lazerlerdiń d...

This file contains 28 pages in DOCX format (337.3 KB). To download "optika páninen", click the Telegram button on the left.

Tags: optika páninen DOCX 28 pages Free download Telegram