oqsillarni keng ko‘lamda ishlab chiqarish

DOCX 21 pages 358.2 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 358.2 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

[685-705 betlar.xoliqulova muxlisa] rekombinant mikroorganizmlardan oqsillarni keng ko‘lamda ishlab chiqarish tijorat mahsulotlarini genetik modifikatsiyalangan mikroorganizmlar tomonidan sintez qilish uchun ikki xil mutaxassisning hamkorligi talab etiladi. molekulyar biologlar sanoat ishlab chiqarishda qo‘llash mumkin bo‘lgan mikroorganizmlarda samarali ifodalanadigan genlarni ajratib olish, ularni tavsiflash, o‘zgartirish va yaratish bilan shug‘ullanadilar. biokimyoviy muhandislar esa genetik modifikatsiyalangan mikroorganizmlarni katta miqdorda o‘stirish va optimal mahsulot hosilini ta’minlaydigan sharoitlarni yaratish uchun mas’uldirlar.molekulyar biotexnologiyaning dastlabki davrlarida biologlar shkalani kattalashtirish faqat ko‘paytirish masalasi deb sodda o‘ylagan edilar. ya’ni, ular kichik miqyosda samarali bo‘lgan sharoitlar yirik miqyosda ham xuddi shunday samarali bo‘ladi deb hisoblaganlar va buning uchun faqatgina kattaroq hajmli reaksiya idishini ishlatish kifoya deb o‘ylaganlar. bu sodda qarash haqiqatdan yiroq. masalan, aerobiotik mikroorganizmlarni yaxshi o‘stirish odatda 200 ml standart laboratoriya kolbasida amalga oshiriladi, bunda aralashtirish 300 vattli dvigatel bilan ishlaydigan mikser yordamida ta’minlanadi. agar bu tizim to‘g‘ridan-to‘g‘ri kattalashtirilsa, 10 000 litrli bitta idish uchun 15 megavattli mikser dvigateli kerak bo‘ladi. …

2 / 21

‘rnatish amaliy emas bo‘lardi. kichik (1-10 litr) yoki katta (>1 000 litr) bioreaktorlardan maksimal hosil olish uchun bir qator parametrlarni aniq nazorat qilish kerak. bu parametrlar harorat, ph darajasi, o‘sayotgan hujayralarni aralashtirish tezligi va tabiati, shuningdek, aerobiotik organizmlar uchun kislorod talabi kabi omillarni o‘z ichiga oladi. bundan tashqari, optimal sharoitlar odatda bioreaktor hajmi 10 barobar oshganida o‘zgaradi. mikrobial o‘sish tamoyillari batch fermentatsiya fed-batch fermentatsiya uzluksiz fermentatsiya fermentatsiya jarayonining samaradorligini oshirish yuqori zichlikdagi hujayra madaniyatlari plazmid barqarorligini oshirish tinch holatdagi e. coli hujayralari oqsil sekretsiyasi asetat miqdorini kamaytirish bioreaktorlar katta miqyosli fermentatsiya tizimlari tandem havo ko‘targichli reaktorlarda ikki bosqichli fermentatsiya bitta aralashtirilgan-tankli reaktorda ikki bosqichli fermentatsiya batch fermentatsiya va fed-batch fermentatsiyaning solishtirishi mikrobial hujayralarni yig‘ish mikrobial hujayralarni buzish pastki oqimni qayta ishlash oqsillarni eritish plazmid dnkni keng ko‘lamda ishlab chiqarish xulosa foydalanilgan adabiyotlar nazorat savollari 685. boshqa texnik jihatlar ham mavjud. bioreaktor dizayni juda muhimdir. u mikroorganizmlarning genetik modifikatsiyasini amalga oshirgan …

3 / 21

$optimal ekanligini aniqlash juda muhimdir. umuman olganda, katta miqyosli fermentatsiya va mahsulotni tozalash bosqichma-bosqich jarayonlardir (17.1-rasm). oddiy protsedura o‘sish muhitini tayyorlash va sterilizatsiya qilish, shuningdek, fermentatsiya uskunalarini sterilizatsiya qilishdan boshlanadi. hujayralar avval zaxira madaniyati sifatida (5-10 ml) o‘stiriladi, keyin titrash kolbasida (200-1,000 ml), so‘ngra urug‘lik fermentatorida (10-100 litr) o‘stiriladi. nihoyat, ishlab chiqarish fermentatori (1,000-100,000 litr) inokulyatsiya qilinadi. fermentatsiya bosqichi tugagach, hujayralar madaniyat suyuqligidan markazlashtirish yoki filtratsiya yordamida ajratiladi. agar mahsulot hujayra ichida bo‘lsa, hujayralar buziladi, hujayra qoldiqlari olib tashlanadi va mahsulot qoldiqsiz suyuqlikdan qayta olinadi. agar mahsulot ekstrasellyular bo‘lsa, u hujayrasiz madaniyat suyuqligidan tozalanadi. rasm 17.1 katta miqyosli fermentatsiya jarayonining umumlashtirilgan sxemasi. tijorat mahsuloti odatda yoki hujayra fractionida, yoki hujayrasiz fractionida bo‘ladi, lekin ikkalasida ham bo‘lmaydi; natijada, ushbu fractionlardan biri keyingi jarayonlarga o‘tkaziladi (+) yoki chiqib ketadi. mikrobial o‘sish tamoyillari mikroorganizmlar batch, fed-batch yoki uzluksiz madaniyatda o‘stirilishi mumkin (17.2-rasm). batch fermentatsiyasida, sterilizatsiya qilingan o‘sish muhitiga tegishli mikroorganizmlar inokulyatsiya qilinadi va …$

4 / 21

k bo‘lsa, kislota yoki baza bioreaktorga kerak bo‘lganda qo‘shiladi. batch fermentatsiya batch fermentatsiyasi davomida madaniyat muhitining tarkibi, mikroorganizmlarning konsentratsiyasi (biomassa konsentratsiyasi), mikroorganizmlarning ichki kimyoviy tarkibi va maqsadli oqsil yoki metabolit miqdori hujayra o‘sishi, hujayra metabolizmi va ozuqaviy moddalar mavjudligi natijasida o‘zgaradi. bu sharoitlarda o‘sishning odatda olti bosqichli fazalari kuzatiladi: lag fazasi, tezlashish fazasi, logarifmik (log) yoki eksponensial faza, sekinlashish fazasi, stasionar faza va o‘lim fazasi (17.3-rasm). rasm 17.2 batch (a), fed-batch (b) va uzluksiz (c) fermentatsiyalarda hujayra konsentratsiyasi (massa) va substrat konsentratsiyasining vaqt davomida o‘zgarishini (progressiv egri chizig‘lar) sxematik tasviri. rasm 17.3 batch fermentatorida mikrobial hujayra o‘sishining naqshlari. o‘sish siklning olti fazasi: (1) lag, (2) tezlashish, (3) log (eksponensial), (4) sekinlashish, (5) stasionar va (6) o‘lim. odatda, sterilizatsiya qilingan o‘sish muhitiga inokulyatsiya qilingandan so‘ng, hujayralar sonining tez o‘sishi kuzatilmaydi. ushbu boshlang‘ich davr lag fazasi deb ataladi. lag davrida, mikrobial hujayralar yangi atrof-muhit sharoitlariga moslashadi. hujayralar boshqa ph darajasiga yoki yangi …

5 / 21

r inokulum hujayralari log fazasidagi o‘sayotgan hujayra populyatsiyasidan olingan bo‘lsa, aniq lag fazasi bo‘lmasligi mumkin va o‘sish darhol boshlanishi mumkin. lag fazasidan keyin, hujayra o‘sish tezligi oshib, log fazasidagi o‘sishga erishilguncha davom etadigan qisqa davr tezlashish fazasi deb ataladi. o‘sishning log fazasida hujayra massasi bir nechta hujayra ko‘payishlarini boshdan kechiradi va madaniyatning aniq o‘sish sur’ati doimiy bo‘ladi. agar substrat (ozuqa moddasi ta’minoti) ortiqcha bo‘lsa va o‘sishni inhibe qiluvchi biron bir birikma o‘sish muhitida mavjud bo‘lmasa, aniq o‘sish sur’ati substrat konsentratsiyasidan mustaqil bo‘ladi. ushbu o‘zgarishlar va boshqa tegishli bosqichlar matematik shaklda ifodalanishi mumkin, bu esa biokimyoviy muhandislarga mikrobial hujayra o‘sishini aniq model qilish va keyin uni osonroq kattalashtirish imkonini beradi. bu holda, hujayra biomassa o‘sish sur’ati vaqti bilan, dx/dt, aniq o‘sish sur’ati, µ, va biomassa konsentratsiyasining, x, ko‘paytmasi bo‘ladi: dx/dt = µx shuningdek, hujayra sonining o‘sish sur’ati, dn/dt, aniq o‘sish sur’ati, µ, va hujayra sonining, n, ko‘paytmasi bo‘ladi: dn/dt = µn …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oqsillarni keng ko‘lamda ishlab chiqarish"

[685-705 betlar.xoliqulova muxlisa] rekombinant mikroorganizmlardan oqsillarni keng ko‘lamda ishlab chiqarish tijorat mahsulotlarini genetik modifikatsiyalangan mikroorganizmlar tomonidan sintez qilish uchun ikki xil mutaxassisning hamkorligi talab etiladi. molekulyar biologlar sanoat ishlab chiqarishda qo‘llash mumkin bo‘lgan mikroorganizmlarda samarali ifodalanadigan genlarni ajratib olish, ularni tavsiflash, o‘zgartirish va yaratish bilan shug‘ullanadilar. biokimyoviy muhandislar esa genetik modifikatsiyalangan mikroorganizmlarni katta miqdorda o‘stirish va optimal mahsulot hosilini ta’minlaydigan sharoitlarni yaratish uchun mas’uldirlar.molekulyar biotexnologiyaning dastlabki davrlarida biologlar shkalani kattalashtirish faqat ko‘paytirish masalasi deb sodda o‘ylagan edilar. ya’ni, ula...

This file contains 21 pages in DOCX format (358.2 KB). To download "oqsillarni keng ko‘lamda ishlab chiqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: oqsillarni keng ko‘lamda ishlab… DOCX 21 pages Free download Telegram