golografiya ha’m onin’ ámeliyatta qollanılıwı

DOCX 32 pages 874.7 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 874.7 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

ózbekstan respublikasi jоqari hám оrta arnawli bilim ministrligi berdaq atindaǵi qaraqalpaq mámleketlik universiteti fizika fakulteti fizika kafedrasi fizika fakultetiniń 2a-kurs studenti awezova maxidanıń kurslıq jumısı golografiya ha’m onin’ a’meliyatta qollaniliwi qabılladı: prof. b.abdikamalov no’kis 2020 golografiya ha’m onin’ ámeliyatta qollanılıwı joba: kirisiw 2 tiykarg’i bo’lim: 1. golografiya degenimiz ne? 3 2. golografiya. jaqtiliq maydanin jaziw ha’m qayta tiklew 8 3. golografik su’wretler sipati 10 4. golografik interferometiriya 14 5. gologramma degenimiz ne? 20 6. golografiyanin’ tiykarg’i qa’siyeti ha’m a’meliyatta qollaniliwi 22 juwmaqlawshi bo’lim 27 a’debiyatlar 29 kirisiw insan jaratilipti, payda bolg’annan baslap ha’zirgi ku’nge shekem rawajlaniwdi dawam etpekte. sondayaq pa’n ha’n ma’deniyatta o’z rawajin tawip kelmelte.a’sirese ha’zir bi’zler joqari rawajlang’an a’sirde jasap atirmiz. turmisimizdi texnikasiz ko’z aldimizg’a keltire almaymiz. kelin’, bizler ushin ha’zir a’piwayi bolg’an televizor tariyxina bir na’zer awdarayiq. aldin u’lken ha’m ju’da awir bolg’an televizorlar jaratilg’an ha’m bul waqiya ju’da insanlardi tan’ qaldirg’an.qizigi sonda, sol televizorlar ren’li emes …

2 / 32

zamlari tiykarinda jaratilip atir. galagrafiyaliq su’wretlerdin’ bizlerge qolayli ta’repi ju’da ko’p. ha’zirde ko’p g’ana evropa ma’mleketleri bul tarawda ilgerilep ketti ha’m bul taraw bizlerde de jaqsi jolg’a qoyilip atir.kelin’, golografiya o’zi ne ekenligi haqqinda azg’ana tu’sinikke iye bolayiq. golografiya degenimiz ne? golografiya grekshe- “toliq jaziw” degen ma’nisti bildiredi. golografiya interferenciya qubilisi ja’rdeminde jqaziwdi tolqi maydann qayta tiklewdin’ arnawli usili. bul usil interferenciya ha’m difrakciya nizamlarina tiykarlang’an.denelerdin’ ken’isliktegi su’wretin jazip aliw ha’m qayta tiklewdin’ bul jan’a usili 1947-jili ingiliz fizigi d.gabor(1900-1979) ta’repinen oylap tabildi.bul oylap tabiliw ushin d.gabor 1971-jilda nobel siylig’in aldi.golografiya payda etilgen da’slepki jillarda og’an jeterli itibar berilmedi. bunin’ tiykarg’i sebebi qizig’an deneler shig’aratug’in jaqtiliq tolqinlari ja’rdeminde interferenciya ko’rinisin payda etiwdin’ imkaniyati joq edi. braq joqari da’rejedegi monoxromatik nurlar – lazer nurlari payda bolg’annan son’ bul usildin’ a’meliyatta qollaniliwinda keskin buriliw ju’z berdi.endi golografiyanin’ tiykari menen tanisayiq.dene haqqindag’i mag’luwmat qanday jazip alinadi ha’m qalay tiklenedi? bunin’ ushin deneden shig’ip …

3 / 32

ifrakciyasi ja’rdeminde qayta tiklenip, dene bolmasada oni imkaniyati ju’zege keledi. fotoplastinkada jazip aling’an tayanish ha’m denen tolqinlari payda qilg’an interferenciyon ko’riniske gologramma dep ataladi. lazer nuri eki bo’limge ajratiladi: 1-bo’limi aynag’a, al 2-bo’limi denege bag’itlandiriladi. nurdin’ 1-bolimi aynadan qaytip fotoplastinkag’a tu’sse (tayanish tolqin), 2-bo’limi deneden qaytip fotoplastinkag’a tu’sedi(dene tolqini). bul tolqinlar kogerent bolg’anlig’i ushin fotoplastinkada interferenciya ko’rinisi ju’zege keltiredi. tayanish dene tolqinlarinin’ qosiliwi na’teyjesinde payda bolg’an interferenciya ko’rinisinin’ fotoplastinkadag’i su’wreti shig’arilip gologramma payda boladi. golografiya ko’rinisin tiklew. ko’rinisti tiklew ushin gologramma da’slepki ornina qoyiladi. ol tayanish tolqini menen jaqtilandirilip, lazerdin’ dene arqali tu’setug’un bo’limi tosip qoyiladi. fotoplastinkag’a tu’sip atirg’an nurdin’ interferencion ko’rinistegi difraksiyasi na’tiyjesinde dene tolqininin’ ko’shirmesi, yag’niy denenin’ jormal ko’lemlik ko’rinisi tiklenedi. ko’riniste denenin’ barliq qa’siyetleri ja’mlengen bolip golografiyag’a shekem qay jerde turg’an bolsa, sol jerde turadi. ol son shelli real ko’rinedi, uslap ko’riw mu’mku’ndey boladi. bunnan tisqari, baqlaw gologrammanin’ on’ ta’repinen su’yir mu’yesh astinda alip barilsa, na’rsenin’ haqiyqiy …

4 / 32

r qiyli ko’lemge ju’z ese ko’p mag’luwmatin jaziw imkaniyatin beredi. misali, o’lshemleri 32x32mm bolg’an fotoplastinkag’a, ha’r birinin’ maydani 1mm kv dan bolg’an 1024gologrammani, yag’niy 1024 betli kitapti jaylastiriw mu’mkin. golografik yadli eem golografik elektron mikraskop, golografik kino ha’m televidenie, golografik interferometirler siyaqli tarawlar endi rawajlanip atir. spektordin optikaliq tarawina tiyisli elektromagnitlik terbelisler da’wiri ju’da’ kishi sol sebepli u’lkeniriek yaki kishirek interferencionka iye bolg’an qabil qiliwshilar jaqtiliq energiyasinin’ bir zamatliq ma’nisin emes ba’lkim onin’ terbelisler da’wiri ishindegi ortasha ma’nisin qabil qiladi. bunday ortashalaniw na’tiyjesinde terbelisler amplitudalari haqqinda pikir ju’ritiw imkaniyatina iye bolamiz. braq olardin’ fazalari haqqindag’i mag’luwmatlarg’a iye bolmaymiz. sonin’ menen birge tolqinlardin’ fazalarin jaqtiliq deregi bo’limlerinin’ o’z-ara jaylasiwi haqqinda, derektin’ qabil qiliwshidan uzaqlig’i ha’m basqa mag’luwmatlardi beredi. sonday etip, tolqinlar alip bariwshi terbelislerdin’ fazalari tuwrisindag’i mag’luwmatlar tu’sirip qaldirilg’an o’lshew na’tiyjeleri, uliwma aytqanda bul tolqinlar derektin’ qa’siyetleri haqinda toliq tu’sinik payda etiw imkanin bermeydi. misali h foto plastinka sirtinan s1 noqatliq …

5 / 32

-su’wret linza yaki basqa quramaliraq optikaliq asbaptan paydalanip, fotoplastinkani s1derektin’ s1su’wreti menen u’stpe-u’st tu’siriwimiz mu’mkin (2-su’wret). optikaliq sitemalardin’ taotoxronizimi sebepli, jaqtiliq tolqininin’ linzanin’ tu’rli bo’limleri arqali o’tiwshi barliq bo’limleri s1su’wretke ten’ faza jiljiwlari menen keledi ha’m jaqtiliq dereginin’ jag’dayi haqqinda mag’luwmat onin’ ko’rinisinin’ jaylasiwi arqali aniqlanadi, ko’rinistin’ jag’dayin o’lshep ha’m optikaliq a’sbaptin’ qa’siyetlerin bile turip derektin’ kordinatalarin esaplap tabiw mu’mkin. bizge belgili, aytilg’an tu’sinikler bettin’ h qabil qilg’ish tegisligine ko’rinisi tu’sirilip atirg’an ha’r qanday noqatina tiyisili. braq bul principtin’ ko’rsetiliwi jaqtiliq deregi haqqinda bizlerdi qiziqtiriwshi barliq mag’luwmatlardi bir foto su’wrette sa’wlelendire almaydi. misali s2derektin’ h qabil qilg’ish betinen sirtindag’i s2ko’rinisi plastinkanin’ c’ bo’limin qaraytadi, yag’niy c buyumnin’ su’wretleniwidey effektkr alip keledi. s2’ ti hqa tu’sip atirg’an sferikaliq tolqin deregi dep qarap ha’m 1-su’wretti eske alip, optikaliq sistemadan paydalang’anda da, optikaliq sistema bolmag’anda da derekler qa’siyetleri haqqindag’i bilimnin’ tolqinsiz boliwinin’ uliwma fizikaliq sebebi terbelislerdi qabil qilg’ish qabillag’anda olardin’ fazasi haqqindag’i mag’luwmattin’ …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "golografiya ha’m onin’ ámeliyatta qollanılıwı"

ózbekstan respublikasi jоqari hám оrta arnawli bilim ministrligi berdaq atindaǵi qaraqalpaq mámleketlik universiteti fizika fakulteti fizika kafedrasi fizika fakultetiniń 2a-kurs studenti awezova maxidanıń kurslıq jumısı golografiya ha’m onin’ a’meliyatta qollaniliwi qabılladı: prof. b.abdikamalov no’kis 2020 golografiya ha’m onin’ ámeliyatta qollanılıwı joba: kirisiw 2 tiykarg’i bo’lim: 1. golografiya degenimiz ne? 3 2. golografiya. jaqtiliq maydanin jaziw ha’m qayta tiklew 8 3. golografik su’wretler sipati 10 4. golografik interferometiriya 14 5. gologramma degenimiz ne? 20 6. golografiyanin’ tiykarg’i qa’siyeti ha’m a’meliyatta qollaniliwi 22 juwmaqlawshi bo’lim 27 a’debiyatlar 29 kirisiw insan jaratilipti, payda bolg’annan baslap ha’zirgi ku’nge shekem rawajlaniwdi dawam etpekte. sonda...

This file contains 32 pages in DOCX format (874.7 KB). To download "golografiya ha’m onin’ ámeliyatta qollanılıwı", click the Telegram button on the left.

Tags: golografiya ha’m onin’ ámeliyat… DOCX 32 pages Free download Telegram