mahsulot nomi: ma’ruza. sifatni statistik boshqarish mohiyati va ahamiyatlari

DOCX 4 pages 53.3 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1 / 4
13-ma’ruza. sifatni statistik boshqarish mohiyati va ahamiyatlari. reja. 13.1. statistika to‘g‘risida umumiy tushunchalar. 13.2. mahsulot sifati to‘g‘risida umumiy tushunchalar. tayanch so‘zlar: sertifikat, sertifikatlashtirish, sertifikatlash-tirish tizimi, majburiy sertifikatlashtirish, ixtiyoriy sertifikatlashtirish, muvofiqlik, muvofiqlik bayonoti. 13.1. statistika to‘g‘risida umumiy tushunchalar. statistika misrda rivojlangan bo‘lib, 1887 yilda italiyada fan sifatida tan olingan. 1749 yilda tegtigendi xalqaro xuquq va statistika professori g.axenval “davlatshunoslik” fanidan “statistika”ni ajratib olgan va rivojlanishiga katta xissa qo‘shgan. fan sifatida “statistika”ga asos solgan ingliz iqtisodchi olim u.petti bo‘lib hisoblanadi. statistika lotincha “status” (boylik, davlat) so‘zidan olingan bo‘lib, xodisalarning xolatini, jarayonlarni miqdoriy hisoblash, ma’lumotlarni qayta ishlash, tahlil qilish yo‘li bilan ijtimoiy hayotning umumiy qonuniyatlarini o‘rganadigan ijtimoiy fan deb qaraladi. “status” so‘zi negizida italiyancha “stato”- davlat, amaliy siyosat va “statistika”-davlat arbobi ya’ni davlatni biluvchi degan so‘zlarni xam ma’lum qilgan. statistikaning umumiy nazariyasi- miqdoriy tahlillarning umumiy tamoyillari va usullarini o‘rgatadi. iqtisodiy statistika- halq ho‘jaligi ko‘rsatkichlari tizimini uning tarkibini, nisbatlarini, sekterlararo va tarmoqlararo aloqalarni o‘rgatadi. …
2 / 4
g rivojlanishida “o‘rtacha kishi” nazariyasi misolida talqin qilib bergan. 1801 yilda angliyada aholi ro‘yxati o‘tkazilib, natijada statistika departamenti tashkil qilingan. 20-asrning boshlarida ingliz matematik olimlar galton, pirson, gosset va fisherlar statistikaga matematik metodlarni qo‘llashni yaratib berdilar. olimlarning statistikaga bergan ta’riflari: ger- statistika sen bilmagan narsa to‘g‘risida aniq ma’lumot berish san’atidir; shleger- statistika bu turib qolgan tarix, tarix bu kunlik statistikadir; napolyon- statistika buyumlar byudjeti, ya’ni buyumlar katologi unda hamma yangidan paydo bo‘lgan narsalar kiritilishi va yo‘qolganlari ochilishi mumkin. 1887 yilda rimda xalqaro “statistika” instituti tuzilgan. 1932 yilda toshkentda “statistika” kafedrasi ochilgan. statistika fanini umumiy holatda quyidagicha ifodalash mumkin: 1. mamlakatning iqtisodi va sotsial rivojlanishi xaqida ma’lumotlarni to‘plovchi va umumlashtirib beruvchi fandir. 2. biror bir xodisa xaqidagi raqamlar yigindisidir. 3. statistika ijtimoiy fan bo‘lib xam xisoblanadi. 4. statistika metodlar yigindisidan iborat. 5. raqamli ma’lumotlarni to‘plash va interpretatsiya (izoxlash va talqin qilish) metodlarni o‘rganuvchi fan xisoblanadi. statistikaning o‘rganish ob’ekti insoniyat xayotida ro‘y …
3 / 4
i.) 4. xususiyat- hodisalarning rivojlanish qonuni. qonuniyatlarning o‘rganilayotgan hodisalardagi takrorlanishi, aniq tartib va to‘g‘ri hamda birin-ketin mos kelishi bilan izohlanadi. statistika o‘z fanini quyidagi kategoriyalar yordamida o‘rganadi: 1) statistik to‘plam-korxona soni, oilalar soni bir xil bo‘lishi mumkin va bo‘lmasligi mumkin. 2) belgi-o‘rganilayotgan to‘plam birligini ifodalash xarakteriga qarab belgilar miqdoriy, atributiv va alternativ belgilarga bo‘linadi: a) miqdoriy belgi- ish staji, mexnat xaqi va kishilar yoshi; b) atributiv belgi- professor, biznesmen, (miqdoriy ifodaga ega bo‘lmagan) barmen va bankirlar; v) agar belgida moxiyati bo‘yicha tezkor variant mavjud bo‘lsa alternativ do‘kondagi tovar iste’molga yaroqli yoki yaroqsiz bo‘lishi mumkin. 3. statistik ko‘rsatkich-xodisa va voqealarga sharoit va vaqtincha miqdoriy tasvirlanishidir. reja xududiy xajmiy bashorat qilingan shaklda bo‘lishi mumkin. 4. statistik ko‘rsatkichlar tizimi- bir biri bilan o‘zaro bog‘langan statistik ko‘rsatkichlar yigindisidir. statistik ko‘rsatkichlarning ma’lumot berishi va umumlashtirishida taqsimot usulidan foydalaniladi. statistika o‘z ob’ektini ma’lum metodlar yordamida o‘rganadi. 1. dialektik metod-o‘z predmetining o‘ziga xos xususiyatlarini xisobga olgan xolda …
4 / 4
an sari o‘zgarishda davom etmoqda. sifat tushunchasi birinchi marotaba eramizdan avvalgi iii asrlarda aristotel tomonidan o‘rganilgan. sifatni boshqarish masalasidan kelib chiqib, zaruriy xususiyatlarni boshqarish mezonlaridek qabul qilish mumkin. misol uchun, materiallr sarflanishni kamaytirish kerak bo‘lsa, mezon sifatida mashinaning massasi qabul qilinadi. ishonchlilikni oshirish kerak bo‘lsa, mezon sifatida mashinani to‘xtab qolmasligi va boshqalar qabulqilinadi.aytib o‘tilgan mezonlar texnikaviy mezonlarga kiradi vaulardan keng foydalaniladi. lekinular xususiy mezonlardir. ularda sifatga erishish uchun sarflanadigan xarajatlarni baxolash nazarda tutilmagan. bularsiz mahsulot sifatini boshqarish tizimi samaraliligini baxolab bo‘lmaydi. shuning uchun sifatni boshqarishda mahsulot sifati texnikaviy va iqtisodiy xususiyatlarni jamlaydigan mezonlardan foydalanish kerak. «sifat» tushunchasining rivojlanish etaplari: aristotel- mavjudotning turlarga ko‘ra farqi «yaxshi-yomon» belgisi bo‘yicha tabaqalashtirish. qadimiy xitoyda- sifatni bildiruvchi ieroglif ikki element – «tenglik» va «pul» dan iborat demak, sifat «qimmat» tushunchasi bilan bir xil. g. v. f. gegel- turmush bilan aynan o‘xshash muayyanlik: nimadir, qachonki o‘zining sifatini yo‘qotganida, o‘sha nimadir nima bo‘lishdan to‘xtaydi. v. shuxart xx …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mahsulot nomi: ma’ruza. sifatni statistik boshqarish mohiyati va ahamiyatlari"

13-ma’ruza. sifatni statistik boshqarish mohiyati va ahamiyatlari. reja. 13.1. statistika to‘g‘risida umumiy tushunchalar. 13.2. mahsulot sifati to‘g‘risida umumiy tushunchalar. tayanch so‘zlar: sertifikat, sertifikatlashtirish, sertifikatlash-tirish tizimi, majburiy sertifikatlashtirish, ixtiyoriy sertifikatlashtirish, muvofiqlik, muvofiqlik bayonoti. 13.1. statistika to‘g‘risida umumiy tushunchalar. statistika misrda rivojlangan bo‘lib, 1887 yilda italiyada fan sifatida tan olingan. 1749 yilda tegtigendi xalqaro xuquq va statistika professori g.axenval “davlatshunoslik” fanidan “statistika”ni ajratib olgan va rivojlanishiga katta xissa qo‘shgan. fan sifatida “statistika”ga asos solgan ingliz iqtisodchi olim u.petti bo‘lib hisoblanadi. statistika lotincha “status” (boylik, davlat) so‘zida...

This file contains 4 pages in DOCX format (53.3 KB). To download "mahsulot nomi: ma’ruza. sifatni statistik boshqarish mohiyati va ahamiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: mahsulot nomi: ma’ruza. sifatni… DOCX 4 pages Free download Telegram