arximed qonuni va uning qo‘llanilishi 6-sinf

PPT 1,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1646159677.ppt name of presentation 6-sinf fizika darsligi asosida 27-mavzu: * suvga mix yoki kichkina tosh tashlansa, cho‘kib ketadi. lekin katta yog‘och g‘o‘la, qayiq va ulkan kemalar suvda suzib yuradi. bunga sabab nima? quyidagi tajribani o‘tkazib ko‘raylik. dinamometrga suvda cho‘ kadigan biror jismni osib, uning og‘irligini o‘lchaylik. so‘ngra uni suvli idishga tushiraylik (39-rasm). bunda dinamo metr ko‘r satishi ka maygan ligini ko‘ra miz. * agar jism zichligi suvni kidan katta bo‘l gan boshqa su yuqlikka botiril sa, dinamometr ko‘rsatishi yanada kamayadi. ko‘rilgan tajribadan suyuqlikka botirilgan jismga uni yuqoriga ko‘taruvchi kuch ta’sir etishini bilib olamiz. demak, jismning suzishi yoki cho‘kib ketishi shu ko‘taruvchi kuchning jism og‘irligidan katta yoki kichik bo‘lishiga bog‘liq ekan. xo‘sh, bu kuch kattaligi qanday aniqlanadi? buning uchun navbatdagi tajribani o‘tkazamiz. zichligi suvdan katta bo‘lgan kub shaklidagi jismni dinamometrga osib, havoda og‘irligi aniqlanadi. * idishning jo‘mragiga qadar suv to‘ldiriladi (40-rasm). so‘ngra dinamometrga osilgan yukni suvli idishga tushiriladi. bunda suv toshib, …

qonun ta’rifi quyidagicha: suyuqlik yoki gazga to‘la botirilgan jism o‘z hajmiga teng bo‘l gan suyuqlik yoki gazni siqib chiqaradi. jismga pastdan yuqoriga yo‘nalgan va siqib chiqarilgan suyuqlik yoki gaz og‘irligiga teng kuch ta’sir etadi. bunga ko‘ra arximed kuchi quyidagiga teng bo‘ladi: arximed kuchining paydo bo‘lish sababini gidrostatik bosim orqali tushun tirish mumkin. soddalik uchun suyuqlikka botirilgan jismni kub shaklida deb qaraylik (41-rasm). jismning ostki va ustki qismlari turli chuqurlikda bo‘lganligidan, ularga ta’sir etuvchi gidrostatik bosimlar ham turlicha bo‘ladi. * chizmadan ko‘rinadiki, h2>h1. shu sababli bosimlar farqi yuqoriga yo‘nalgan p=p2-p1=psg (h2-h1 ). jism yuzasi s ni hisobga olsak, fa = ps =ps vjism · g chiqadi. shunday qilib jismlarning suzish shartlarini topish mumkin. 1. agar arximed kuchi jism og‘irligidan katta bo‘lsa, jism suyuqlikda qisman botgan holda suzib yuradi. fa > mg. 2. agar arximed kuchi jism og‘irligiga teng bo‘lsa, jism suyuqlik ichidagi istalgan joyda muallaq holda qoladi. fa = mg. * …

kuchi tufayli suzadi. kemalarning korpusi po‘lat taxtalardan, qayiqlarniki yog‘och taxtalardan yasaladi. taxtalar o‘zaro orasidan suv o‘tmaydigan qilib materiallar bilan biriktiriladi. kemaning suvga botadigan chuqurligi botish darajasi deyiladi. kemaning yo‘l qo‘yiladigan eng ko‘p botish darajasi kema korpusida qizil chiziq bilan belgilanadi. uni vater chiziq (gollandcha – «vater» – suv) deyiladi. kema vater chiziqqacha botganda siqib chiqarilgan suvning og‘irligi kemaning suv sig‘imi deyiladi. * • arximed haqida afsona. sirakuza podshosi giyeron o‘ziga oltindan toj yasattiradi. usta yasagan tojning sof oltindan yasalganligini tekshirishni arximedga buyuradi. podsho tojni sindirmay unda aralashma bor-yo‘qligini tekshirishni uqtiradi. buning uchun toj zichligini sof oltin zichligi bilan solishtirish kifoya edi. massani tarozida o‘lchanadi. lekin toj hajmini qanday aniqlash mumkin? o‘ylay-o‘ylay charchagan arximed hammomga boradi va suvli hovuzchaga tushib, suv toshib ketganini ko‘radi va «evrika!», ya’ni «topdim» deb xitob qilib shu holatda laboratoriyasiga yugurib ketgan. topgan usuli 16-mavzudagi 19-rasmda keltirilgan.

arximed qonuni va uning qo‘llanilishi 6-sinf - Page 4

arximed qonuni va uning qo‘llanilishi 6-sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "arximed qonuni va uning qo‘llanilishi 6-sinf"

1646159677.ppt name of presentation 6-sinf fizika darsligi asosida 27-mavzu: * suvga mix yoki kichkina tosh tashlansa, cho‘kib ketadi. lekin katta yog‘och g‘o‘la, qayiq va ulkan kemalar suvda suzib yuradi. bunga sabab nima? quyidagi tajribani o‘tkazib ko‘raylik. dinamometrga suvda cho‘ kadigan biror jismni osib, uning og‘irligini o‘lchaylik. so‘ngra uni suvli idishga tushiraylik (39-rasm). bunda dinamo metr ko‘r satishi ka maygan ligini ko‘ra miz. * agar jism zichligi suvni kidan katta bo‘l gan boshqa su yuqlikka botiril sa, dinamometr ko‘rsatishi yanada kamayadi. ko‘rilgan tajribadan suyuqlikka botirilgan jismga uni yuqoriga ko‘taruvchi kuch ta’sir etishini bilib olamiz. demak, jismning suzishi yoki cho‘kib ketishi shu ko‘taruvchi kuchning jism og‘irligidan katta yoki kichik bo‘lishiga bo...

Формат PPT, 1,6 МБ. Чтобы скачать "arximed qonuni va uning qo‘llanilishi 6-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: arximed qonuni va uning qo‘llan… PPT Бесплатная загрузка Telegram