bo‘g‘im sindromi (artralgiya va artritlar)

PDF 6 pages 355.0 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 355.0 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

amaliy mashg‘ulot № 13. bo‘g‘im sindromi (artralgiya va artritlar). reaktiv artritlar va artrozlarni birlamchi, ikqilamchi, uchlamchi profilaktikasi. turli etiologiyali shuningdek, tizimli yoki mahalliy xususiyatga ega bo‘lgan harakat-tayanch apparati kasalliklari aksariyat hollarda turg‘un yoki o‘tib ketuvchi bo‘g‘im sindromi bilan kechadi. bo‘g‘im sindromiga sabab bo‘luvchi revmatik kasalliklar juda kam holatlarda o‘limning asosiy sababi bo‘ladi. lekin ularning aksariyati ichki a’zolarni zararlanishi bilan kechib, bemorning ish qobiliyatini yo‘qolishiga, nogiron bo‘lib qolishiga va umrini qisqarishiga olib keladi. ushbu guruh kasalliklar turli yosh, jins va irqdagi aholi orasida 20-45% hollarda uchraydi (1-jadval) va bemorlarning 6-10 % nogiron bo‘lib qoladi. aksariyat bemorlar birinchi bor, bo‘g‘imlarda mahalliy yoki tarqalgan og‘riqlar bilan uav ga murojaat qiladilar. bo‘g‘im sindromi to‘g‘ridan-to‘g‘ri bo‘g‘im va (yoki) bo‘g‘im oldi to‘qimasi kasalliklari bilan bog‘liq bo‘lishi, ayrim hollarda esa ruhiy xususiyatga ega bo‘lishi mumkin. bunday hollarda to‘g‘ri tashhis qo‘yish uchun uav og‘riq xarakteri, paydo bo‘lish vaqti, sababi, davomiyligini aniqlashi hamda ushbu o‘zgarishlar bilan kechishi mumkin bo‘lgan …

2 / 6

tiyoj bo‘lganda, bemorlarni ixtisoslashtirilgan davolash muassasalariga (revmatologiya, onkologiya, urologiya, ortopediya va boshqalar) yuborishga yordam beradi. bo‘g‘imdagi og‘riqlar – tayanch-harakat tizimining birlamchi va ikkilamchi zararlanishida kuzatiladigan patologik simptomlardan biri bo‘lib, 100 dan ortiq turli kasalliklarda uchraydi. ularni paydo bo‘lishi bevosita bo‘g‘im hosil qiluvchi tuzilmalar (sinovial qobiq, bo‘g‘im suyaklari, boylamlar) va preartikulyar to‘qimada joylashgan nerv oxirlarini ta’sirlanishi bilan bog‘liq. faqat bo‘g‘im tog‘ayida nerv tolalari va tomirlar yo‘q va uni chegaralangan zararlanishi og‘riq bilan kechmaydi. bo‘g‘imdagi og‘riqlarni yuzaga keltiruvchi sabablaridan biri artrozlardir. u barcha bo‘g‘im kasalliklarining 80 % ni tashkil etadi. ular tog‘aydagi degenerativ o‘zgarishlar bilan boshlanib, qisqa vaqt ichida uning ostida yotuvchi suyaklarni, bo‘g‘im qobig‘ini, hatto sinovial o‘ram va mushaklarni qamrab oladi. bo‘g‘imlarni yallig‘lanishi - artritlar tarqalishi bo‘yicha ikkinchi o‘rinda turuvchi og‘riq sindromi bilan kechadigan kasalliklar guruhi xisoblanadi. odatda ular asosida bo‘g‘im bo‘shlig‘i va sinovial qobig‘da (sinovit) joylashgan patologik jarayon yotadi. bo‘g‘imda aniqlanadigan shishlar nafaqat sinovit tufayli, balki sinovial qobiqni va bo‘g‘im …

3 / 6

rivojlanadi. ularning joylashishi turlicha bo‘lib, asosiy kasallikka bog‘liq holda o‘ziga xos belgilarga ega (1 va 2-rasmlar) bo‘ladi. ular to‘g‘risida keyinroq alohida to‘xtalib o‘tamiz. quyida bo‘g‘im sindromi bilan kechuvchi amaliyotda tez-tez uchrab turadigan kasalliklar klassifikatsiyasi keltirilgan. i. revmatizm (revmatik lixoradka). ii. biriktiruvchi to‘qimaning tizimli kasalliklari (tizimli qizil volchanka (tqv), tizimli sklerodermiya (ssd), shegren kasalligi, darmatomiozit (dm), diffuz fatsiit, biriktiruvchi to‘qimani aralash kasalliklari, revmatik polimialgiya va boshqalar). iii.tizimli vaskulitlar (tugunchali perearteriit, gemorragik vaskulit, vegener granulomatozi va boshqalar). iv. revmatoid artrit (ra)( poliartrit, ra tizimli shikastlanish bilan, felti sindromi). v. yuvinil artrit (yuvenil ra, still sindromi, surunkali yuvenil artrit). vi. bexterev kasalligi. vii. spondiloartrit bilan birga kechuvchi artritlar (psoriatik artrit, reyter kasalligi, ichakni nospetsifik kasalligida (nyak, kron kasalligi) kuzatiladigan artritlar). viii. infeksiyaga bog‘liq artritlar a. infeksiyali artritlar: 1. bakteriali (stafilokokk, streptokokk, gonokokk, brutsellyoz, zaxm, mikobakteriya: tuberkulez va boshqalar), laym va uippl kasalliklari; 2. virusli (qizilcha, epidparotit, suvchechak va boshqalar); 3. zamburug‘li; 4. parazitar; …

4 / 6

inovioma, sarkoma,pigmentli vorsinka tugunli sinovit va boshqalar). xii. revmatik bo‘lmagan kasalliklardagi artropatiyalar: 1. allergik kasalliklar (dori va zardob kasalliklari); 2. metabolik buzilishlar (gemoxromatoz, amiloidoz, oxronoz, ksantomatoz, giperlipidemiya); 3. biriktiruvchi to‘qima metabolizmini tug‘ma nuqsoni (marfan sindromi, mukopolisaxaridoz, gipermobillik sindromi); 4. endokrin kasalliklar (qandli diabet, akromegaliya, giperparatireoz, gipertireoz, gipotireoz); 5. asab tizimi kasalliklari (sharko artropatiyasi, algoneyrodistrofiya, kompressiya sindromi, siringomieliya, elka- panja sindromi); 6. qon tizimi kasalliklari (gemofiliya, leykozlar, mielom kasalligi, yomon sifatli limfomalar); 7. paraneoplastik artropatiyalar (turli joylashuvdagi yomon sifatli o‘smalar); 8. kasb kasalliklari (vibratsiya kasalligi, silikoz– silikoartrit- kaplas sindromi, kesson kasalligi); 9. boshqa kasalliklar (surunkali faol gepatit, sarkoidoz, davriy kasallik, gipovitaminoz). xiii. bo‘g‘imdan tashqaridagi yumshoq to‘qima kasalliklari: 1. mushak kasalligi (miozitlar); 2. bo‘g‘im oldi to‘qimasi kasalligi (entezopatiyalar, tendinitlar, tendovaginit, tenosinovit, bursit, periartrit); 3. fatsiya va aponevroz kasalligi (fassitlar, aponevrozitlar); 4. teri osti yog‘ qatlami kasalligi (tugunchali eritema, og‘riqli lipomatoz, panikulitlar); 5. poliosteoartromialgiya (psixogen revmatizm). xiv. suyak kasalliklari va osteoxondropatiyalar: 1. suyak …

5 / 6

a berish uchun birlamchi tizimda ishlayotgan uavdan chuqur bilim va tajriba talab etiladi. bo‘g‘im sindromi bilan kechuvchi kasalliklar to‘g‘risida ma’lumot berishdan oldin bo‘g‘im tuzilishi va faoliyati to‘g‘risida qisqacha to‘xtalib o‘tamiz. anatomik tuzilishiga ko‘ra uch turdagi bo‘g‘imlar tafovit etiladi: sinartrozlar (harakatsiz), simfizlar (yarim harakatli) va diartrozlar (harakatchan). shifokorlar uchun diartrozlar, ya’ni bir-biridan to‘liq gialinli tog‘ay bilan ajratilgan, yuzasi fibroz kapsula bilan o‘ralgan bo‘g‘imlar ahamiyatli hisoblanadi. bo‘g‘im kapsulasi tashqi (fibrozli) va ichki (sinovial) qavatlardan iborat. fibroz qavat kollagen boylamlaridan tashkil topgan bo‘lib, sinovial qobiq bilan uzviy bog‘langan. u bo‘g‘imni tashqi muhit ta’siridan ximoya qiladi. sinovial qobiq to‘g‘ridan- to‘g‘ri bo‘g‘im bo‘shlig‘i bilan bog‘liq bo‘lib, qon tomirlari, limfa kapillyarlari va nerv tolalariga boy. u tarkibida qon plazmasidagi barcha elementlari mavjud bo‘lgan suyuqlik ishlab chiqaradi. bu suyuqlik diffuziya yo‘li bilan bo‘g‘imning tog‘ay qismini oziqlantiradi va uning yuzasi ishqalanishini kamaytiradi hamda keraksiz moddalarni olib chiqadi. bo‘g‘im sindromi bir nechta simptom va sindromlarni birga kelishi bilan namoyon …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bo‘g‘im sindromi (artralgiya va artritlar)"

amaliy mashg‘ulot № 13. bo‘g‘im sindromi (artralgiya va artritlar). reaktiv artritlar va artrozlarni birlamchi, ikqilamchi, uchlamchi profilaktikasi. turli etiologiyali shuningdek, tizimli yoki mahalliy xususiyatga ega bo‘lgan harakat-tayanch apparati kasalliklari aksariyat hollarda turg‘un yoki o‘tib ketuvchi bo‘g‘im sindromi bilan kechadi. bo‘g‘im sindromiga sabab bo‘luvchi revmatik kasalliklar juda kam holatlarda o‘limning asosiy sababi bo‘ladi. lekin ularning aksariyati ichki a’zolarni zararlanishi bilan kechib, bemorning ish qobiliyatini yo‘qolishiga, nogiron bo‘lib qolishiga va umrini qisqarishiga olib keladi. ushbu guruh kasalliklar turli yosh, jins va irqdagi aholi orasida 20-45% hollarda uchraydi (1-jadval) va bemorlarning 6-10 % nogiron bo‘lib qoladi. aksariyat bemorlar birinchi ...

This file contains 6 pages in PDF format (355.0 KB). To download "bo‘g‘im sindromi (artralgiya va artritlar)", click the Telegram button on the left.

Tags: bo‘g‘im sindromi (artralgiya va… PDF 6 pages Free download Telegram