fizika taraqqiyoti tarixidan ma’lumotlar 6-sinf

PPT 1,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1646159755.ppt powerpoint presentation 6-sinf fizika darsligi asosida 2-mavzu: fizika taraqqiyoti tarixidan ma’lumotlar * fizika grekcha «physis» – tabiat degan so‘zdan olingan bo‘lib, tabiat haqidagi fan degan ma’noni anglatadi. inson o‘zini o‘rab turgan tabiat haqidagi bilimlarni yashash uchun bo‘lgan ayovsiz kurashlar jarayonida o‘rganib borgan. dastlabki ilmiy ma’lumotlarni to‘plash insonlar ekin ekib, o‘troq hayot kechiradigan joylarda boshlangan. bunday qulay imkoniyatga ega bo‘lgan misrlik va bobilliklar to‘plagan bilimlaridan foydalanib piramidalar, ibodatxonalar, qal’alar, to‘g‘onlar qurganlar. qurilishda oddiy mexanizm lardan: richaglar, yumalatuvchi xodalar, qiya tekislikdan foyda langanlar. fizika haqidagi ma’lumotlarni birinchi bor kitob shaklida qadimgi yunon mutafakkiri aristotel (arastu) (e. o. 384–322-y.) bayon etgan. modda tuzilishi haqidagi dastlabki tushunchalar demokrit (miloddan avval 460–370-y.) ga tegishli bo‘lsa, olamning nimadan tuzilganligi haqidagi nazariyani miloddan avvalgi 341–270-yillarda yashagan epikur bergan. uning g‘oyalarini shoir lukret siy o‘zining «narsalarning tabiati haqida» nomli poema sida keltiradi. unga ko‘ra barcha jismlar ko‘zga ko‘rin maydigan, bo‘linmay digan atomlardan tashkil topgan va ular to‘xtovsiz …

hga soldi. quruqlikdagi qo‘shinlar ustiga shiddatli otilgan ulkan toshlar ularni to‘zg‘itib yubordi... kemalarga birdaniga devor ustidan katta tezlikda xodalar kelib urilib, ularni cho‘ktirdi. temir ilmoqlar kemalarni ilib olib, bir uchidan yuqoriga ko‘ta radi, so‘ngra ikkinchi uchini tikka suvga botiradi. ayrimlari turgan joyi da aylantirib yuborilib, boshqarilmay qoldi va urilib halok bo‘ldi. dahshatli man zara!..» shundan so‘ng rimliklar chekinish ga majbur bo‘ladi. shaharni esa uzoq muddatli qamaldan so‘ng olishga muvaffaq bo‘ladi. bu jangda arximed ham halok bo‘ladi. shunday qilib, arximed urush uchun xizmat qilgan hamda shu urush qurboni bo‘lgan birinchi olim sifatida tarixga kirdi. o‘rta asrlarda fan va madaniyat rivojlanishi sharqqa ko‘chdi. bu davrda fizika va boshqa fanlar rivojiga ulkan hissa qo‘shgan buyuk bobolarimiz yashab o‘tdi. ularga abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, abu abdulloh muhammad ibn muso al-xorazmiy, umar xayyom, umar chag‘ miniy va boshqalarni keltirish mumkin. beruniy moddalarning zichligi, koinot fizikasi, minerallar, yorug‘lik, tovush va magnit hodisalari kabi …

bu ta’limotni qabul qilish oson kechmadi. italyan olimi g. galiley va nemis olimi i. kepler o‘z tajribalariga hamda hisoblashlariga asoslanib ta’li motni tasdiqlaydilar. birinchi bo‘lib osmon jismlarini teles kopda kuzatgan olim ham galiley edi. uning, ayniqsa, jismlarning erkin tushishiga doir ishlari diqqatga sazovordir. buyuk ingliz olimi i. nyuton fizikaning rivoj lanishiga beqiyos hissa qo‘shgan. quyosh va sayyoralar harakati sabablari, kuch va uning jism harakatiga ta’siri, yorug‘likning rangi haqidagi ilmiy ixtirolar uning qalamiga mansub. xviii–xix asrlar fan yutuqlarini amaliyotda qo‘llash davrlari bo‘ldi. bu davrlarda fan bilan juda ko‘plab olimlar shug‘ullanganlar. birinchi bug‘ mashina larining ishlatilishi, harbiy texnikaning rivojlanishi, elektrdan foydalanish kabi ko‘pgina ishlar ularning mehnati samarasidir. shu davrda e’tirof etilgan olimlarga j. uatt, m. lo monosov, l. eyler, t. yung, o. frenel, a. volta, x. ersted, a. amper, g. om, m. faradey, e. x. lens, v. veber, j. joul, v. tomson, l. bolsman, d. men deleyev va boshqalarni ki ritish mumkin. …

fizika taraqqiyoti tarixidan ma’lumotlar 6-sinf - Page 4

fizika taraqqiyoti tarixidan ma’lumotlar 6-sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fizika taraqqiyoti tarixidan ma’lumotlar 6-sinf"

1646159755.ppt powerpoint presentation 6-sinf fizika darsligi asosida 2-mavzu: fizika taraqqiyoti tarixidan ma’lumotlar * fizika grekcha «physis» – tabiat degan so‘zdan olingan bo‘lib, tabiat haqidagi fan degan ma’noni anglatadi. inson o‘zini o‘rab turgan tabiat haqidagi bilimlarni yashash uchun bo‘lgan ayovsiz kurashlar jarayonida o‘rganib borgan. dastlabki ilmiy ma’lumotlarni to‘plash insonlar ekin ekib, o‘troq hayot kechiradigan joylarda boshlangan. bunday qulay imkoniyatga ega bo‘lgan misrlik va bobilliklar to‘plagan bilimlaridan foydalanib piramidalar, ibodatxonalar, qal’alar, to‘g‘onlar qurganlar. qurilishda oddiy mexanizm lardan: richaglar, yumalatuvchi xodalar, qiya tekislikdan foyda langanlar. fizika haqidagi ma’lumotlarni birinchi bor kitob shaklida qadimgi yunon mutafakkiri aris...

Формат PPT, 1,5 МБ. Чтобы скачать "fizika taraqqiyoti tarixidan ma’lumotlar 6-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fizika taraqqiyoti tarixidan ma… PPT Бесплатная загрузка Telegram