psixosomatik kasalliklar

PDF 16 pages 416.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 416.9 KB

File type PDF

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: psixosomatik kasalliklar o‘tkir va doimiy salbiy taʼsirotlar (psixogen omillar) natijasida asab tizimi va ichki aʼzolarning faoliyati buziladi. bosh va tananing turli joylarida og‘riqlar va funksional xususiyatga ega bo‘lgan boshqa patologik simptomlar paydo bo‘ladi. asab tizimi funksional faoliyatining buzilishi bilan kechuvchi va organik xususiyatga ega bo‘lmagan nevrologik buzilishlarga psevdonevrologik sindromlar deb aytiladi. ular nevrozlarning klinik ko‘rinishi sifatida ham o‘rganiladi. maʼlumki, nevrozlarda nafaqat asab tizimi faoliyati, balki boshqa aʼzolarning ham faoliyati buziladi. bu buzilishlar o‘tgan asrda (baʼzi mamlakatlarda hozir ham) «yurak nevrozi», «oshqozon nevrozi», «bo‘g‘im nevrozi» va shunga o‘xshash nomlar bilan atalgan. keyinchalik ichki aʼzolar funksiyasining buzilishi bilan kechadigan funksional kasalliklar «psixosomatik kasalliklar yoki sindromlar» deb atala boshlandi. hozirgi kunda psixosomatik kasallik haqida so‘z ketganda, o‘tkir yoki doimiy stress sababli rivojlangan organik kasalliklar tushuniladi. bular xafaqon kasalligi, bronxial astma, yara kasalligi, qandli diabet va hokazo. shuning uchun ham mutaxassislar «psixosomatik kasallik» atamasi o‘rniga «psixosomatik sindrom» yoki «somatoform buzilishlar» atamasini qo‘llashni tavsiya …

2 / 16

rologik yoki psixosomatik belgilarga duch keladi va aksariyat hollarda ularni farqlash mushkul bo‘lib qoladi. buning natijasida klinik diagnoz noaniq bo‘lib qoladi va davolash muolajalari qiyinlashadi. o‘tkir va doimiy stress natijasida ichki aʼzolarda rivojlanadigan funksional tuzilishlarga psixosomatik sindromlar deb aytiladi. psixosomatik sindromlarning tibbiy amaliyotda ko‘p uchraydigan turlari bilan tanishib chiqamiz: 1) psixogen kardialgiyalar; 2) yurak ritmining psixogen buzilishlari; 3) psevdorevmatizm; 4) psixogen astma; 5) oshqozon-ichak sistemasining buzilishlari; 6) psevdourologik sindromlar; 7) psixogen jinsiy buzilishlar; 8) psevdodermatologik sindromlar. psixogen kardialgiyalar ko‘krak kafasining chap tomonidagi xar qanday sezgilar (uvishish, og‘riq) bemorlar tomonidan katta xavotir bilan qabul kilinadi. negaki, bu erda yurak joylashgan. mabodo, boshimiz og‘rib qolsa, bemalol analgin yoki sitramon ichib ishga ketaveramiz (baʼzan ichmasdan xam), lekin yurak soxasida og‘riq sezsak, darrov doktor chaqiramiz, kardiogramma qildiramiz, «xammasi joyida, yuragingiz biroz siqilibdi, xolos», degan xulosani eshitgachgina tinchlanamiz. chunki ko‘pchilik uchun “yurak” tushunchasi, “xayot” tushunchasining sinonimidir. yurak soxasidagi og‘riqlarning sababi xammavaqt xam yurak kasalligi xisoblanadimi? …

3 / 16

rkti» tashxisi bilan «tez yordam» mashinasida olib kelingan 200 bemorlarning deyarli yarmida tashxis tasdiqlanmagan va bu og‘riqlar psixogen xususiyatga ega bo‘lib chiqqan. xattoki baʼzi olimlarning (katon w. j., 2000), maʼlumotiga kura, kardialgiyalar bilan ambulatoriyalarga murojaat kiluvchilar soni 80 foizga teng. shuning uchun xam yurak soxasidagi og‘riqdan shikoyat qilgan har qanday bemor psixologik va kardiologik tekshiruvlardan o‘tishi lozim. demak, bu ikkala tekshiruvning birgalikda olib borilishi maqsadga muvofiqdir. o‘zbekistonda xam psixogen kardialgiyalar va aritmiyalar bir necha yillardan buyon o‘rganib kelinmoqda (r.d. kurbanov, a.i. xodjaev, t.o. abdullayev, 1998–2010). psixogen kardialgiyalar boshqa affektiv buzilishlar bilan birgalikda kuzatiladi. bular – o‘lim qo‘rquvi, «yurakka xavo etishmasligi», uning tez-tez yoki “to‘xtab-to‘xtab” urishi xamda «qizib ketishi yoki muzlab qolishi», «tomoqqa tiqilishi» va shu kabi simptomlardir. psixogen kardialgiyalarda bemorlar yurak soxasidagi bitta nuqtani barmog‘i bilan ko‘rsatishadi. bu nuqta, asosan, yurak uchiga to‘g‘ri keladi, bunda og‘riq bitta joyda doimo yoki ko‘chib-ko‘chib turadi. og‘riq joylashgan soxada kuchli psixogen giperesteziya xam aniqlanadi. …

4 / 16

ogik tekshiruv xulosalarini intiqlik bilan kutadi, yurak kasalligi tasdiqlanmagan sayin yurak soxasidagi og‘riq kamayib boraveradi. psixogen kardialgiyalar stenokardiya va miokard infarktidan farqli o‘laroq, uzoq davom etadi, nitratlardan so‘ng va jismoniy ish kamaytirilgach xam o‘tib ketmaydi. ayniqsa, anamnezida uzoq yillardan (20-30 yoshligidan) buyon yurakdagi og‘riqlardan shikoyat qilib keladigan bemorlarda uchraydigan kardialgiyalar, odatda, yurak ishemik kasalligi xisobiga kuzatilmaydi. psixogen kardialgiyalarda ipoxondriya va fobiya shakllanadi: ular yurak urishini nazorat qilib yurishadi, o‘lib qolishdan qo‘rqishadi. yurak ritmining psixogen buzilishlari yurak ritmining psixogen buzilishlari, odatda, yurak urishining tezlashuvi bilan ifodalanadi. bu paytda yurak urishlari bir dao‘io‘ada 100 dan 120 gacha etadi va ko‘pincha o‘lim vaximasi bilan kechadi. bunda bemorlar yurakning xar bir urishini aniq sezib turadi. nafas etishmaydi, sovuq terga botadi, oyoqlari titraydi va bemor, odatda, yotib oladi. yurak ritmining psixogen buzilishlari jismoniy zo‘riqishlardan emas, balki xissiy zo‘riqishlardan so‘ng paydo bo‘ladi. affektiv-ipoxondrik bemorlar o‘zlarining odatdagi ishlash yoki yashash uslubini o‘zgartirishsa, uzof vaft transportda yurishsa yoki …

5 / 16

emorlarda yurak soxasi «qotib qolgandek», yurak urishdan “to‘xtagandek” tuyuladi, nafas etishmaydi, bo‘g‘ilib yordamga chaqira boshlaydi. yurak urishining funksional tarzda o‘zgarishi affektiv xolatlarda ko‘p kuzatiladi. psixogen taxikardiya unga o‘arshi dorilar bilan davolanganda emas, balki sedativ dorilar yoki antidepressantlar berilganda kamayadi. psevdorevmatizm oyoq-qo‘llar va turli bo‘g‘imlardagi og‘riqlardan shikoyat qiluvchi bemorlar son- sanoqsizdir. “bod” (revmatizm) tashxisi qo‘yilgan bemorlarni keyinchalik yana chuqur klinik va laborator tekshiruvlardan o‘tkazilganda, ularning deyarli yarmida bu og‘riqlar nevrogen xususiyatga ega bo‘lib chiqqan. xozirgi gipodinamiya asrida artralgiyalar dolzarb muammo bo‘lib, niqoblangan depressiyaning yaqqol, xammavaqt xam aniqlash qiyin bo‘lgan belgilaridan biri bo‘lib qolmoqda. suyak va bo‘g‘imlarda kuzatiladigan va xadeganda o‘tib ketavermaydigan artralgiyalar, odatda, boshqa psixonevrologik simptomlar bilan birga kechadi. aksariyat atoqli nevrologlar «serebral revmovaskulit» tashxisini qo‘yish ko‘pchilik shifoxonalar, ayniqsa, poliklinikalarda odat tusiga aylanib ketganini, buning uchun bosh, yurak soxasi va bo‘g‘imlardagi og‘riqlarning o‘zi etarli emasligini, bu belgilar nevrotik xususiyatga ega bo‘lishi mumkinligini taʼkidlab o‘tishgan. baʼzi maʼlumotlarga ko‘ra, poliklinikalar va statsionarlarda “revmovaskulit” …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixosomatik kasalliklar"

mavzu: psixosomatik kasalliklar o‘tkir va doimiy salbiy taʼsirotlar (psixogen omillar) natijasida asab tizimi va ichki aʼzolarning faoliyati buziladi. bosh va tananing turli joylarida og‘riqlar va funksional xususiyatga ega bo‘lgan boshqa patologik simptomlar paydo bo‘ladi. asab tizimi funksional faoliyatining buzilishi bilan kechuvchi va organik xususiyatga ega bo‘lmagan nevrologik buzilishlarga psevdonevrologik sindromlar deb aytiladi. ular nevrozlarning klinik ko‘rinishi sifatida ham o‘rganiladi. maʼlumki, nevrozlarda nafaqat asab tizimi faoliyati, balki boshqa aʼzolarning ham faoliyati buziladi. bu buzilishlar o‘tgan asrda (baʼzi mamlakatlarda hozir ham) «yurak nevrozi», «oshqozon nevrozi», «bo‘g‘im nevrozi» va shunga o‘xshash nomlar bilan atalgan. keyinchalik ichki aʼzolar funksiyasin...

This file contains 16 pages in PDF format (416.9 KB). To download "psixosomatik kasalliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: psixosomatik kasalliklar PDF 16 pages Free download Telegram