bosh sklet suyaklarining tuzilishi va birikishi

PDF 9 pages 255.2 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 255.2 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu: bosh sklet suyaklarining tuzilishi va birikishi. bosh skeletining miya va yuz bo‘limlari reja: 1. suyaklarning birikishi. 2. bo’g’imlarning turlari va ulardagi harakatlar. 3. kalla suyagi va uning birikishi. tayanch tushunchalar: oseein, diafiz, epifez, seysmik, pnevmatik suyaklar, sinxondroz, sindesez,umurtqa pog’onasi,atlant,aksis,lordoz,kifoz. k a l l a s u ya g i (cranium) 23 ta suyakning biriqo’shilishidan xosil bo’lgan. bu suyaklar xayvonot olamining taraqqiyoti jarayonida rivojlanib boradi. tog’ayli baliqlarda kalla suyagining xammasi tog’aydan iborat. suyak-tog’ayli baliqlarda esa kalla suyagi tog’ay va suyakdan tashkil topgan. suvda va quruqda yashovchilar kallasining ko’p qismi suyakdan tashkil topgan bo’lib, tog’ay qisman saqlanadi. sudralib yuruvchilar kallasining suyagi yanada ko’p, tog’ayi juda kam saqlangan. bularda qattiq tanglay, burun bilan ogiz bo’shlig’ini ajratib turadigan to’siq xosil bo’ladi. sut emizuvchi xayvonlar bilan odamning kalla suyagi, asosan suyakdan tashkil topgan bo’lib, faqat burun to’sig’i tog’aydan iborat. odamda baliqlardagi 1-jabra yoyi qoldiqlaridan til osti suyagi, 2 - 3 jabra yoylaridan qalqonsimon tog’ay, …

2 / 9

tki jag’ suyagi (mandibula) taqa shaklida bo’lib, tanasi va 2 ta tarmog’i bor. tanasining oldingi tomonida iyak do’ngligi rivojlangan. uning ikki yonida iyak teshiklari bo’lib, ulardan qon tomirlari o’tadi. suyak tanasining yuqori tomonida tishlar joylashadigan alveola o’sig’i bor. tanadan yuqoriga burchak xosil qilib tarmoqlar chiqadi. burchaklarning ichki tashki tomoni gadir-budir. tarmoqlarining uchi 2 ayri bo’gim va o’tkir-o’siq bilan tugaydi. b u r u n s u ya r i (os nasale) kichik to’rtburchak plastinka shaklidagi juft suyak bo’lib, yuqorida peshana suyagining burun qismi bilak, yon tomonda yuqorigi jag’ning peshana usiki bilak va ikkinchi tomondan burun suyagi bilan birikadi. burun suyaklari uzaro tekis chok xosil qilib birikadi. d i m o g s u ya g i (vomer) ajratib turadi. yo n o q s u ya g i (os zygomaticum) notug’ri to’rtburchak shakldagi juft suyak; uning tanasi va peshana, yuqori jag’, chakka suyaklari bilan birikadigan o’siqlari bo’ladi. bu suyak yuqori …

3 / 9

joylashgan. peshana suyaklarining tepa suyaklari bilan birikishi tepa suyaklarining uzaro birikishi va boshkalar bunga misol bo’ladi. miya kopkogidagi choklarning yunalishi frontal, sagittal, va lyambdasimon bo’ladi. peshana tepa suyaklari orasidagi chok frontal yunalishda bo’ladi, tepa suyaklari orasidagi chok esa sagittal yoki tojsimon yunalishdadir. tepa-ensa suyaklari orasidagi chok lyambdasimon yunalishga misol bo’ladi. tangasimon chok xosil qilib birikishda bir suyakning kirrasiga ikkinchi suyakning kirrasi yupkalashib, baliq tangachasi shaklida ustma-ust joylashadi. masalan, chakka- suyagi tepa suyagi bilan ana shunday birikadi. tekis chok xosil qilib birikishda ikkala suyakning tekis kirralari bir-biriga suyak yordamida birikadi. masalan, burun va yuqori jag’ suyaklari uzaro ana shunday birikadi. k u z k o s a s i turt devor bilan uralgan bushlikdir. yuqori devori peshana- suyagi bilan ponasimon suyakning kichik kanotidan, ichki devori ko’z yoshi va galvirsimon suyakdan, pastki -devori yuqori jag’ suyagi bilan yanoq suyagidan, chetki devori ponasimon suyakning katta kanoti bilan peshanadan xosil bo’lgan. ko’z kosasida yuqori …

4 / 9

likka tutashadi. burun bushligi kanot-tanglay bushligiga xam birikadi. k a l l a s u ya g i d a yuqori dan pastga karab: chakka chuqurchasi, yanoq yoyi, tashki eshitish yuli, surgichsimon usik, bigizsimon usik va boshkalar kurinadi. uning pastki tashki yuzasida katta ensa teshigi, bugim dungchalari bigizsimon va surgichsimon usik va yanoq yoyi, nerv va qon tomirlari utishi uchun turli teshiklar, asosiy suyakning tanasi bilan kanotsimon usik qattiq tanglay bor. kalla suyagi asosining ichki yuzasida 3 ta chuqurcha bo’lib, oldingisi peshana suyagining ko’z qismi va kichik kanotsimon suyak xisobiga xosil bo’lib, urtada galvirsimon suyakning galvirsimon plastinkasi va tojsimon usigi bo’ladi. oldingi chuqurchada bosh miya yarim sharlarining peshana qismi joylashadi. urta chuqurcha chakka suyagining pallasi, toshsimon qismi, asosiy suyakning tanasi va katta qanoti xisobiga xosil bo’ladi. urta chuqurcha markazida asosiy suyakning tanasi, uning ustida turk egari joylashgan. asosiy suyak tanasining ikki yonida yumalok, ovalsimon va utkir kirrali teshiklar bo’lib, ulardan …

5 / 9

allaning pastki jag’ suyagidan tashkari, xamma suyagi xarakatsiz chok yordamida birikkan. asosiy suyakning tanasi 20 yoshdan keyin ensa suyagining asosiy qismiga suyak yordamida birikib ketadi. kalladagi choklar 3 xil: tangasimon, tekis tishli yoki arrasimon bo’ladi. tishli chokda bir suyakning tishchalari ikkinchi suyakning tishchalari orasiga joylashadi. miya kopkogining suyaklaridagi choklar xar xil yunalishda joylashgan. peshana suyaklarining tepa suyaklari bilan birikishi tepa suyaklarining uzaro birikishi va boshkalar bunga misol bo’ladi. miya kopkogidagi choklarning yunalishi frontal, sagittal, va lyambdasimon bo’ladi. peshana tepa suyaklari orasidagi chok frontal yunalishda bo’ladi, tepa suyaklari orasidagi chok esa sagittal yoki tojsimon yunalishdadir. tepa-ensa suyaklari orasidagi chok lyambdasimon yunalishga misol bo’ladi. tangasimon chok xosil qilib birikishda bir suyakning kirrasiga ikkinchi suyakning kirrasi yupkalashib, baliq tangachasi shaklida ustma-ust joylashadi. masalan, chakka- suyagi tepa suyagi bilan ana shunday birikadi. tekis chok xosil qilib birikishda ikkala suyakning tekis kirralari bir-biriga suyak yordamida birikadi. masalan, burun va yuqori jag’ suyaklari uzaro ana shunday …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bosh sklet suyaklarining tuzilishi va birikishi"

mavzu: bosh sklet suyaklarining tuzilishi va birikishi. bosh skeletining miya va yuz bo‘limlari reja: 1. suyaklarning birikishi. 2. bo’g’imlarning turlari va ulardagi harakatlar. 3. kalla suyagi va uning birikishi. tayanch tushunchalar: oseein, diafiz, epifez, seysmik, pnevmatik suyaklar, sinxondroz, sindesez,umurtqa pog’onasi,atlant,aksis,lordoz,kifoz. k a l l a s u ya g i (cranium) 23 ta suyakning biriqo’shilishidan xosil bo’lgan. bu suyaklar xayvonot olamining taraqqiyoti jarayonida rivojlanib boradi. tog’ayli baliqlarda kalla suyagining xammasi tog’aydan iborat. suyak-tog’ayli baliqlarda esa kalla suyagi tog’ay va suyakdan tashkil topgan. suvda va quruqda yashovchilar kallasining ko’p qismi suyakdan tashkil topgan bo’lib, tog’ay qisman saqlanadi. sudralib yuruvchilar kallasining suyagi...

This file contains 9 pages in PDF format (255.2 KB). To download "bosh sklet suyaklarining tuzilishi va birikishi", click the Telegram button on the left.

Tags: bosh sklet suyaklarining tuzili… PDF 9 pages Free download Telegram