tif-paratif kasalliklari to'g'risida tushuncha

PDF 56 стр. 310,4 КБ Бесплатная загрузка

56 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 310,4 КБ

Тип файла PDF

Страницы 56

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 56

mavzu: qorin tifi. a va v paratiflari. muammoni dolzarbligi: tif-paratif kasalliklari (tpk) lar haqida talabalarga tushuncha berish va yuqumli kasalliklar oarasidagi iqtisodiy tutgan o‘rnini tushuntirish. tpk ohir kechuvchi kasallik hisoblanib, o‘ziga hos asoratlari bilan kechadi. ayrim hollarda tashuvchenlik qolishi mumkin. mahruza vazifalari. talabalarga kasallikning asosiy va ko‘shimcha klinik belgilarini tushuntirish, laborator tekshiruv natijalarini taxlil qilish va bemorlarga to‘g‘ri tashhis qo‘yish, yuqori malakali davo usullarini o‘rgatish. ushbu kasalliklar majmuasiga ich terlamasi, a va v paratiflari kiradi. bu kasalliklarning qo‘z-atuvchilarining bir-biridan farq qilsa ham, epidemiologiyasi, klinik kechishi, diagnostikasi, davolashi bir- biridan kam farq qiladi. shu nuqtai nazardan ichterlama kasalligini chuqurroq o‘rganish, paratiflar to‘g‘risida ham tushuncha beradi. ichterlama (qorin tifi) turni8 aviomshamz ichterlama o‘tkir yuqumli kasallik bo‘lib, bakteriemiya oqibatida intoksikatsiya, tana haroratining ko‘tarilishi, terida toshmalar paydo bo‘lishi va ingichka ichak limfa apparatining jarohatlanishi bilan kechadi. “tifos” - grekcha so‘z bo‘lib, tarjimasi “tuman” maonosini bildiradi. kasallik qadimda g‘oyat og‘ir, kuchli intoksikatsiya bilan o‘tgani tufayli, …

2 / 56

$b, uzunligi 1.5-3 mikron. grammanfiy mikroblardan hisoblanadi. tanasida gir aylana kalta xivchinlari borligi tufayli, u harakatchan. spora va kapsula hosil qilmaydi. safro qo‘shilgan muhitda yaxshi o‘sadi. mikrobni topishda qo‘llanadigan endo va ploskirev muhitlari tarkibida ham safro bor. tif-paratif kasalliklari ushbu kasalliklar majmuasiga ich terlamasi, a va v paratiflari kiradi. bu kasalliklarning qo‘zg‘atuvchilarining bir-biridan farq qilsa xam, epidemiologiyasi, nazardan ichterlama kasalligini chuqurrok o‘rganish, paratiflar to‘g‘risida ham tushuncha beradi. ichterlama (qorin tifi) turni8 av1)om1\l1l8 ichterlama o‘tkir yukumli kasallik bo‘lib, bakteriemiya oqibatida intoksikatsiya, tana xaroratining kutarilishi, terida toshmalar paydo bo‘lishi va ingichka ichak limfa apparatining jaroxatlanishi bilan kechadi. "tifos" — grekcha so‘z bo‘lib, tarjimasi "tuman" ma’nosini bildiradi. kasallik qadimda g‘oyat og‘ir, kuchli intoksikatsiya bilan o‘tgani tufayli, bemorning xushi o‘zida bo‘lmasligini etiborga olib, shunday nom berilgan. ichterlama bilan kasallanish qadim zamonlardan beri ma’lum. bu kasallik xaqida xatto buqrot o‘z yozuvlarida ma’lumot keltirgan. ilgari bu kasallikni harorat ko‘tarilishi balan kechadigan boshqa xastaliklardan ko‘p farq qilishmagan. …$

3 / 56

ob parchalanganida quchli endotoksin hosil bo‘ladi. kasallikning intoksikatsiya bilan kechishi ana shu toksin ta’siri bilan bog‘liq. ichterlama mikrobining antigen tuzilishi ancha murakkab. mikrob tanasida isitishga chidamli, somatik o-antigen mavjud. undan tashqari, isitishga chidamsiz somatik u1-antigen va xivchinida n-antigen bor. faglarga nisbatan olganda qorin tifi mikroblarining 70 dan ortiq fagotiplari ma’lum. fagotipni aniqlash epidemiologik nuqtai nazardan muxim ahamiyatga ega. ayniqsa, kasallik avj olishlari ro‘i berganida, fagotipni aniqlash uning manbai bitta yoki bir nechta ekanligini ko‘rsatib beradi. tashqi muhitda ichterlama mikrobi nisbatan turg‘un. ular 50°s gacha qizdirilganda 60 min. 60°s esa 30 min. xayot faoliyatini saqlab qoladi. 100°s da o‘sha zaxoti o‘ladi. bu mikroblar oqar suvda 5-10 kun, ko‘lmak suvda bir oyogacha, quduq suvida bir necha oygacha saqlanib turadi. meva va sabzavotlar yuzasida 5-10 kun, idish-tovonlarda — 2 xaftagacha, go‘shtda 3 oygacha saqlanadi. sutda ichterlama mikroblari saqlanibgina qolmay, hatto ko‘payadi xam. tuproqqa tushgan mikroblar namlik yetarli bo‘lsa, 2-3 oy saklanib turadi. ichterlama …

4 / 56

in xam mikrob vakti-vaqti bilan bemor tanasidan chiqib turadi. 3 oydan ortiq muddatda bakteriyalar chiqishining davom etishi surunkaln bakteriya tashuvchilik xisoblanadi. ba’zi adabiyotlarda keltirilishicha, surunkali bakteriya tashuvchilik uzok muddat, xatto umrbod davom etishi mumkin. bundai bemorlar shaxsiy gigienaga e’tibor bermasalar, atrofdagi ko‘plab odamlarning kasallanishiga sabab bo‘ladilar. ayniqsa, surunkali bakteriya tashuvchilar oshpaz, pazanda, tarbiyachi, vodoprovod inshootlarining xizmatchisi bo‘lsa, ular epidemiologik jixatdan g‘oyat xavfli xisoblanadilar. bemor yoki bakteriya tashuvchi tanasidan ajralib chiqqan kasallik mikroblari tashqi muxitda turli sharoitga duch kelishi mumkin. odatda, jasallik bevosita muloqot yo‘li bilan yoki oziq-ovqat, suv vositasida tarqaladi. ichterlamaning tarqalishiga pashshalar xam sababchi bo‘ladi. qaysi yo‘l bilan tarqalishidan katiy nazar, kasallik mikrobi sog‘lom odam organizmiga faqat og‘iz orqali tushadi. bemorning oila a’zolari yoki tibbiyot xodimlariga kasallik asosan bevosita muloqot yo‘li bilan yuqadi. bemorni parvarish qilayotgan odam shaxsiy gigienaga e’tibor bermasa, qo‘llari kasallik mikrobi bilan ifloslanadi va ogiz orqali yuqib qoladi. ifloslangan idish-tovoqlardan ham kasallik oson tarqaladi. ichterlamaning tarqalishida …

5 / 56

damlar orasida kuzatiladi. kasallikning suv orqali tarqalishi faqat xom suv ichgandagina emas, zararlangan suvda idish-tovoqlarni yuvganda xam ro‘y beradi. ifloslangan suvda cho‘milish tufayli xam kasallik yuqadi. oziq-ovqatlar xam kasallik tarqalishida muxim axamiyatga ega. oziq-ovqatlarga tushgan kasallik mikrobi ularda yaxshi saqlanibgina qolmay, ko‘payishi xam mumkinligini inobatga olsak, yoz kunlarida respublikamiz sharoigida u goyat xavflidir. kasallik ovqat vositasida tarqaganida, odatda yashirin davr qisqa bo‘ladi va ko‘pincha xastalik og‘ir kechadi.kasallik mikrobi bilan zararlangan suv yoki ovqat maxsulotlari tarqatuvchi omil bo‘lganida, qisqa muddatda bir necha odamning kasallanishi epidemiologik jixatdan xarakterli xisoblanadi. ichtrelama respublikamiz sharoitida yoz oylari, iyun-sentabrda ko‘proq qayd qilinadi. u issiq xaroratda mikrobning tashqi muhitda yaxshi saqlanishi, odamning suvga bo‘lgan extiyoji ortishi va jazirama issiq ta’sirida organizmning ximoya kuchlari susayishi bilan bog‘liq. keyingi yillarda ichterlama respublikamizda, asosan, onda-sonda uchraydigan, bir-biri bilan bog‘liq bo‘lmagan sporadik kasallanish xolida uchraydi. aholining ichimlik suv bilan ta’minlanishi yaxshilanib borayotgani tufayli ichterlama bilan kasallanish yildan-yilga kamayib bormoqda. kasallikdan so‘ng …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 56 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tif-paratif kasalliklari to'g'risida tushuncha"

mavzu: qorin tifi. a va v paratiflari. muammoni dolzarbligi: tif-paratif kasalliklari (tpk) lar haqida talabalarga tushuncha berish va yuqumli kasalliklar oarasidagi iqtisodiy tutgan o‘rnini tushuntirish. tpk ohir kechuvchi kasallik hisoblanib, o‘ziga hos asoratlari bilan kechadi. ayrim hollarda tashuvchenlik qolishi mumkin. mahruza vazifalari. talabalarga kasallikning asosiy va ko‘shimcha klinik belgilarini tushuntirish, laborator tekshiruv natijalarini taxlil qilish va bemorlarga to‘g‘ri tashhis qo‘yish, yuqori malakali davo usullarini o‘rgatish. ushbu kasalliklar majmuasiga ich terlamasi, a va v paratiflari kiradi. bu kasalliklarning qo‘z-atuvchilarining bir-biridan farq qilsa ham, epidemiologiyasi, klinik kechishi, diagnostikasi, davolashi bir- biridan kam farq qiladi. shu nuqtai nazar...

Этот файл содержит 56 стр. в формате PDF (310,4 КБ). Чтобы скачать "tif-paratif kasalliklari to'g'risida tushuncha", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tif-paratif kasalliklari to'g'r… PDF 56 стр. Бесплатная загрузка Telegram