alixonto’ra sog’uniyning turkiston qayg’usi asari

DOCX 7 sahifa 31,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 7
guliston davlat universiteti psixologiya va ijtimoiy fanlar fakulteti 2-kurs talabasi jo’rayev amirbek alixonto’ra sog’uniyning turkiston qayg’usi asari haqida annotatsiya: ushbu maqolada turkiston farzandi alixonto’ra sog’uniyning hayoti shuningdek turkiston qayg’usi asarihaqida bayon etilgan. ushbu asarda turkistonning mustamlakachilik davridagi og’ir kunlari, xalqning azob-uqubatlari va milliy ozodlik uchun olib borilgan kurashlar hikoya qilinadi. kalit soʻzlar: alixonto’ra sog’uniy, bolasogʻun, mir arab madrasasi, sharqiy turkiston, gʻulja. alixonto’ra sog’uniy t “turkiston qaygʻusi” asarining dolzarbligi bir necha jihatlarga bogʻliq. birinchidan, asar milliy o’zlikni anglash va tarixiy xotirani saqlash masalasida muhim ahamiyatga ega. bu kitob mustamlakachilik davri turkistonining ijtimoiy, siyosiy va madaniy holatini tasvirlaydi, bu esa bugungi kun yoshlariga o‘tmishni to‘g‘ri anglash va ulardan saboq olish imkonini beradi. ikkinchidan, sogʻuniy o‘z xalqining kechmishlariga bag‘ishlagan qayg‘usi bugungi kunda ham o‘z dolzarbligini yo‘qotmagan. uning yozganlari, mustamlaka davridagi bosim va milliy ongning uyg‘onishi jarayonlari, milliy o‘zlik va ozodlik uchun kurashning doimiyligini yodga soladi. alixonto’ra shokirxontoʻra o’g’li (taxallusi sog’uniy) 1885-yil qutlugʻ navro’z …
2 / 7
yrat, jugʻrofiya, nazmu nasr va boshqa fanlar bo’yicha ham yetuk mutaxassis boʻlib yetishgan. alixontòraning otasi nafaqat diniy bilim olish shu bilan birga til oʻrganish uchun ham oʻsha yerda qoldirib kelgan. ular u yerda 5 yil tahsil olganlar.keyinchalik alixonto’ra tahsilni buxorodagi mir arab madrasasida davom ettiradi. yaxshi bilim olgan alixonto’ra ulugʻ olim va siyosiy arbob arbob sifatida yetishadi. 1915-1923-yillarda buxoro madrasasida islom dinidan dars beradi. tabiatan zakovatli, ziyrak, yangilikka oʻch boʻlgan yosh alixonto‘ra turkistonga qaytib kelganidan keyin yurtdagi ijtimoiy-siyosiy faoliyatga aralashib ketadi. mustabid bosqinchilarning mahalliy aholi vakillarini mardikorlikka olish siyosatiga qarshi chiqqani uchun yosh alixontoʻra 1914-yil rus podshohining maxfiy politsiyasi nazoratiga tushib qoladi. 1916-yili xalq qoʻzgʻoloni shafqatsizlarcha bostirilgach, u mamlakatda qolish xavfliligini sezib, siyosiy muhojir sifatida qashqarga (xitoy) ketishga majbur boʻldi.keyinroq sharqiy turkistonning boshqa bir yirik shahri gʻuljaga boradi. g‘uljada u qur’on tafsiri hamda tabiblik bilan shug‘ullanadi. alixonto‘ra musulmon aholi orasida mashhur bo‘lib, g‘uljaning “beytulla” masjidining imomi bo‘lib faoliyat yuritadi. 1937-yilda …
3 / 7
ygʻur), solih-zhanbay (oʻzbek). 1943 yilda nilka viloyatida gʻani mametbakiev, fotih muslimov va akbar boshchiligidagi tub aholi qoʻzgʻoloni koʻtarildi. [2] gʻulja qoʻzgʻolonchilar tomonidan qamal qilinganda shahardagi qoʻzgʻolonga alixonto’ra boshchilik qiladi.1944 yil 12 noyabrda tub aholi tomonidan sharqiy turkiston respublikasi e’lon qilindi. alixon tura prezident etib saylandi. 1946-yil 28-iyulda alixon toʻra sovet maxfiy xizmatlari tomonidan oʻgʻirlab ketilib, yashirincha sssrga ( toshkent , oʻzbekiston ssr ) olib ketilib, u yerda umrining oxirigacha uy qamogʻida saqlangan. uning eg katta xizmati shundaki, sovet hokimiyati tomonidan igʻvo va turli toʻsiqlar koʻrinishidagi ulkan qiyinchiliklarga qaramay, alixon toʻra qori durjon baratov bilan birga turkiston musulmonlari idorasining shaxsan yaqindan koʻmagida. muftiy ziyouddinxon qori sssr monoateizmi davrida qurilgan toshkentdagi yagona masjid (yalangach)ni barpo etishga muvaffaq bo’ldi. u 1976 yil 28 fevralda 90 yoshida vafot etdi. toshkentdagi ko‘kcha qabristoniga dafn etilgan. turkiston qaygʻusi alixonto’ra shokirxontoʻra oʻgʻlining tarixiga oid asarlaridan biri hisoblanadi. ushbu asar 1917-1950-yillar mobaynida gʻarbiy va sharqiy turkistonda sodir bo’lgan …
4 / 7
yagona sababi bu – ilmsizlik hamda jaholat ekanini bot- bot takrorlaydi. [3:67] zero, alixonto’ra sog’uniy hazratlari aytganidek: “o’tmishdagi tarixini unutib, endigi tarixini tuymagan bir millat qorong’ida qolgan, qo’lida tayog’i yoʻq ko’r kishi kabi qayoqqa oyoq qo’yishini bilmaganlikdan dushman yetakchisi keyinidan ketishga majbur bo’ladi. shu sababli ham zamonasining siyosatiga tushungan, teran fikrlagan alixonto’ra sog’uniy hazratlari xalqimizga tarix ilmi suv va havodek zarur ekanligini ich – ichidan his qilib turardi va aynan shu sababdan ham ushbu kitobini yozgan. alixonto’ra sog’uniy ushbu asarida turkiston xaqlarining qadim tarixidan boshlab oʻz davrigacha boʻlgan tarixini yozib o’tadi. ushbu asarning boshqa tarixiy asarlardan farqi shundaki, muallif bu asarda nafaqat tarixiy voqealar, balkim oʻz hayotini, boshidan o’tgan voqealarni ham hikoya qiladi. shu sababli ham ushbu asarni biz qisman avtobiografik asar deyishimiz mumkin. asarda muallif turkistonda paydo boʻlgan ilk davlatlar, arablar bosqini, xorazmshohlar davlati, mo’g’ullar istilosi, amir temurning movarounnahrni mo’g’ullar istilosidan xalos qilishi va temuriylar davlati, shayboniyxon va uning …
5 / 7
avlodlarga yetkazib berishdir. [4:48] muallif asarning boshida oxiragacha barcha ko’rguliklar ilmsizlik sabab ekanligini, turkistondek qudratli davlatning dushman qo’liga tushib, qullikka mahkum bo’lishida birinchi o’rinda jaholat, so’ngra xalq ulug’larining birlashmasligi, dushmanga qarshi bir bo’lib kurashish o’rniga bir- biri bilan tinimsiz urush olib borishi dushman sifatida ko’rishi sabab bo’lganligini ta’kidlaydi. darhaqiqat, qadimda qanchadan qancha buyuk zotlarni, daholarni o’stirib voyaga yetkazgan bu buyuk turon zamini jaholat sababli kofirlar qo’lida qullikda qoldi va o’z buyukligini yo’qotdi, milliy an’ana va qadriyatlari, milliy tilidan ajralib qoldi. muallif fikriga ko’ra, bu jaholatga muqaddas dinimizning asl mohiyatini tushunmagan chalamullalar, har qanday yangilikka kufr deb qaraydiganlar, dunyoviy ilm olishini taqiqlab, faqat diniy bilim bilan cheklanib qolgan johil kimsalar sabab bo’ldi va ular avlodlar qarg’ishiga mahkumdirlar. muallifning aytishicha, u bolsheviklar davlatining g’oyalarini hammadan birinchi bo’lib o’rganishga kirishadi va ularning bu siyosatining qanday oqibatlarga olib kelishini hammadan birinchi bo’lib anglab yetadi. shu sababli ham muallif masjidlarda ma’ruza qilib oddiy xalqni yaqinlashib …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"alixonto’ra sog’uniyning turkiston qayg’usi asari" haqida

guliston davlat universiteti psixologiya va ijtimoiy fanlar fakulteti 2-kurs talabasi jo’rayev amirbek alixonto’ra sog’uniyning turkiston qayg’usi asari haqida annotatsiya: ushbu maqolada turkiston farzandi alixonto’ra sog’uniyning hayoti shuningdek turkiston qayg’usi asarihaqida bayon etilgan. ushbu asarda turkistonning mustamlakachilik davridagi og’ir kunlari, xalqning azob-uqubatlari va milliy ozodlik uchun olib borilgan kurashlar hikoya qilinadi. kalit soʻzlar: alixonto’ra sog’uniy, bolasogʻun, mir arab madrasasi, sharqiy turkiston, gʻulja. alixonto’ra sog’uniy t “turkiston qaygʻusi” asarining dolzarbligi bir necha jihatlarga bogʻliq. birinchidan, asar milliy o’zlikni anglash va tarixiy xotirani saqlash masalasida muhim ahamiyatga ega. bu kitob mustamlakachilik davri turkistonining ijt...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (31,0 KB). "alixonto’ra sog’uniyning turkiston qayg’usi asari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: alixonto’ra sog’uniyning turkis… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram