temir etishmasligi anemiyasini davolashda ishlatiladigan dori vositalarni qo‘llanilishiga klinik-farmakologik yondoshish, buyurilishini asoslash

DOCX 10 pages 37.4 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 37.4 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

temir etishmasligi anemiyasini davolashda ishlatiladigan dori vositalarni qo‘llanilishiga klinik-farmakologik yondoshish, buyurilishini asoslash kamqonlikda ishlatiladigan dori vositalari kamqonlikka – ko‘p omilli, patologik jarayon sifatida qarash umumiy qabul qilingan bo‘lib, bu kasallikda qon tarkibida gemoglobin umumiy miqdorining kamayishi kuzatiladi. temir tabiatda keng tarqalgan, o‘zgaruvchan valentli element. inson organizmida 4-5 g temir bo‘ladi, uning 65-67 foizi gemoglobin, qolgan qismi esa jigar, qoratalok va iliqda zahira holida to‘planadi. odam organizmining temirga sutkalik talabi 1-2 mg. birlashgan millatlar tashkilotining (bmt) ekspertlarining ta’kidlashicha, organizmning temirga bo‘lgan fiziologik extiyoji, bu organizm tomonidan o‘zlashtirilishi lozim bo‘lgan va sutka davomida organizm tomonidan yo‘qotilgan temir miqdori o‘rnini bosadigan va yangi to‘qimalar hosil bo‘lishini ta’minlaydigan temir miqdoriga teng. temir – gemoglobin, mioglobin, sitoxromlar, peroksidaza va katalaza fermentlarining asosiy tarkibiy qismi bo‘lib, u to‘qimalarga kislorod tashish, to‘qimalar nafas olishida hosil bo‘ladigan sof radikalli peroksidlarni olib chiqarib tashlashda (organizmni tozalashda) ishtirok etadi. samarali eritropoez ( eritroblastlarning gemoglobin bilan tuyinishi) uchun organizmda temir moddasi …

2 / 10

uzilganda kuzatiladi, buning natijasida kumikning temir bilan ta’minlanishi va eritrotsitlar paydo bo‘lishi buziladi. temir o‘zlashtirilishining kamayishi qabul qilinayotgan ovqat moddalari (go‘sht, jigar, taloq va o‘simlik maxsulotlari) tarkibida uning miqdorining kamligi yoki biologik o‘zlashtirilishi buzilishi natijasida kuzatiladi. temir etishmovchiligi fiziologik sabablar (organizmning o‘sishi), ayollarda xayz ko‘rish davrida, qon yo‘qotish va xomiladorlikda, hamda ichakda yashovchi parazitlar natijasida kuzatiladi. so‘rilgan temirning 40-70 foizi mushaklar tarkibidagi gemoglobin va mioglobin hisobiga to‘g‘ri keladi. axolini to‘laqonli ovqatlanmasligi, ayniqsa uglevodga boy ovqat bilan ovqatlanish sog‘lom axoli orasida, ayniqsa bolalar, usmirlar, xayz ko‘rayotgan ayollar va xomilador ayollarda temirga talab ortadi (27.1 jadval). temir etishmovchiligi natijasida kelib chiqqan kamqonlikning patogenetik davosi temir tutuvchi dorilar yuborishga asoslangan. bu dorilarni bemorga ichishga berish, mushakka va venaga yuborish mumkin. va xavfsiz ishlatish vrachdan bu dorilarning farmakodinamikasini, farmakokinetikasini, ularning o‘zaro ta’sirini va salbiy ta’sirini bilishni taqozo qiladi. ichishga beriladigan temir saqlovchi dorilarning farmakokinetikasi. temirning oshqozon-ichak tizimisida so‘rilishi ikki mexanizm bilan ta’minlanadi: birinchisi, fiziologik …

3 / 10

temir sulfat 200 40 ferropleks temir sulfat 50 10 ferrotseron karboksibenzoil 300 40 gemofer temir xlorat - 157 feramid temir (ii)-dixlorid, nikotinamid 20-100 - ikkinchi yo‘l (mexanizm) passiv diffuziya yo‘li bunda, temir moddasi ko‘proq qabul qilinganda (temir tutuvchi dorilar bilan davolash paytida) oddiy diffuziya bilan ichakdan qonga so‘riladi. temirning fiziologik so‘rilishi ko‘proq o‘n ikki barmoqli hamda ingichka ichakning yuqori qismida asosan ferritin mexanizmi yordamida kechadi. oshqozon-ichak shilliq pardasidagi apoferritin oqsili ichakdan so‘rilgan temirni biriktirib ferritin kompleksini hosil qiladi. ichakdan o‘tgan ikki valentli temir qondagi betaglobulin transferrin bilan birikadi. transferin bilan birikkan ikki valentli temir turli to‘qimalarga tarqalib, qaytadan ajralib chiqadi va gemoglobin hosil bo‘lishiga sarf bo‘ladi, yoki to‘qimalarda ferritin yoki gemosiderin ko‘rinishida to‘planadi. temirning passiv absorbsiya yo‘li bilan so‘rilishi ichak tizimisining hamma qismlarida ketadi, biroq yo‘g‘on ichakga tomon uni so‘rilishi kamayib boradi. xlorid kislotasi molekulyar temirni (ionlanish yo‘li bilan) oshqozonda so‘rilishini ko‘paytirsada, temir dorilarining ichakdan so‘rilishiga yaxshi ta’sir qilmaydi. aminokislotalar, …

4 / 10

bo‘lganda) yaxshi so‘riladi. parenteral yo‘l bilan yuboriladigan temir dorilarining farmakokinetikasi. temir dekstran. uch valentli temir gidroksidining yuqori molekulali dekstran bilan kompleksi venaga yuboriladi. mushakka yuborish uchun temir gidroksidining qisman gidrolizlangan kichik molekulali dekstran bilan kompleksi ishlatiladi. mushakka yuborilgan dori limfodrenaj yordamida sekinlik bilan qonga so‘riladi. 72 soat davomida yuborilgan dorining 50 foizi so‘riladi, yuborilgan dorining 25 foizi 3 xaftagacha, 5-10 foizi esa undan ham ortiq muddatda yuborilgan joyda saqlanishi mumkin. jektofer. temirning 3000-5000 molekulyar og‘irlikdagi sorbital bilan kompleksi. mushakka yuborilganda tez so‘riladi, yuborilgan dorining 85 foizi 12 soat davomida so‘riladi. dorining qondagi eng yuqori miqdori 2-8 soatdan so‘ng kelib chiqadi, 12-24 soatdan keyin esa ikki valentli temir eritrotsitlarda paydo bo‘ladi. 24 soat davomida yuborilgan dorining 30-40 foiz miqdori siydik orqali chiqib ketadi. ferbitol. temir-sorbitol aralashmasi. mushakka yuborilgach 12 soatdan keyin yuborilgan miqdorining 85 foizi qonga so‘rilib ulguradi, yuborilgan dorining 20-30 foizi buyraklar orqali o‘zgarmagan holda chiqariladi. dori 20 kun davomida …

5 / 10

igan temir dorilarini miqdorlash tartibi. venaga yoki mushakka temir dorilarini yuborishdan 2-3 kun oldin ichilayotgan temir dorilarini to‘xtatish tavsiya etiladi. parenteral yuborilganda temirning qon zardobidagi miqdori 100 mg dan oshmasligi kerak, chunki bu miqdor transferinni butunlay tuyinishga olib keladi, bu miqdor ko‘payib ketsa, salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. yaxshisi (ayniqsa bemor anamnezida allergiya bo‘lganda) temirning bir martalik miqdorini kuniga 25 mg dan 100 mg gacha yuborgan ma’qul. mushakka yuborishga mo‘ljallangan dorilarni venaga yuborish man etiladi. temir dorilarini parenteral yo‘l bilan yuborilganda kelib chiqadigan salbiy ta’siri umumiy (rezorbtiv) yoki maxalliy belgilar bilan namoyon bo‘ladi. mushakka yuborilganda dori yuborilgan joyda og‘riq, infiltratlar paydo bo‘ladi, chov limfa-tugunlarining og‘rishi, kattalashuvi kuzatilishi mumkin, qorinning pastki qismida og‘riq paydo bo‘lishi mumkin. temirdan zaharlanishni engil ko‘rinishi: darmonsizlik, yuz qizarishi, bosh aylanishi, bosh og‘rigi, yurak urishining tezlashuvi bilan kechsa, o‘rtacha og‘irlikdagi zaharlanish esa mushaklarda darmonsizlik, bel soxasida og‘riq, ko‘ngil aynishi, qayt qilish, ich ketish, kuchli darmonsizlik va bosh og‘rigi, …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "temir etishmasligi anemiyasini davolashda ishlatiladigan dori vositalarni qo‘llanilishiga klinik-farmakologik yondoshish, buyurilishini asoslash"

temir etishmasligi anemiyasini davolashda ishlatiladigan dori vositalarni qo‘llanilishiga klinik-farmakologik yondoshish, buyurilishini asoslash kamqonlikda ishlatiladigan dori vositalari kamqonlikka – ko‘p omilli, patologik jarayon sifatida qarash umumiy qabul qilingan bo‘lib, bu kasallikda qon tarkibida gemoglobin umumiy miqdorining kamayishi kuzatiladi. temir tabiatda keng tarqalgan, o‘zgaruvchan valentli element. inson organizmida 4-5 g temir bo‘ladi, uning 65-67 foizi gemoglobin, qolgan qismi esa jigar, qoratalok va iliqda zahira holida to‘planadi. odam organizmining temirga sutkalik talabi 1-2 mg. birlashgan millatlar tashkilotining (bmt) ekspertlarining ta’kidlashicha, organizmning temirga bo‘lgan fiziologik extiyoji, bu organizm tomonidan o‘zlashtirilishi lozim bo‘lgan va sutka dav...

This file contains 10 pages in DOCX format (37.4 KB). To download "temir etishmasligi anemiyasini davolashda ishlatiladigan dori vositalarni qo‘llanilishiga klinik-farmakologik yondoshish, buyurilishini asoslash", click the Telegram button on the left.

Tags: temir etishmasligi anemiyasini … DOCX 10 pages Free download Telegram