ish yuritish tili va uslubiyati

DOCX 18 pages 22.6 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.6 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi qo`qon universiteti notm biznes kafedrasi yozish va taqdimot qilish ko`nikmalari bajardi: mt1 19 guruh talabasi muqumova ozoda qabul qildi: melibayeva g mavzu: ish yuritish tili va uslubiyati reja: 1.xujjat tayyorlash va rasmiylashtirish 2.xujjatlarning mohiyati 3.xujjat turlari va xususiyatlari o’zbek xujjatchiligini shakillantirish va takomillashtirishdagi eng muhim va dolzarb masalalardan biri xujjatlarning tili va uslubi masalalaridir.xujjat tayyorlash va rasmiylashtirishda eng avvalo o’zbek tilining barcha asosiy qonuniyatlari va qoidalarini ma’lum darajada bilish zarur. xar bir raxbar, boshqaruv muassasalarining xodimlari,umuman faoliyati ish qog’ozlarini tuzish bilan bog’liq xar bir kishi o’zbek tilining imlosini tinish belgilari va uslubiy qoidalarini egallagan bulishi kerak.busiz bugungi tarqqiyotimiz talablariga javob beradigan aniq,lo’nda va teran mantiqli xujjatchilikni yaratib bo’lmaydi.xisob-kitoblarga qaraganda,boshqaruv sohasidagi xizmatchilar o’z ish vaqtlarining 80 foizgacha qismini xujjatlashtirish ishlariga sarflar ekan.mazkur xodimlar o’zbek tili qonuniyatlaridan yaxshi xabardor bo’lamasa,ish vaqtlarining hammasini ya’ni 100 foizini bu ishga sarflaganlarida ham,ijobiy natijaga erishish qiyin. “akt” shunday …

2 / 18

oslik qo’mitasi bu masalani hal etishda jiddiy va izchil ish olib bormoqda. hujjatlar matniga qo’yiladigan eng muhim talablardan biri xolislikdir. hujjatlar rasmiy munosabatlarni ifodalovchi va qayd etuvchi rasmiy yozma vositalar sifatida axborotni xolis aks ettirmog’i lozim. shuning uchun hujjatlar tilida so’z va so’z shakllarini qo’llashda muayyan chegaralanishlar mavjud. xususan, rasmiy ish uslubida kichraytirish erkalash qo’shimchalarini olgan so’zlar, ko’tarinki tantanavor yoki bachkana, mubolag’a, istiora, tashxis kabi obrazli tafakkur ifodasi uchun xizmat qiluvchi usullar ishlatilmaydi. ularning ishlatilishi hujjatlar matnidagi ifodaning noxosilligiga olib keladi. hujjatlar matnining xolislik, aniqlik, ixchamlik, lo’ndalik, mazmuniy to’liqlikdan iborat zaruriy sifatlari hujjatchilik tilining o’ziga xos uslubi, undagi o’ziga xos so’z qo’llash, morfologik va sintaktik xususiyatlar orqali ta’min etiladi. hujjatlar tilida ot so’z turkuimiga oid so’zlar ko’p qo’llaniladi. xatto, fe’l bilan ifodalanuvchi harakat va holatlar ifodasi uchun ham otga yaqin so’z shakllari tanlanadi, ya’ni harakat nomi deb ataluvchi so’z shakllari faol ishlatilinadi: “ … tayyorgarlikning borishi haqida”, “…qarorning bajarilishi to’g’risida”, …

3 / 18

irinchi shaxs birlik sonda yoziladi. boshqa hujjatlar esa yo birinchi shaxs ko’plik sonda yoki uchinchi shaxs birlik sonda yoziladi. hujjatlar matnini tuzishda turg’unlangan, qoliplashgan so’z birikmalaridan ko’roq foydalaninsh lozim. chunki qoliplashgan, yagona doimiy shaklga ega bo’lgan so’z tizimlari, iboralar, uhandislik psixologiyasi ma’lumotlariga ko’ra bosha so’z birikmalariga ko’ra 8 -10marta tez idrok qilinar ekan. buning ustiga, qoliplashgan so;’z birikmalari hujjatlarni tayyorlash va ulardan foydalanish jarayonlarini anchagina tezlashtirish imkonini beradi. tayinki, har bir hujjat turning mohiyati va maqsadi bilan bog’liq ravishda o’ziga xos qoliplashgan sintaktik tuzilmalar shakllanib boradi. hujjat turlari va xususiyatlari boshqaruv jarayonining murakkabligi va serqirraligiga muvofiq ravishda idoraviy ish yuritish qog’ozlari, hujjatlar ham xilma xil va miqdoran juda ko’p. hujjatlarning maqsadi, yo’nalishi hajmi shakli va boshqa bir qator sifatlari turlichadir. shunday ekan, hujjatlar tiliga bo’lgan umumiy talablar bilan bir qatorda har bir turkum hujjatlar tuzish ishiga qo’yiladigan lisoniy talablar ham mavjud. muayyan turdsagi hujjat albatta o’zigas xos lisoniy xususiyat va …

4 / 18

nlari esa tashqi hujjatlardir. hujjatlar mazmuniga ko’ra ikki turli bo’ladi: 1. sodda hujjatlar – muayyan bir masalani o’z ichiga oladi; 2. murakkab hujjatlar – ikki yoki undan ortiq masalani o’z ichiga oladi. mazmun bayonining shakli jihatidan xususiy, na’munaviy va qolipli yoki trafaretli hujjatlar farqlanadi. bundy hujjatlarda ham muayyan doimiy tarkib mavjud bo’lsada bevosita mazmun bayoni bir qadar erkin bo’ladi. namunaviy hujjatlar boshqaruvning muayyan bir xil vaziyatlari bilan bog’liq, boir biriga o’xshash va ko’p takrorlanadigan masalalar yuzasidan tuzadigan matnlarni o’z ichiga oladi. qolipli hujjatlar, odatda, oldindan tayyorlangan bosma ish qog’ozlariga yoziladi, bunday hujjatlarda ikki turli axborot aks etadi, ya’ni o’zgarmas( oltindan tayyor bosma matn ifodalangan) va o’zgaruvchi ( hujjatni tuzish paytida mashinkada yoki qo’lda yoziladigan ) axborotlar; shuning uchun bu tur hujjatlariga nisbatan ko’pincha “yozmoq” emas, balki “to’ldirmoq” so’zini ishlatamiz. shu o’rinda aytish kerakki, hujjatlarning qolipli turlari doirasini kengaytirish – ish yuritishni takomillashtirishdagi maqbul yo’llardan biridir. kishi o’z fikrini aniq va …

5 / 18

qayd etib borishga ehtiyoj sezganlar. ana shu ehtiyojga javob sifatida, tabiiyki, ilk ibtidoiy hujjatlar yuzaga kelgan. barchaga ma’luki har qanday hujjat muayyan axborotni u yoki bu tarzda ifodalash uchun xizmat qiladi, demak, har qanday hujjatdagi birlamchi va asosiy unsur bu tildir. ayni paytda, hujjatchilikda til axborotni faqat qayd etish vazifasinigina bajarib qolmasdan boshqaruv faoliyatini izchil tartibga soluvchi vosita sifatidfa ham namoyon bo’ladi. shuning uchun ham, avvalo, o’z qadimiy an’analarimizdan kelib chiqib va dunyo hujjatchiligidagi ilg’or tajribalardan ijodiy foydalangan holda, hujjatchiligimizni takomillashtirish yo’lidan bormoq kerak. hujjatlarning sof o’zbek tilidagi yagona andozalarini yaratish, bular bilan bog’liq atamalarning bir xilligiga erishish borasida ish olib borish bugunki kundagi dolzarb muammolardandir. malakatimizda bu yo’nalishdagi ishlar boshlab yuborilgan, ancha- muncha natijalar ham yo’q emas. tashkiliy farmoyish hujjatlari zaruriy qismlarining to’liq ro’yhati quyidagicha: 1. o’zbekiston respublikasining gerbi. 2. tashkilot yoki korxonaning ramziy belgisi( eblemasi). 3. mukofot tasviri. 4. vazirlik yoki yuqori idoraning nomi. 5. muassasa, tashkilot yoki …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ish yuritish tili va uslubiyati"

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi qo`qon universiteti notm biznes kafedrasi yozish va taqdimot qilish ko`nikmalari bajardi: mt1 19 guruh talabasi muqumova ozoda qabul qildi: melibayeva g mavzu: ish yuritish tili va uslubiyati reja: 1.xujjat tayyorlash va rasmiylashtirish 2.xujjatlarning mohiyati 3.xujjat turlari va xususiyatlari o’zbek xujjatchiligini shakillantirish va takomillashtirishdagi eng muhim va dolzarb masalalardan biri xujjatlarning tili va uslubi masalalaridir.xujjat tayyorlash va rasmiylashtirishda eng avvalo o’zbek tilining barcha asosiy qonuniyatlari va qoidalarini ma’lum darajada bilish zarur. xar bir raxbar, boshqaruv muassasalarining xodimlari,umuman faoliyati ish qog’ozlarini tuzish bilan bog’liq xar bir kishi o’zbek tilining imlosini tinish ...

This file contains 18 pages in DOCX format (22.6 KB). To download "ish yuritish tili va uslubiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: ish yuritish tili va uslubiyati DOCX 18 pages Free download Telegram