mis

PPTX 10 pages 1.8 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: 11-guruh elementlari. mis va uning birikmalari mavzu: 11-guruh elementlari. mis va uning birikmalari reja misning birikmalari kumush va ining birikmalari oltin va uning birikmalari mis (lotincha: cuprum — kipr o. nomidan olingan), si — mendeleyev davriy sistemasining 1 guruhiga mansub kimyoviy element. tartib raqami 29,atom massasi 63,546. tabiiy mis ikkita barkaror izotop 63si(69,1%) va 65si(30,9%)dan iborat. sunʼiy radioaktiv izotoplardan 61cu, mcu muhim mis — qadimdan maʼlum metallardan. qadimda mis rudasini kipr o.dan kazib olingan, shuning uchun uni o.ning nomi bilan cuprum deb atalgan. mis tabiatda nisbatan kam tarqalgan. yer pustining massa jihatdan 4,7-10~3% ini tashkil qiladi. mis tarkibida baʼzan temir, kumush, kamdankam oltin boʻladi. misning koʻp sonli minerallari (250 dan ortiq) orasida xalkopirit cufes2, xalkozin cu2s, kovellin cus, bornit cu5fes4, malaxit cuco,cu(oh)2, kuprit si2o, xriza-kolla cusio32h2o va boshqa ahamiyatlidir. mis yumshoq, chuziluvchan, bolgʻalanuvchan kizgʻish metall. zichligi 8,96 g/m³ (20° da), suyuqlanish temperaturasi 1083°, qaynash temperaturasi 2567°, moos boʻyicha qattikligi …

2 / 10

r hosil qiladi. bir va ikki valentli mis juda koʻp barqaror kompleks birikmalar vujudga keltiradi. mis, asosan, sulfidli mis rudalaridan olinadi. mis elektr simlari, elektr asboblar va uskunalar ishlab chiqarishda, badiiy buyumlar tayyorlashda, krtishmalar olishda, tuzlari esa pigmentlar va sunʼiy ipak olishda, oʻsimlik zararkunandalariga karshi, teri (kun) sanoatida, mikrooʻgʻit sifatida va tibbiyotda ishlatiladi. mis, asosan, sulfidli mis rudalaridan olinadi. mis elektr simlari, elektr asboblar va uskunalar ishlab chiqarishda, badiiy buyumlar tayyorlashda, krtishmalar olishda, tuzlari esa pigmentlar va sunʼiy ipak olishda, oʻsimlik zararkunandalariga karshi, teri (kun) sanoatida, mikrooʻgʻit sifatida va tibbiyotda ishlatiladi. mis birikmalari — mis 1 va 2 valentli barqaror birikmalar; baʼzan 3 valentli beqaror birikmalar ham hosil qiladi. mis (1)-xlorid, cucl — rangsiz kristall modda. suyuqlanish temperaturasi 430°, qaynash temperaturasi 1490°, zichligi 4,14 g/sm³. suvda va spirtda erimaydi, organik erituvchilarda yaxshi eriydi. gazlarni yutuvchi, katalizator, antioksidant sifatida qoʻllanadi. mis (p)-xlorid, sis12 — toʻq jigarrang kristall modda. suyuqlanish temperaturasi 596°, …

3 / 10

opi mavjud. kumush birikmalarida 1 valentlikni nomoyon qiladi kumush tabiatda erkin holda uchraydi,lekin uning ko’p qismi brikmalaridan olinadi,uning ko’uchraydigan brikmalari kumush yaltirog’i,yoki argentit (ag2s) va xlorargirit (agcl)dir. kumush yumshoq, yaxshi cho’zuluvchan va yaxshi yassilanuvchan oq tusli yaltiroq metalldir,zichligi 10.5g/sm3.uning solishtirma og’irligi 10.49ga teng. suyuqlanish temperaturasi 960.8 c qaynash tem. 2000 c, issiqlik va elektr tokini yaxshi o’tkazadi. kislorod kumushni hatto qizdirilganda ham oksidlanmaydi. kumush buyumlar havodagi h2s tasirida qorayadi. buyum sirtida ag2s dan iborat qora dog’ paydo bo’ladi. oltin yoki tilla - unsurlar davriy jadvalining 79-unsuri. kimyoviy belgisi au (lotincha: aurum - „charaqlash“ soʻzidan). zich, egiluvchan metall. atom massasi - 196,966569(4). zichligi - 19.30 g·sm−3, erish harorati - 1337.33 k (1064.18 °c), qaynash harorati - (3129 k) (2856 °c). oltin (aurum), ai — mendeleyev davriy sistemasining i guruhiga mansub kimyoviy element. asl metallarsyan biri. tartib raqami 79, atom massasi 196,9665; rangi sariq, ogʻir metall. tabiatda oltin 1 ta barqaror izotop …

4 / 10

shuningdek, afrika mamlakatlarida oltin konlari bor. dengiz va okean suvlarining 1 m³ da 0,008 g gacha, tirik organizmlarning hujayrasi va qonida 0,01—0,05 mg/kg gacha oltin boʻladi. oʻzbekistonda oltin makka-joʻxori doni va popugida (2—4 g/t) va qizilqumda shuvoq oʻsimligida borligi aniqlangan. oʻzbekistonning olmaliq, zarafshon (marjonbuloq), kizil-kum hududlarida oltin va polikristall konlari mavjud. oltin yumshoq, plastik, choʻziluvchan metall (kalinligi 0,0002 mm gacha boʻlgan zarqogʻoz tayyorlash, 1 g ni 3,5 km li sim qilib choʻzish mumkin), elektr va issiqni yaxshi oʻtkazadi. zichligi 19,32 g/sm³ (20° da). suyuqlanish temperaturasi 1064,4°, qaynash temperaturasi 2880°. moos shkalasi boʻyicha qattikligi 2,5. oltin yum-shoq bulganligi uchun uning kumush yoki mis qoʻshib tayyorlangan qotishmalari ishlatiladi. oltin — kimyoviy jihatdan juda passiv element. havoda oʻzgarmaydi. sulfat kislota, nitrat kislota va boshqalarda erimaydi: faqat zar suviaa, xlorli suvda va ishqoriy metallarning sianidlari eritmalarida eriydi. xlor bilan birikadi. oltin oʻz birikmalaridan oson kaytariladi va kompleks birikmalar hosil qila oladi. simobda erib, oltin …

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mis"

mavzu: 11-guruh elementlari. mis va uning birikmalari mavzu: 11-guruh elementlari. mis va uning birikmalari reja misning birikmalari kumush va ining birikmalari oltin va uning birikmalari mis (lotincha: cuprum — kipr o. nomidan olingan), si — mendeleyev davriy sistemasining 1 guruhiga mansub kimyoviy element. tartib raqami 29,atom massasi 63,546. tabiiy mis ikkita barkaror izotop 63si(69,1%) va 65si(30,9%)dan iborat. sunʼiy radioaktiv izotoplardan 61cu, mcu muhim mis — qadimdan maʼlum metallardan. qadimda mis rudasini kipr o.dan kazib olingan, shuning uchun uni o.ning nomi bilan cuprum deb atalgan. mis tabiatda nisbatan kam tarqalgan. yer pustining massa jihatdan 4,7-10~3% ini tashkil qiladi. mis tarkibida baʼzan temir, kumush, kamdankam oltin boʻladi. misning koʻp sonli minerallari (250 d...

This file contains 10 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "mis", click the Telegram button on the left.

Tags: mis PPTX 10 pages Free download Telegram