elektron tijorat va uning iqtisodiy rivojlanishdagi o‘rni

DOCX 11 pages 29.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.0 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent xalqaro moliyaviy boshqaruv va texnologiyalar universiteti buxgalteriya hisobi fakulteti bxk 24-01 guruh talabasi badalov ixlosning iqtisodiyotda axborot kommunikatsion tizimlari va texnologiyalari fanidan mustaqil ish tekshirdi: phd dotsent x.ismailov elektron tijorat va uning iqtisodiy rivojlanishdagi ôrni reja kirish asosiy qism 1. elektron tijoratning mohiyati va uning rivojlanishi 2. raqamli iqtisodiyotda elektron tijoratning o’rni 3. elektron tijoratning iqtisodiy rivojlantirishda internet xizmatlarining o’rni xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish. bugungi yangi o‘zbekistonda fuqarolik huquqiy munosabatlar jadal sur’atlarda rivojlanib bormoqda. bu ayniqsa mamlakatimizda tobora o‘z o‘rnini topib borayotgan elektron tijorat sohasida o‘z aksini topmoqda. shu o‘rinda so‘nggi yillarda axborot texnologiyalari hamda global internet tarmoqlarining insonlar hayotiga ta’sirini ham inkor etib bo‘lmaydi. elektron tijorat esa tobora insonlar hayotining ajralmas bir qismi bo‘lib bormoqda. hozirgi davrda har bir inson o‘zi uchun imkon qadar qulaylik yaratishga intilmoqda. bunda ular asosiy e’tiborini biror bir mahsulot sotib olishda oltinga teng bo‘lgan vaqtini …

2 / 11

1,21 foizni tashkil etsa, rivojlanayotgan mamlakatlarda 1,38 foizga teng. demak, internet tezligi 2 baravar oshadigan boʻlsa, yaim hajmi 13–14 foiz ortishiga erishish mumkin elektron tijoratning mohiyati va uning rivojlanishi so‘nggi bir necha yil ichida elektron tijorat global chakana savdoning ajralmas qismiga aylandi. boshqa ko‘plab sohalar singari, tovarlarni sotib olish va sotish internet paydo bo‘lganidan so‘ng jiddiy o‘zgarishlarni boshdan kechirdi va zamonaviy hayotning davom etayotgan raqamlilashuvi tufayli butun dunyodagi iste’molchilar endi onlayn tranzaksiyalarning afzalliklaridan foyda ko‘rmoqda. dunyo bo‘ylab internetga kirish va qabul qilish tez sur'atlar bilan o'sib borayotgani sababli, butun dunyo bo'ylab besh milliarddan ortiq internet foydalanuvchilari bilan onlayn xaridlarni amalga oshiradigan odamlar soni tobora ortib bormoqda. 2022-yilda chakana elektron tijorat savdosi butun dunyo bo‘ylab 5,7 trillion aqsh dollaridan oshdi va kelgusi yillarda bu ko‘rsatkich yangi cho‘qqilarga chiqishi kutilmoqda shu sabali ham mamlakatimizda elektron tijorat sohasini huquqiy tartibga solish maqsadida qator normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilindi, xususan, 2022- yilning 29-sentabr sanasida o‘zbekiston …

3 / 11

alarning qisqartirilishiga, vaqt hamda mablag‘ning tejalishiga erishilmoqda. shuningdek, turli xildagi ish va xizmatlarni internet orqali amalga oshirish natijasida elektron tijorat, elektron to‘lov tizimlari, elektron hisobkitoblar kabi tushunchalari shaxslar o‘rtasidagi ijtimoiy munosabatlarga kirib keldi. shu sababli ham elektron tijorat tushunchasiga alohida to‘xtalgan holda, uning tub mohiyatini yoritishimiz zarur bo‘ladi. shuningdek, elektron tijorat ishtirokchilari o‘rtasidagi munosabatlar ham alohida ahamiyat kasb etib, bugungi kunda ular o‘rtasidagi ijtimoiy munosabatlardan kelib chiqayotgan nizoli holatlar ularni tadqiq etish zaruriyatini vujudga keltirmoqda. bundan tashqari, elektron tijoratda sotuvchilarning soliq qonunchiligi sohasida ham qator huquqiy tartibga solinmagan vaziyatlarga duch kelayotganligi ham tadqiqot mavzuimizning dolzarbligini asoslaydi metodlar. elektron tijorat tushunchasiga birinchilardan bo‘lib ta’rif bergan olimlardan biri bu amerikalik iqtisodchi devid koziedir. u mazkur tushunchaga “elektron tijorat – elektron tarmoqlardan foydalangan holda amalga oshiriladigan tadbirkorlik shakli”[2] deya ta’rif bergan. xuddi shu kabi bir qator olimlar tomonidan mazkur tushunchaga internet jahon tarmog‘idan foydalangan holda faoliyat yuritishga asosiy urg‘u berilgan, xususan, ulardan biri …

4 / 11

erilgan. rossiyalik i.uspenskiy tomonidan berilgan ta’rif nisbatan kengroq bo‘lib, unga ko‘ra “elektron tijorat deganda elektron usullar bilan amalga oshiriladigan, nomoddiy ayirboshlash va jismoniy muloqotsiz amaliyot natijasida mulkka bo‘lgan egalik huquqi yoki tovar (xizmat)dan foydalanishga bo‘lgan egalik huquqining bir shaxsdan ikkinchi shaxsga o‘tishida yuzaga keladigan tijorat kelishuvlarining barcha shakllari”[7] tushuniladi. ko‘rib turganimizdek, olimlar tomonidan asosiy urg‘u internet jahon tarmog‘idan foydalangan holda amalga oshiriladigan faoliyatga berilmoqda, biroq ba’zi olimlar tomonidan “elektron tijorat” tushunchasiga ta’rif berilayotganda asosiy e’tibor kompyuter tarmoqlaridan foydalangan holda amalga oshiriladigan faoliyatga qaratilgan. xususan, rossiyalik olim a.v.koren o‘zining taqdqiqotlaridan birida “elektron tijorat deganda kompyuter tarmoqlari yordamida elektron shaklda amalga oshiriladigan tadbirkorlikning alohida shakli”[8] sifatida e’tirof etilgan bo‘lsa, r.e.xusnutdinov tomonidan berilgan ta’rifda “elektron tijorat bu kompyuter tarmoqlari yordamida elektron shaklda kelishuvni tuzish va amalga oshirish faoliyati bo‘lib, foyda olish maqsadida o‘z tavakkalligi asosida amalga oshirilishi”[9] ko‘rsatib o‘tilgan. “elektron tijorat” tushunchasiga nafaqat olimlar tomonidan, balki xalqaro tashkilotlar tomonidan ham ta’riflar berilgan. ulardan …

5 / 11

i, faktoring, lizing, sanoat obyektlarini qurilishi, investitsiyalash, maslahat va bank xizmatlari, sug‘urtalash va boshqalar kirishi”[11] qayd etilgan. “elektron tijorat” tushunchasiga mamlakatimizning “elektron tijorat to‘g‘risida”gi qonunida ham ta’rif berilgan bo‘lib, unga ko‘ra elektron tijorat bu – axborot xizmatlaridan foydalangan holda amalga oshiriladigan, tovarlarni sotish, ishlarni bajarish va xizmatlar ko‘rsatishga doir tadbirkorlik faoliyati”[12]ga aytiladi.7 xorij mamlakatlarining qonunlarida ham “elektron tijorat” tushunchasiga ta’rif berilgan bo‘lib, xususan kanada hukumati tomonidan berilgan ta’rifga ko‘ra elektron tijorat bu sotish va boshqa turli shartnomalarni telekommunikatsiya va kompyuter texnologiyalaridan foydalangan holda tuzish orqali tadbirkorlikni amalga oshirish hisoblanadi. bular telefon, faks, kredit kartalari, debit kartalari, internet orqali amalga oshiriladigan tranzaksiyalardir.[13] yuqoridagi olimlarning ushbu tushunchaga bergan ta’riflaridan, shuningdek, empirik va etimologik yondashuvlardan kelib chiqib shuni aytishimiz lozimki, “elektron tijorat” tushunchasini keng va tor ma’nolarda tushunishimiz kerak. keng ma’noda elektron tijorat tushunchasi deganda – bu elektron axborot texnologiyalaridan foydalangan holda amalga oshiriladigan har qanday iqtisodiy faoliyat tushinilishi kerak. tor ma’noda esa …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektron tijorat va uning iqtisodiy rivojlanishdagi o‘rni"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent xalqaro moliyaviy boshqaruv va texnologiyalar universiteti buxgalteriya hisobi fakulteti bxk 24-01 guruh talabasi badalov ixlosning iqtisodiyotda axborot kommunikatsion tizimlari va texnologiyalari fanidan mustaqil ish tekshirdi: phd dotsent x.ismailov elektron tijorat va uning iqtisodiy rivojlanishdagi ôrni reja kirish asosiy qism 1. elektron tijoratning mohiyati va uning rivojlanishi 2. raqamli iqtisodiyotda elektron tijoratning o’rni 3. elektron tijoratning iqtisodiy rivojlantirishda internet xizmatlarining o’rni xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish. bugungi yangi o‘zbekistonda fuqarolik huquqiy munosabatlar jadal sur’atlarda rivojlanib bormoqda. bu ayniqsa mamlakatimizda tobora o‘z o‘rnini topib borayotgan...

This file contains 11 pages in DOCX format (29.0 KB). To download "elektron tijorat va uning iqtisodiy rivojlanishdagi o‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: elektron tijorat va uning iqtis… DOCX 11 pages Free download Telegram