turli darajada drenalangan sug'orish maydonlaridagi rejim o'zgarishi va xususiyatlari

PPTX 11 pages 205.1 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 205.1 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

sug`orish turlari va noo`suv davridagi sug`orishlar turli darajada drenalangan sug'orish maydonlaridagi rejim o'zgarishi va xususiyatlari sug’orish sug`orish – bu suvning oqim shaklini tuproq namligi shakliga aylantirish texnologik jaryoni bo`lib, tuproq tabiiy manbalar hisobiga yetarlicha namiqmaydigan sharoitlarda qishloq xo`jalik ekinlaridan yuqori va barqaror hosil olish maqsadida qo`llaniladi. sug`orish tuproqning suv, oziq, havo, issiqlik, tuz rejimlarini va unda kechadigan mikrobiologik jarayonlarni boshqarishda imkon beradi. qirg`oqchil mintaqalarda qishloq xo`jaligini jadallashtirish asosi hisoblanadi. hozirgi vaqtda meliorativ va tashkiliy xo`jalik sharoitlardan kelib chiqqanl holda qo`yidagi sug`orish turlari qo`llaniladi. namiqtiruvchi, namiqlantiruvchi sho`r yuvish va maxsus sug`orishlar. namiqtiruvchi sug`orishlar tuproqda va atmosferaning yerga yaqin qatlamida o`simliklarni o`sib rivojlanishi uchun tuproqning qulay suv rejimini ta‘minlash maqsadida qo`llaniladi. namiqtiruvchi sho`r yuvish sug`orishlar esa sho`rlangan yerlar qulay tuz rejimini ta‘minlashda qo`llaniladi. maxsus sug`orishlarda nam to`plash maqsadida, shudgordan oldin va ekishdan oldin sug`orishlar, urug` suvi berish, o`g`itlash, sovuq urishga qarshi va provakitsion sug`orishlar. sug`orish tuprlari har xil bo`lishiga qaramay, ular tuproq, …

2 / 11

iladi. unda nam to`plash maqsadida va limon sug`orishlarni ham misol qilib ko`rsatish mumkin. bunday sug`orishlar mavsumda 1,5-2,0 m li tuproq qatlamini namiqtirish uchun 1 marotaba o`tkaziladi. kuz va erta bahorda tuproqda yetarlicha nam zahirasi to`plash kuzgi va bahorgi donli ekinlar, ko`p yillik o`tlar, bog` va tokzorlardan yuqori hosil olish garovidir. limon sug`orish yerni erta bahorda erigan qor va daaryolarning toshqin suvlari limonlarda tutib qolish yo`li bilan bir marta bostirib sug`orish bo`lib, u yarim qig`oqchil mintaqalar (volgabo`yi, shimoliy kavkaz, g`arbiy va sharqiy sibirning cho`l mintaqalari, ukraina, qozog`iston)ning ekinlar uchun bir marta bostirib sug`orish va so`ngra yozgi yog`inlar kifoya qiladigan sharoitlarda qo`llaniladi. o`zbekiston, qozog`iston, qirg`iziston va kavkaz ortining tog`li va tog` oldi mintaqalarida yog`ingarchilik miqdori bo`lib, bunday yerlarda donli ekinlar, ko`p yillik o`tlar mevali bog` va uzum yetishtiriladi. noo’suv davridagi sug’orishlar markaziy osiyo respublikalari xududi yog`ingarchilik miqdori, vegetatsiya davri davomiyligi, iqlim elementlariga ko`ra 3 ta iqlim zonasiga bo`lingan shimoliy iqlim zonasi o`z …

3 / 11

intaqalardagi sizot suvlari chuqur joylashgan yerlarda ekinlari o`suv davrida sug`orishlar tugallanib, hosil yig`ib olingandan so`ng yog`inning deyarli tushmasligi oqibatida tuproqning ustki qatlamida, ayniqsa, bug`doy, yozda xaydab bo`ziladigan bedapoya va ko`p yillik o`tlardan bo`shagan dalalar tuprog`ida nam miqdori keskin kamayib ketadi. bu hol yerga asosiy ishlov berishni qiyinlashtiradi: yer belgilangan chuqurlikda haydalmaydi, palaxsa kesaklar ko`rib mayin shudgorlashga erishilmaydi. paxta va boshqa ekinlar hosildorligi kuzgi shudgorni qay darajada o`tkazilganligiga bog`liq. yerni sifatli haydash uchun tuproq namligi chdns ga nisbatan 70-60 foiz bo`lishi bo`lishi lozim. buning uchun yoz oylarida shudgorlashdan 7-10 kun, kuzgi shudgorlashdan 10-12 kun oldin eski muvaqqat sug`orish tarmoqlari, yo`lak va cheklar orqali sug`orish o`tkaziladi. sug`orish me‘yorlari haydov qatlamli namiqtirish hisobidan belgilanadi: yengil tuproqlarda 700-800, o`rtacha -900-100 va og`ir tuproqlarda 1000-1200 m3/ga suv beriladi. paxtazorlarda tuproq yetilishi bilan g`o`zapoya maydalanadi, o`qariqlar tekislanib, yerni haydashga krishiladi. bedapoyalarda yerning ustki qismi 5-6 sm chuqurlikda ag`dargichi olingan plug bilan asosiy haydashdan 5-7 kun oldin …

4 / 11

radorligi uni o`tkazish muddati, sho`r yuvish me‘yorlarini to`g`ri tanlash, tuproqni sho`r yuvishga qanday tayyorlanganligi, sho`r yuvish usullari kabilarga bog`liq. ilmiy tadqiqot muassasalarining tavsiyalariga ko`ra qumloq, yengil soz tarkibi kam sho`rlangan yerlarda tuproq 1-2 marta 1500-200 m3/ga me‘yorda, loy tuproqli kam sho`rlangan yerlar 2 marta 2500 m3/ga me‘yorda, og`ir loy tuproqli o`rtacha sho`rlangan tuproqlar 2-3 marta 3000-3500 m3/ga me‘yorda, og`ir mexanik tarkibli kuchli sho`rlangan yerlar 4 marta 4000 m3/ga umumiy me‘yorda yuviladi. tuproq sho`ri kuzgi shudgordan so`ng – kuz va erta qish oylarida yuvilsa yaxshi samara beradi. xorazm va qoraqalpog`istonda sho`r yuvishning qo`lay muddatlari 1-10 dekabr va qo`shimcha fevral oyidan 1-10 aprelgacha bo`lgan muddat hisoblanadi. mirzachul va markaziy farg`onada 25-31 dekabrgacha, buxoro, surxondaryo va qashqadaryoda 15-20 yanvargacha bo`lgan muddat qulay hisoblanadi. sho`r yuvish cheklarining kattaligi: yaxshi suv o`tkazuvchan joylarda 0,05 -0,08 ga yaxshi tekislangan og`ir mexanik tartibli tarkibli tuproqlarda 0,20-0,25 ga va o`rtacha sharoitlarda 0,10-015 ga. sho`r yuvishda cheklar 15-20 sm …

5 / 11

yengil mexanik tarkibli tuproqlar 1000-1200; o`rtacha mexanik tarkibli tuproqlarda 1200-1500 m3/ga: og`ir mexanik tarkibli tuproqlarda 1800-2000 m3/ga.bunday sug`orishlar bostirib yoki egatlar orqali o`tkaziladi.sug`orish o`tkazilgan yerlar yetilishi bilan suvni bug`lashga sarfini kamaytirish maqsadida dalalarda yoppasiga sixli yoki diskli barona bosiladi. ekishdan oldin sug`orish. tuproqqa bahorda bir qancha marta ishlov berilganda, bahorgi issiq kelishi va shamollar ta‘sirida tuproqning yuqori qatlamida ekish davrigacha namlik keskin kamayib ketishi mumkin. uning zahirasini oshirish maqsadida qashqadaryo, buxoro, urxondaryo viloyatlarida ekishdan oldin sug`orish o`tkaziladi.bunday sug`orish o`tkaziladi. sug`orish me‘yorlari og`ir tuproqlarda 1500-1600 m3/ga, qumloq va yengil qumoq tuproqlarda 1000-1200m3/ga.suvni bug`lanishga isrofgarchiligini kamaytirish uchun yer yetilishi bilan chizillanadi yoki kul‘tivatsiya qilinadi, barona bosiladi. v.t.lev va v.mirzayevlar (1973-1975) tomonidan surxondaryo viloyatida olib borilgan tadqiqot natijalari ko`rsatadiki, ekishdan oldin. sug`orish o`tkazilmagan tuproqning namligi chigit ekish arafasida chdns ga nisbatan 50-57 foiz bo`lgan va chigitni undirib olish uchun urug` suvi berilgan. ekishdan oldin sug`orilgan tuproqning namligi esa 75,4-80,2 foizni tashkil etgan sug`orish …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turli darajada drenalangan sug'orish maydonlaridagi rejim o'zgarishi va xususiyatlari"

sug`orish turlari va noo`suv davridagi sug`orishlar turli darajada drenalangan sug'orish maydonlaridagi rejim o'zgarishi va xususiyatlari sug’orish sug`orish – bu suvning oqim shaklini tuproq namligi shakliga aylantirish texnologik jaryoni bo`lib, tuproq tabiiy manbalar hisobiga yetarlicha namiqmaydigan sharoitlarda qishloq xo`jalik ekinlaridan yuqori va barqaror hosil olish maqsadida qo`llaniladi. sug`orish tuproqning suv, oziq, havo, issiqlik, tuz rejimlarini va unda kechadigan mikrobiologik jarayonlarni boshqarishda imkon beradi. qirg`oqchil mintaqalarda qishloq xo`jaligini jadallashtirish asosi hisoblanadi. hozirgi vaqtda meliorativ va tashkiliy xo`jalik sharoitlardan kelib chiqqanl holda qo`yidagi sug`orish turlari qo`llaniladi. namiqtiruvchi, namiqlantiruvchi sho`r yuvish va maxsus s...

This file contains 11 pages in PPTX format (205.1 KB). To download "turli darajada drenalangan sug'orish maydonlaridagi rejim o'zgarishi va xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: turli darajada drenalangan sug'… PPTX 11 pages Free download Telegram