soya tushirilgan tabiy va suniy soya

PPTX 14 pages 598.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 598.5 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

презентация powerpoint soya tushirilgan tabiy va suniy soya mirsodiqov ibrohim jadval-№4 (davomi) 2.3.5.perspektivada soyalar yasash. buyum tuzilishi, hajmi to'g'risidagi ma'lumotning aniq bo'lishi uni qanday darajada yoritilganligiga bog‘liq bo'ladi. agar faqat yorug‘lik bo'lib soya bo'lmasa yoki faqat zulmat (qorong'ulik) bo‘lib yorug'lik bo'lmasa oddiy ko‘z orqali hech bir narsani ko‘ra olish va tasawur qilish mumkin bo'lmasdi. tasviriy san'atda rassomlar yorug'likning tushish yo'nalishi va yorug'lik kuchiga katta ahamiyat beradilar. masalan, jahldor kishi rasmini chizayotganda yorug'lik nuri jag'dan pastdagi qismdan yo'naltirilsa, asardan ko'zlangan psixologik holat samarali ochib berilgan bo'ladi. buyumning to'g'ri qurilgan perspektivasi uning tuzilishi haqida ma’lumot beradi. biroq, uning perspektiv tasvirida yorug' va soyani aql bilan bajarish buyum yaqqolligini sezilarli darajada oshiradi. shunday ekan yorug'-soyadan aql bilan foydalanish rassomga qiziqarli va murakkab kompozitsion echim topa olish imkoniyatini beradi. bizni o'rab turgan fazoda yorug'lik nuri to'g'ri chiziq bo'ylab taraladi. yorug'lik nuri buyumning unga qarab turgan tomoni (qismi) ni yoritadi. yoritilmagan qismi esa shaxsiy soya …

2 / 14

ijada aylanish sirtlarida yoritilgan va soya qismlari orasida keskin chegara chiziq bo'lmaydi. yorug'lik nuri va sirt normali orasidagi o'lchangan burchak numing sirt bilan hosil qilgan burchagi hisoblanadi. soyaning bir qator fizik xususiyatlaridan yuqorida ta’kidlangandek rassomlar keng foydalanadilar (10-shakl,a). markaziy va parallel proyeksiyalarda soya sof geometrik nuqtai nazardan bajariladi (havoiy perspektivadan tashqari). soyaning fizik xususiyatlari hisobga olinmaydi (10-shakl,b). soya yasashda asosan ikkita yoritish manbaidan foydalaniladi. sun’iy (markaziy) yoritish manbai. sun’iy yoritishda yomg'lik manbalari (elektr lampochkasi, sham, fonar va boshqalar) buyumdan uncha uzoq bo'lmagan masofada, ya'ni uch o'lchamli fazo sohasida joylashgan bo‘ladi va ular nuqtaviy manbalar deyiladi. markaziy yoritishda yorug‘lik nuri buyumga urinib piramida yoki konus sirtini hosii qiladi. markaziy yoritishdan asosan intererda soya yasash uchun foydalaniladi. agar yoritish manbai ikki va undan ko‘p bo'lsa, u holda tushuvchi soyalaming bir qismi ustma-ust tushadi. shunda ikkita tushuvchi soyaning ustma-ust tushgan qismi to'liq soya, ustma-ust tushmagan qismi esa yarim soya hisoblanadi. intererda soya yasash …

3 / 14

ik tekisligi o'tkaziladi. 54 va sib chiziqlar o'zaro kesishib a nuqtaning narsa tekisligidagi ac soyasini beradi. bu jarayonni perspektivada bajarish uchun ab kesma va ssj laming kartinadagi perspektiv tasvirlari quriladi. so'ngra 5 nuqta ak bilan 57 esa bk bilan birlashtiriladi va ulaming kesishgan nuqtasi akc belgilanadi. bkakc chiziq akbk kesmaning soyasi bo'ladi. 11-shakl, b da yuqoridagi jarayonning ish vaziyati, ya'ni kartinaning o'zida ab kesmaning soyasini bajarish ko'rsatilgan. bunda ham sa va sjbk chiziqlar o‘zaro kesishib akc ni aniqlaydi, akc - a nuqtaning, вкакс kesma esa ab kesmaning perspetivadagi soyasidir. 12-shaklda yorug‘lik manbai s, konus sirti va vertikal vaziyatdagi abce to‘g‘ri to‘rtburchak (tekislik) berilgan. abce ning soyasi xuddi bundan oldingi misoldagi ab kesmaning soyasini aniqlaganimizdek yasaladi. konus sirti ham narsa tekisligiga va abce to‘g‘ri to‘rtburchakka soya tashlaydi. buning uchun sj ni konus uchi t ning narsa tekisligidagi ti proyeksiyasi bilan 5 ni esa t uchi bilan birlashtirib tc soya aniqlanadi. tc …

4 / 14

qorida yoki pastda va uning asosi si perspektivasi hamma vaqt gorizont chizig‘ida joylashadi. faqat quyosh chiqayotganda va botayotganda s va sj lar gorizont chizig‘ida ustma-ust bo‘lib qoladi. 13-shakl, a da perspektivaning geometrik apparati, s yorug'lik yo'nalishi va narsa tekisligiga perpendikulyar o‘rnatilgan ab kesma berilgan. a nuqtaning narsa tekisligidagi soyasini yasash uchun ab kesma orqali nurlar tekisligi o‘tkazib, uning narsa tekisligi bilan kesishgan chizig‘i yasaladi. bu chiziq в nuqtadan o‘tib, 5 yorug‘lik manbaining h dagi si asosi tomon yo‘nalgan bo‘ladi. bu erda si yorug‘lik nuri yo‘nalishi 5 ning h dagi proyeksiyasi hisoblanadi. endi a nuqta orqali 5 yorug‘lik yo‘nalishiga parallel bo‘lgan to‘g‘ri chiziq o‘tkaziladi va uning в nuqtadan o‘tgan tekisliklar (yorug‘lik tekisligi va narsa tekisligi)ning kesishish chizig‘i bilan uchrashuv nuqtasi ac belgilanadi. ac nuqta a nuqtaning narsa tekisligidagi soyasi bac kesma esa ab kesmaning soyasi bo‘ladi. quyoshning kartinadagi perspektivasini hosil qilish uchun ko‘rish nuqtasi о dan 5 yorug'lik yo‘nalishiga va uning …

5 / 14

ai (quyosh) dan tushayotgan nurlar va ulardan hosil bo‘ladigan soyalar e'tiborga olinadi. kuzatuvchining quyoshga yoki quyoshni kuzatuvchiga nisbatan egallagan vaziyati har xil bo‘lishi mumkin. quyida kuzatuvchiga nisbatan quyoshning harakterli vaziyatlari keltirilgan (14-shakl). 1. quyosh oldin (narsalar fazosijda, chapda joylashgan. 2. quyosh oldin (narsalar fazosi)da, o'ngda joylashgan. 3. quyosh orqa (mavhum fazojda o‘ngda joylashgan. 4. quyosh orqa (mavhum fazojda chapda joylashgan. 5. quyosh chapda, yorug‘lik nuri kartinaga parallel vaziyatda bo‘ladi. yorug'lik yo'nalishining tushish nuqtasi bo'lmaydi. 6. quyosh o‘ngda, yorug'lik nuri kartinaga parallel vaziyatda bo‘ladi. 7. quyoshning o‘ngda ko'tarilish yoki botish payti. bunda buyumning tushuvchi soyasi uzunligini aniqlab bo'lmaydi. 8. quyoshning chapda ko'tarilish yoki botish payti. bunda ham buyumning tushuvchi soyasi uzunligini aniqlab bo'lmaydi. biroq buyum soyasi ortida uni to'sib turuvchi biror tekislik yoki sirt joylashgan bo'isa uning tushuvchi soyasini aniqlash mumkin bo'ladi. narsalar tekisligiga perpendikulyar bo'lgan barcha to'g'ri chiziqlaming tushuvchi soyasi yorug'lik nuri yo'nalishining narsalar tekisligidagi proyeksiyasi perspektivasining tushish nuqtasi st …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "soya tushirilgan tabiy va suniy soya"

презентация powerpoint soya tushirilgan tabiy va suniy soya mirsodiqov ibrohim jadval-№4 (davomi) 2.3.5.perspektivada soyalar yasash. buyum tuzilishi, hajmi to'g'risidagi ma'lumotning aniq bo'lishi uni qanday darajada yoritilganligiga bog‘liq bo'ladi. agar faqat yorug‘lik bo'lib soya bo'lmasa yoki faqat zulmat (qorong'ulik) bo‘lib yorug'lik bo'lmasa oddiy ko‘z orqali hech bir narsani ko‘ra olish va tasawur qilish mumkin bo'lmasdi. tasviriy san'atda rassomlar yorug'likning tushish yo'nalishi va yorug'lik kuchiga katta ahamiyat beradilar. masalan, jahldor kishi rasmini chizayotganda yorug'lik nuri jag'dan pastdagi qismdan yo'naltirilsa, asardan ko'zlangan psixologik holat samarali ochib berilgan bo'ladi. buyumning to'g'ri qurilgan perspektivasi uning tuzilishi haqida ma’lumot beradi. biroq, ...

This file contains 14 pages in PPTX format (598.5 KB). To download "soya tushirilgan tabiy va suniy soya", click the Telegram button on the left.

Tags: soya tushirilgan tabiy va suniy… PPTX 14 pages Free download Telegram