i̇nfeksiya

PPTX 17 pages 2.1 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

презентация powerpoint kafedra:tibbi mikrobiologiya və immunologiya fənn:mikrobiologiya və immunologiya (ümumi) müəlli̇m:prof.əliyev mehman mövzu:i̇nfeksiya.laboratoriya heyvanlarının yoluxdurulması,təşrihi.patogenli̇k və vi̇rulentli̇yi̇n təyi̇ni̇. 219a-2a qrup tələbəsi seyfullayeva fidan i̇nfeksi̇ya i̇nfeksiya-patogen mikroorqanizmin makroorqanizmə daxil olması və orada artıb çoxalması nəticəsində makroorqanizmdə baş verən mürəkkəb bioloji proseslər kompleksidir. i̇nfeksion prosesin baş verməsi və inkişafı makroorqanizmin öz tamlığının qorunması uğrunda apardığı mübarizə reaksiyasıdır.patogen mikroorqanizm makroorqanizmin daxili mühit sabitliyinin pozulmasına səbəb olur və orqanizm öz tamlığını qorumaq üçün müxtəlif müdafiə amillərindən istifadə edir.bu prosesə xarici mühit amilləri də böyük təsir göstərir. i̇nfeksion prosesdə makroorqanizm,onun mərkəzi sinir sistemi və müdafiə amilləri əsas rol oynayır.bununla yanaşı,xəstəliktörədən mikroorqanizmin xassələri,onun virulentliyi və toksigenliyi də rol oynayır. i̇nfeksion prosesi laboratoriya şəraitində öyrənmək üçün xüsusi tədqiqat üsullarından istifadə edilir.bu üsullara laboratoriya heyvanlarının yoluxdurulması(eksperimental infeksiya),immunoloji reaksiyalar(seroloji reaksiyalar) və allergik sınaqlar(dəri-allergiya reaksiyaları) daxildir. laborator heyvanlarin yoluxdurulmasi və təşri̇hi̇ mikrobioloji laboratoriyada heyvanlar müxtəlif məqsədlərlə yoluxdurulur: 1)xəstəlik törədicilərini başqa üsullarla aşkar etmək mümkün olmadıqda mikrobioloji diaqnoz qoymaq üçün; 2)müayinə …

2 / 17

tbiq edilən immun zərdablar almaq üçün və başqa məqsədlərlə laboratoriya heyvanları yoluxdurulur. heyvanların yoluxdurulması ilə aparılan tədqiqatlar eksperimental,yaxud bioloji üsul,istifadə olunan heyvan isə eksperimental heyvan və ya laboratoriya heyvanı,onlar saxlanılan yer isə vivarium adlanır. laboratoriya heyvanlarının seçilməsi bioloji üsulla xəstəliklərə diaqnoz qoymaq üçün istifadə edilən heyvanlar müəyyən tələblərə cavab verməlidir: 1.heyvan öyrənilən mikroorqanizmə həssas olmalıdır.yəni mikrob bir heyvana vurulduqdan sonra sonra onun orqanizmində artıb-çoxala bilməli və orqanizm ona immun-bioloji reaksiyalarda cavab verməlidir.əgər heyvan qeyri-həssas olarsa,onda onun orqanizminə yeridilən mikrob tez bir zamanda məhv olar və bu da təcrübənin mənfi olmasına səbəb olar. 2. heyvanlar mümkün qədər kiçik olmalıdır.onda onlarla işləmək, daşımaq va s. nisbətən asan olur. 3. heyvanlar tez artıb-çoxalmaq qabiliyyətinə malik olmalıdır.çünki böyük laboratoriyalarda çoxlu miqdarda heyvanlardan istifadə olunur. əgar vivarium şəraitində onlar tez artıb çoxalarsa,laboratoriyanın heyvana olan ehtiyacı asanlıqla ödənilər. 4.heyvan mümkün qədər ucuz olmalıdır. heyvanlar bahalı olduqda bəzi laboratoriyaların bunları almağa iqtisadi imkanları olmur. 5. heyvan az …

3 / 17

rəngli (albinos) heyvanlar,piqmentli (rəngli) heyvanlara nisbətdə infeksion xəstəliklərə daha çox həssas olur.belə heyvanların bəzilərinə (ağ siçanlara, ağ siçovullara va s.) təbiətdə rast gəlmək olmur.onları vivarium şəraitində süni yolla alırlar.bəzi laboratoriyalarda,xüsusən virusoloji laboratoriyalarda bir anadan doğulmuş heyvanları bir-birilə cütləşdirmək yolu ilə əldə olunmuş genetik saf xətt heyvanlarından istifadə edilir.hal-hazırda siçanların 200-dən çox, dovşanların 50-dən çox və doniz donuzlarının 10-dan artıq genetik saf xətti əldə edilmişdir. laborator heyvanların eksperiment üçün hazırlanması. heyvanların çəki, cins və yaşına görə seçilməsi -laborator heyvanları seçərkən onların öyrənilən törədiciyəh əssaslıq dərəcəsi nəzərə alınır (məsələn, dəniz donuzları – vərəm,difteriya, taun, qara yaraya, ağ siçanlar – tulyaremiya, botulizm,tetanusa qarşı həssasdırlar və s.). • heyvanların nömrələnməsi laboratoriya heyvanlarının yoluxdurulması üsulları dəri səthi ilə yoluxdurma dəridaxili yoluxdurma dərialtı yoluxdurma əzələdaxili yoluxdurma venadaxili yoluxurma qarın boşluğuna (peritondaxili) yoluxdurma həzm sistemi vasitəsilə yoluxdurma yoluxdurulmuş heyvanlarin vi̇vari̇umda saxlanmasi laborator heyvanin cəsədi̇ni̇n təşri̇hi̇ heyvanın cəsədinin bakterioloji müayinəsinin məqsədi heyvanın ölümünə və ya xəstələnməsinə səbəb olan …

4 / 17

arılmalıdır.çünki gecikdikdə bağırsaq florası tezliklə qana,ayrı-ayrı toxumalara və orqanlara keçə bilir.belə hal otaq temperaturunda 10-18 saat,soyuducu temperaturunda isə 20-22 saata baş verir. heyvan cəsədi aseptikanın bütün qaydalarına riayət edilməklə yarılır.ancaq steril alətlərdən istifadə olunur və hər bir boşluğun,hətta orqanın yarılmasında alətlət dəyişdirilir. cəsəd yarılarkən,əməliyyat aparan şəxsin və ətraf əşyaların yoluxmasının qarşısını almaq üçün heyvanın tükləri əvvəlcədən dezinfeksiyaedici məhlulla isladılır. taundan ölmüş heyvanın cəsədləri neft içərisində saxlanılmaqla,taun törədicilərinin keçiricisi olan ektoparazitlər inaktivləşdirilir.cəsəd,içəriisndə dezinfeksiyedici məhlul olan küvetdə yerləşdirilən parafin üzərində yarılır və protokollaşdırılır.protokolda heyvanın yoluxdurulma vaxtı və yeridilən materialın xarakteri qeyd olunur. cəsədi̇n müayi̇nəsi̇ cəsədin müayinəsi aşağıdakı ardıcıllıqla aparılır: cəsəd arxası üstə taxta üzərində yerləşdirilir,nəzərdən keçirilir.i̇lk növbədə bədənin səthi örtüklərində baş verən dəyişikliklər,o cümlədən yaraların olmas (vərəmdə),tüklərin tökülməsi və dərinin rənginin dəyişməsi(qazlı anaerob infeksiyalarda) və s. qeyd olunur.sonra xüsusi iynələr və yaxud mismarla əlləri və ayaqları parafinə fiksasiya edilir. cəsədin yarılmasından əvvəl istifadə olunacaq alətlər sterilizatordan çıxarılır,içərisində spirt olan qablara yerləşdirilir və …

5 / 17

ən sonra avtoklavda sterilizasiya edilir. heyvan cəsədləri̇ni̇n təşri̇hi̇ ağ siçanın cəsədinin təşrih olunması heyvanda təşrihlər patogenlik və virulentliyin təyini patogen mikrobların ayrı-ayrı xüsusiyyətləti öyrənilərkən,ilk növbədə onların virulentliyi(patogenliyin dərəcəsi)təyin edilir.xəstələrdən,bakteriyagəzdirənlərdən və xarici mühitdən alınan mikrobların xüsusiyyətlərini müəyyən etmək üçün onların virulentliyinin təmin edilməsi vacib hesab edilir.eləcə də diri vaksinlərdə(çiçək,qarayara vaksinlərində)virulentliyin yox edilməsi və heyvanlarda immunitetin gərginliyinin müəyyənləşdirilməsi və s. üçün virulentliyin təyin edilməsi lazımdır. mikrobların virulentliyi,dlm (dosis letalis minima)-müəyyən növ heyvanların ölümünə səbəb olan mikrobun minimal miqdarı və ld50(və ya dl50)yoluxdurulmuş heyvanların 50%-nin ölümünə səbəb olan minimal doza şəklində qəbul edilir.dlm-i müəyyən etmək üçün bərk və maye mühitlərdə becərilən mikroblardan istifadə edilir. mikrob ştammının ld50 dozasnı təyin edərkən heyvanların (əsasən ağ siçanlar) növü, cinsi, çəkisi,saxlanma şəraiti və s. ciddi olaraq standartlaşdırılır. mikroorqanizm kulturasının bir neçə on qat durulaşmaları hər qrupda minimum 4-6 heyvan olmaqla bir neçə qrup heyvana vurulur.müəyyən müddət sonra hər qrupda ölmüş və sağ qalmış heyvanların sayına görə ld50 …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "i̇nfeksiya"

презентация powerpoint kafedra:tibbi mikrobiologiya və immunologiya fənn:mikrobiologiya və immunologiya (ümumi) müəlli̇m:prof.əliyev mehman mövzu:i̇nfeksiya.laboratoriya heyvanlarının yoluxdurulması,təşrihi.patogenli̇k və vi̇rulentli̇yi̇n təyi̇ni̇. 219a-2a qrup tələbəsi seyfullayeva fidan i̇nfeksi̇ya i̇nfeksiya-patogen mikroorqanizmin makroorqanizmə daxil olması və orada artıb çoxalması nəticəsində makroorqanizmdə baş verən mürəkkəb bioloji proseslər kompleksidir. i̇nfeksion prosesin baş verməsi və inkişafı makroorqanizmin öz tamlığının qorunması uğrunda apardığı mübarizə reaksiyasıdır.patogen mikroorqanizm makroorqanizmin daxili mühit sabitliyinin pozulmasına səbəb olur və orqanizm öz tamlığını qorumaq üçün müxtəlif müdafiə amillərindən istifadə edir.bu prosesə xarici mühit amilləri də bö...

This file contains 17 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "i̇nfeksiya", click the Telegram button on the left.

Tags: i̇nfeksiya PPTX 17 pages Free download Telegram