mirzo ulug‘bek yirik davlat arbobi va ilm marifat homiysi

PPTX 17 pages 3.3 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

презентация powerpoint mavzu: “mirzo ulug‘bek yirik davlat arbobi va ilm marifat homiysi”. topshirdi: ______ ermakova saboxat qabul qildi: ______ ahmadjonov doniyor mavzu: mirzo ulug‘bek yirik davlat arbobi va ilm marifat homiysi. reja 1.mirzo ulug'bek buyuk o'zbek astronomi 2.ulug'bek o'z hukmronligi davrida 3.mirzo ulug'bek o'rta osiyo xalqlari ilm-fani va madaniyatini mirzo ulug'bek buyuk o'zbek astronomi va matematigi, davlat arbobi. sohibqiron amir temurning nabirasi. temuriylar hukmdori shohruxning o'g'li. sohibqironning "besh yillik yurish"ida (1392—96) iroqdagi mordin qal'asini qamal qilish chog'ida eron ozarbayjonining sultoniya shahrida tug'ilgan. temuriylar davri mashhur tarixnavisi sharafuddin ali yazdiy "zafarnoma" asarida yozishicha, amir temur huzuriga chopar kelib ulug'bekning tug'ilgani va munajjimlar bu nevara kelajakda ham olim, ham hukmdor bo'lishini bashorat qilganliklari to'g'risidagi xushxabarni yetkazadi. sohibqiron xursandligidan mordin qal'asi qamalini to'xtatib, uning xalqiga yuklangan to'lovni bekor qiladi. uning o'z nabirasiga muhammad tarag'ay va ulug'bek deb ism qo'yganini ham munajjimlarning yuqoridagi bashorati bilan bog'lash mumkin. amir temur ulug'bek tarbiyasiga alohida e'tibor bergan …

2 / 17

farzandlari — ulug'bek va ibrohim sultonni amirlar poytaxt samarqandga kiritmaydilar, ular buxorodan panoh topishgan. samarqand taxtini amir temurning nabirasi, mironshohning o'g'li xalil sulton egallagan. xurosonni boshqarib turgan shohrux ulug'bekka dastlab andxo'y bilan shibirg'onni, keyinchalik xurosonning tus, xabushon, kalot, bovard, naso, yozir, sabzavor va nishopurdan iborat qismini boshqarishni topshirgan. 1410-yili shohrux movarounnahrni o'z tasarrufiga kiritgach, uni idora etishni turkiston viloyati bilan birga ulug'bekka topshirib, sohibqiron vasiyatini qayta tiklagan. ulug'bek yosh (15 yosh) bo'lgani sababli amir shohmalik unga homiy etib belgilangan. o'trordagi shayx nuriddin va muhammad jahongirning hisordagi voliylari 1410-yil bahorida ulug'bek va shohmalikka qarshi chiqqanlar. shu yilning yozida shohrux ishtirokida bo'lgan jangda shohmalik va ulug'bek g'alaba qilganlar. 1411-yil sentabrda shohrux samarqandga kelib, shohmalikni o'zi bilan hirotga olib ketgan va keyinchalik xorazmga hokim qilib yuborgan (1413). shu vaqtdan boshlab ulug'bek movarounnahrni mustaqil idora etishga kirishgan. shohrux movarounnahrda boshqa temuriy shahzodalarga ham mulk ajratgan edi. chunonchi, hisori shodmonni temuriy shahzoda, amir temurning nabirasi …

3 / 17

bo'lganligi uchun ulug'bek 1427-yili sig'noq yaqinida uning mulkiga tahdid qilgan baroq o'g'lon bilan to'qnashgan va mag'lubiyatga uchragan. dushman ulug'bekni ta'qib qilib, samarqand ostonalarigacha kelgan. movarounnahr xavf ostida qolganligi tufayli shohrux xurosondan katta lashkar tortib kelib xavmi bartaraf etgan. shohrux vafoti (1447-yil 12-mart)dan keyin ulug'bekning katta o'g'li abdullatif voris sifatida temuriylar hukmdori bo'lib qoladi. lekin shohruxning qattiqqo'l xotini gavharshodbegim shohrux davrida temuriylarning poytaxti bo'lib qolgan hirot taxtiga marhumning 3-o'g'li bo'lmish boysung'ur mirzoning o'g'li va suyukli nabirasi alouddavla mirzoni o'tqazish tarafdori bo'lgan. gavharshodbegim hirot taxtiga alouddavlani o'tqazganini ulug'bekka nisbatan isyon deb qaralmog'i kerak edi. shuning uchun ulug'bek 1448-yil bahorida abdullatif bilan birgalikda 90 ming askar bilan xurosonga kelib, hirot yaqinida bo'lgan jangda alouddavlani tormor qiladi. g'alaba abdullatifning shaxsiy shijoati va lashkarboshilik iste'dodi tufayli erishilgan bo'lsa ham, ulug'bek fathnomani kichik o'g'li abdulaziz nomidan e'lon qiladi. undan tashqari, bobosi shohrux tomonidan abdullatifga vasiyat qilingan hirotdagi ixtiyoriddin qal'asi va uning ichidagi boyliklarini ham ulug'bek abdulazizga …

4 / 17

ga uchraydi. oradan ko'p o'tmay, ulug'bek abdullatif buyrug'i bilan qatl etiladi. uning jasadi go'ri amir maqbarasiga dafn etilgan. mirzo ulug'bek otasi shohrux davrida siyosiy hukmdor sifatida ichki va tashqi siyosat bobida birmuncha mustaqil bo'lgan. boshqa davlatlar bilan bevosita savdo va elchilik munosabatlari olib borgan. mirzo ulug'bek davrida samarqand shahri yanada ravnaq topgan. shaharda hunarmandchilik, me'morlik, adabiyot, umuman ilm-fan yuksalgan, savdo taraqqiy etgan. buxoroda (1417), samarqandda (1420), g'ijduvonda (1432—33) madrasalar va marvda xayriya muassasaiari qurilgan. madrasalarda diniy fanlar bilan birga dunyoviy fanlar ham o'qitilgan, ko'proq aniq fanlarga ahamiyat berilgan. bibixonim masjidi, amir temur maqbarasi, shohizinda va registon majmualari qurilishlari poyoniga yetkazilgan. bundan tashqari, mamlakatda ko'plab jamoat inshootlari (karvonsaroy), tim, chorsu, hammom va boshqalar bunyod etilgan. mirzo ulug'bek o'rta osiyo xalqlari ilm-fani va madaniyatini o'rta asr sharoitida dunyo fanining eng yuqori pog'onasiga olib chiqdi. uning qilgan eng buyuk ishi samarqand ilmiy maktabini — o'sha davr akademiyasini barpo etganligi bo'ldi. bu ilmiy maktabda …

5 / 17

y merosi uning "ziji ko'ragoniy" asaridir. bu asar sayyoralar, quyosh va oy harakatini talqin qilish, yulduzlar katalogi va unda qo'llanilgan matematik usullari bo'yicha o'rta asrlardagi astronomik asarlarning eng mukammali bo'lganligi uchun, avvalo, u musulmon mamlakatlari olimlari diqqatini jalb qilgan. "zij"ga ilk sharhni "sharhi ziji ulug'bek" nomi bilan mirzo ulug'bekning shogirdi ali qushchi yozgan. e’tiboringiz uchun tashakkur image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mirzo ulug‘bek yirik davlat arbobi va ilm marifat homiysi"

презентация powerpoint mavzu: “mirzo ulug‘bek yirik davlat arbobi va ilm marifat homiysi”. topshirdi: ______ ermakova saboxat qabul qildi: ______ ahmadjonov doniyor mavzu: mirzo ulug‘bek yirik davlat arbobi va ilm marifat homiysi. reja 1.mirzo ulug'bek buyuk o'zbek astronomi 2.ulug'bek o'z hukmronligi davrida 3.mirzo ulug'bek o'rta osiyo xalqlari ilm-fani va madaniyatini mirzo ulug'bek buyuk o'zbek astronomi va matematigi, davlat arbobi. sohibqiron amir temurning nabirasi. temuriylar hukmdori shohruxning o'g'li. sohibqironning "besh yillik yurish"ida (1392—96) iroqdagi mordin qal'asini qamal qilish chog'ida eron ozarbayjonining sultoniya shahrida tug'ilgan. temuriylar davri mashhur tarixnavisi sharafuddin ali yazdiy "zafarnoma" asarida yozishicha, amir temur huzuriga chopar kelib ulug'bekn...

This file contains 17 pages in PPTX format (3.3 MB). To download "mirzo ulug‘bek yirik davlat arbobi va ilm marifat homiysi", click the Telegram button on the left.

Tags: mirzo ulug‘bek yirik davlat arb… PPTX 17 pages Free download Telegram