mi̇kroorqani̇zmləri̇n müasi̇r təsni̇fati, si̇stemati̇kasi. taksonomi̇ya – təsni̇fat, i̇denti̇fi̇kasi̇ya və nomenklatura parametrləri̇. bakteri̇yalarin morfologi̇yasi.

PPTX 21 sahifa 7,8 MB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 7,8 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 21

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

azərbaycan tibb universiteti tibbi mikrobiologiya və i̇mmunologiya azərbaycan tibb universiteti tibbi mikrobiologiya və i̇mmunologiya mi̇kroorqani̇zmləri̇n müasi̇r təsni̇fati, si̇stemati̇kasi. taksonomi̇ya – təsni̇fat, i̇denti̇fi̇kasi̇ya və nomenklatura parametrləri̇. bakteri̇yalarin morfologi̇yasi. fakültə : müalicə-profilaktika qrup : 119a3a müəllim : mansurova hafizə hazırladı : əliyeva i̇nci mikroblar aləmi : hüceyrə quruluşu olmayan akariotlar viruslar viroidlər prionlar hüceyrə quruluşu olan prokariotlar eubakteriyalar arxebakteriyalar eukariotlar göbələklər i̇btidailər mikrobların təsnifatı müasir təsnifata əsasən bütün mikroorqanizmlər hüceyrə quruluşu olanlara və hüceyrə quruluşu olmayanlara ayrılmışdır. hüceyrə quruluşuna malik olmayan mikroorqanizmlər (akariotlar) ayrıca bir aləmi təşkil edir. hüceyrə quruluşuna malik olan mikroorqanizmlər isə 3 domenə bölünmüşdür : bakteriya, arxebakteriya və eukariya. bakteriya domeninə eubakteriyalar, arxebakteriya domeninə arxebakteriyalar, eukariya domeninə isə eukariotlar daxildir. akariotlar prokariotlardan və eukariotlardan fərqli olaraq hüceyrə elementləri – hüceyrə qişalarına, sitoplazmaya, eləcə də digər subhüceyrə strukturlarına malik deyil. bunlara viruslar, viroidlər və prionlar aiddir. akariotlar - viruslar hüceyrə quruluşu olan mikroorqanizmlər prokariotlara və eukariotlara bölmək olar. prokariotların müasir …

2 / 21

xalırlar. aerob, anaerob, fakultativ-anaerob və mikroaerofil nümayəndələri var. bəziləri obliqat hüceyrədaxili parazitlərdir. bu kateqoriyaya 16 qrup aiddir. hüceyrə divarına malik qram müsbət eubakteriyalar. qram müsbət hüceyrə divarına malikdirlər. kürəvi, düz və əyilmiş çöp, sapşəkilli formalarda, bəzən şaxələnmiş, hərəkətli və hərəkətsiz olurlar. bəziləri spora əmələ gətirir. əksər nümayəndələri heterotroflardır. aerob, anaerob və fakultativ-anaerob nümayəndələri var. bu kateqoriyaya 13 qrup daxildir. 3. hüceyrə divarı olmayan eubakteriyalar. hüceyrə divarına malik olmayan bakteriyalar – mikoplazmalar mollucutes sinfinin nümayəndələridir. peptidoqlikan sintez edə bilmirlər, ancaq plazmatik membranla əhatə olunmuşlar. l-forma bakteriyalara oxşar olsalar da, onlarla genetik yaxınlıqları yoxdur. bu kateqoriyaya sadəcə 1 qrup aiddir. 4. arxebakteriyalar. «arxe» ön şəkilçisi bu bakteriyaların filogenetik cəhətdən eubakteriyalardan daha əvvəllər mövcud olmasını göstərir. arxebakteriyalar hüceyrə divarına və peptidoqlikana malik olmayıb, tam fərqli ribosomlara və ribosom rnt-yə malikdirlər. kürəvi, lövhəşəkilli, çöpşəkilli, sapşəkilli formalarda, birhüceyrəli və çoxhüceyrəli, bəzənsə aqqreqatlar halında olur. xəstəlik törətmirlər, torpaq və sularda ekstremal şəraitdə yaşamağa uyğunlaşıblar. bəziləri heyvanların …

3 / 21

s xüsusiyyətlər mövcuddur. hər bir mikroorqanizm sistematikada müəyyən taksonomiyaya malikdir. taksonomiya mikroorqanizmlərin təsnifatını, identifikasiyasını və nomenklaturasını ifadə edir. təsnifatın kateqoriyaları mikroorqanizmlərdə digər orqanizmlərdə olduğu kimidir : domen -> aləm -> sinif; qrup -> sıra; dəstə -> fəsilə; ailə -> cins -> növ. bəzi kateqoriyaların adları canlılar aləminin nümayəndələrindən asılı olaraq müəyyən qədər dəyişilir. əsas təsnifat kateqoriyası olan növ ümumi mənşəyə, oxşar morfobioloji xüsusiyyətlərə malik olan orqanizmləri birləşdirir. taksonomiya mikroorqanizmlərin növləri daxilində morfoloji əlamətlərinə görə fərqlənən variantlar morfovarlar, bioloji xüsusiyyətlərinə görə fərqlənənlər biovarlar, antigen quruluşuna görə fərqlənənlər serovarlar, faqa həssasllğına görə fərqlənənlər faqovarlar və s. mövcuddur. mikroorqanizmlərin eyni bir növü istənilən sayda ştamma malikdir. ştamm – müxtəlif mənbələrdən, yaxud eyni mənbədən müxtəlif vaxtlarda əldə edilən bir növə mənsub mikroorqanizmlərdir. azərbaycan dilində beynəlxalq dildə domen domain aləm kingdom sinif class sıra order fəsilə family cins genus növ species taksonomik kateqoriyalar : i̇dentifikasiya morfoloji, biokimyəvi, antigen və genetik xüsusiyyətlərini öyrənməklə mikroorqanizmin təsnifatdakı yerini …

4 / 21

rasının – bir növdən ibarət olan kulturanın əldə edilməsi vacibdir. bəzən eksperimental mikrobiologiyada mikrob klonundan istifadə edilir. differensasiya. nomenklatura. bütün mikroorqanizm qruplarının özünəməxsus identifikasiya parametrləri mövcuddur ki, bunun vasitəsilə bir mikrobu digərlərindən fərqləndirmək, yəni differensasiya etmək mümkündür. viruslar istisna olmaqla, mikroorqanizmlərin nomenklaturası üçün k. linney tərəfindən təklif edilmiş binomial nomenklatura tətbiq edilir. bu zaman birinci söz cinsi göstərir və böyük hərflə yazılır, ikinci söz isə növün adını göstərir və kiçik hərflə yazılır. mikroorqanizmlərin cins və adları onların əsas xüsusiyyətlərini ifadə etsə də, bəzi hallarda onu kəşf edən alim və alimlərin adlarını, bəzən mikrobun ilk dəfə aşkar edildiyi yerin adını, bəzən isə onların xəstəlik törətdiyi orqanın və toxumanın adını ifadə edir. mikroorqanizmlərin laboratoriya şəraitində əldə edilmiş kulturaları bakteriyaların morfologiyası bakteriyalar birhüceyrəli, adi gözlə görünməyən, mikroskopik canlı orqanizmlərdir. bakteriyalar formalarına görə müxtəlif olur : kürəvi çöpşəkilli qıvrım sapvari kürəvi bakteriyalar (koklar) kürəvi bakteriyalar və ya koklar kürə formasında olurlar. bölünmə prosesində bəzən …

5 / 21

okların nisbətən uzunsov olması nəticəsində yaranır. çöpvari bakteriyaların bəzilərinin sitoplazmasında xüsusi dənələr, eləcə də sporalar vardır. belə hallarda bakteriya hüceyrəsi müvafiq sahələrdə şişkinliklərə malik olur. spora əmələ gətirən anaerob bakteriyalara klostridilər deyilir. klostridilərin sitoplazmasındakı sporalar onlara iyşəkilli forma verir. spora əmələ gətirən aerob bakteriyalar basillər adlanır. bəzi çöpvari bakteriyalar əyilmiş, vergüləbənzər formada olurlar və bunlara vibrionlar deyilir. çöpvari bakteriyalar (çöplər) qıvrım və sapvari bakteriyalar qıvrım bakteriyaların hüceyrələri qıvrılmış, spiral şəklində olur. qıvrım bakteriyalara spirillər , kampilobakteriyalar, və helikobakteriyalar aiddir. sapvari bakteriyaların hüceyrələri uzun sap şəklində olur. bunun hesabına bəzən onlar çox böyük uzunluğa malik olurlar. bəzi hallarda çöpvari bakteriyalar uzun sapvari formalar əmələ gətirə bilir, və buna filamentasiya deyilir. son olaraq, bakteriya hüceyrələrinin formaları və ölçüləri yaşayış şəraitindən, müxtəlif amillərin təsirindən dəyişilə bilər. ki buna da bakteriyaların polimorfizmi deyilir. qıvrım və sapvari bakteriyalar di̇qqəti̇ni̇z üçün təşəkkürlər ! 🙂 image2.png image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mi̇kroorqani̇zmləri̇n müasi̇r təsni̇fati, si̇stemati̇kasi. taksonomi̇ya – təsni̇fat, i̇denti̇fi̇kasi̇ya və nomenklatura parametrləri̇. bakteri̇yalarin morfologi̇yasi." haqida

azərbaycan tibb universiteti tibbi mikrobiologiya və i̇mmunologiya azərbaycan tibb universiteti tibbi mikrobiologiya və i̇mmunologiya mi̇kroorqani̇zmləri̇n müasi̇r təsni̇fati, si̇stemati̇kasi. taksonomi̇ya – təsni̇fat, i̇denti̇fi̇kasi̇ya və nomenklatura parametrləri̇. bakteri̇yalarin morfologi̇yasi. fakültə : müalicə-profilaktika qrup : 119a3a müəllim : mansurova hafizə hazırladı : əliyeva i̇nci mikroblar aləmi : hüceyrə quruluşu olmayan akariotlar viruslar viroidlər prionlar hüceyrə quruluşu olan prokariotlar eubakteriyalar arxebakteriyalar eukariotlar göbələklər i̇btidailər mikrobların təsnifatı müasir təsnifata əsasən bütün mikroorqanizmlər hüceyrə quruluşu olanlara və hüceyrə quruluşu olmayanlara ayrılmışdır. hüceyrə quruluşuna malik olmayan mikroorqanizmlər (akariotlar) ayrıca bir alə...

Bu fayl PPTX formatida 21 sahifadan iborat (7,8 MB). "mi̇kroorqani̇zmləri̇n müasi̇r təsni̇fati, si̇stemati̇kasi. taksonomi̇ya – təsni̇fat, i̇denti̇fi̇kasi̇ya və nomenklatura parametrləri̇. bakteri̇yalarin morfologi̇yasi."ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mi̇kroorqani̇zmləri̇n müasi̇r təsni̇… PPTX 21 sahifa Bepul yuklash Telegram