nelson mandela – tarixiy siyosiy lider

DOCX 7 стр. 27,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 7
nelson mandela – tarixiy siyosiy lider reja: kirish asosiy qism 1.1 siyosiy faoliyati 1.2 yutuqlari 1.3 qiyinchiliklari, qarashlari va qarorlari 1.4 xalqaro maydondagi obro‘si xulosa kirish nelson rolihlahla mandela — 20-asrning eng mashhur va ta’sirchan siyosiy arboblaridan biri bo‘lib, inson huquqlari, erkinlik, ijtimoiy adolat va millatlararo totuvlik yo‘lida olib borgan kurashi bilan tarix sahifalariga muhrlangan. u janubiy afrikadagi irqiy kamsitish siyosati — apartheidga qarshi kurashda bosh yetakchilardan biri sifatida xalq e’tiboriga tushgan. mandela o‘z hayotini inson qadr-qimmatini ulug‘lashga, adolatli jamiyat barpo etishga va irqiy tenglikni ta’minlashga bag‘ishladi. aynan shu faoliyati bois u nafaqat janubiy afrikada, balki butun dunyoda erkinlik va adolat timsoli sifatida tan olingan. mandela uzoq yillar davomida irqiy tenglik uchun kurashgan, bu yo‘lda qamoqqa olinib, 27 yil davomida ozodlikdan mahrum bo‘lgan. shunga qaramay, u o‘z e’tiqodidan voz kechmagan, nafrat va qasos o‘rniga kechirimlilik, bag‘rikenglik va tinchlik g‘oyalarini targ‘ib qilgan. uning liderlik salohiyati, qat’iy irodasi va gumanistik qarashlari janubiy …
2 / 7
altirdi. 1944-yilda mandela o‘z yaqin safdoshlari — uolter sisulu, oliver tambo va boshqa yosh millatchilar bilan birga afrika milliy kongressi (amc) tarkibida yoshlar ligasi (anc youth league)ni tashkil etdi. bu tashkilot amcning an’anaviy passiv siyosatidan farqli o‘laroq, radikal, faol va qat’iy siyosiy kurash tarafdori edi. mandela va uning safdoshlari amcni yangilash, mustamlakachilikka va irqiy kamsitishga qarshi qat’iy harakatlar qilish tarafdori bo‘lib, tinch noroziliklar, fuqarolik itoatsizligi, bo‘ysunmaslik va boj to‘lovlaridan bosh tortish kabi vositalar orqali kurash olib borishni maqsad qilganlar. 1952-yilda tashkil etilgan “bo‘ysunmaslik harakati” (defiance campaign) mandela uchun siyosiy arenadagi ilk katta sinov bo‘ldi. ushbu harakat orqali u mamlakat miqyosida tanildi va amc rahbarlari safida yetakchi rol o‘ynay boshladi. 1950–1960 yillar davomida mandela tinch kurash usullarini qo‘llab-quvvatladi, ammo 1960-yilda sharpevildagi qirg‘in (politsiya tomonidan tinch namoyishchilar o‘ldirilgan voqea)dan so‘ng, siyosiy kurashning tinch yo‘li o‘z natijasini bermayotganini tushundi. natijada, mandela amcning qurolli bo‘limi bo‘lgan “umkonto we sizwe” (“millatning nayzasi”) tashkilotining asoschilaridan biri …
3 / 7
englik va demokratik saylovlar uchun muzokaralarni boshladi. 1994-yilda esa u janubiy afrika tarixida ilk bor erkin va umumxalq saylovlarida g‘alaba qozonib, mamlakatning birinchi qora tanli prezidenti etib saylandi. bu voqea nafaqat janubiy afrikada, balki butun afrika qit’asi va dunyo tarixida muhim siyosiy burilish bo‘ldi. 1.2 yutuqlari nelson mandelaning siyosiy faoliyati davomida erishgan yutuqlari nafaqat janubiy afrika respublikasi, balki butun insoniyat tarixida katta ahamiyat kasb etadi. u apartheid siyosatining tugatilishida hal qiluvchi rol o‘ynagan, milliy yarashuv, totuvlik va ijtimoiy barqarorlik tamoyillarini amaliyotga tatbiq etgan noyob siyosiy yetakchilardan biridir. 1990-yilda ozodlikka chiqqanidan so‘ng mandela afrika milliy kongressi (amc) rahbari sifatida janubiy afrika hukumati bilan muzokaralarni boshladi. u bu muzokaralarda barcha fuqarolarga siyosiy va fuqarolik huquqlari berilishi, umumxalq saylovlarining o‘tkazilishi hamda irqiy tenglikning qonuniy asosda ta’minlanishini asosiy maqsad sifatida ilgari surdi. ushbu jarayonlar 1994-yilga kelib o‘zining eng muhim natijasini berdi — 27-aprelda mamlakat tarixida birinchi marta barcha irq va millat vakillari teng ishtirok …
4 / 7
ik konstitutsiya ishlab chiqilishini va 1996-yilda qabul qilinishini ta’minladi. bu konstitutsiya inson huquqlari, so‘z va vijdon erkinligi, sud tizimi mustaqilligi, ayollar va ozchilik huquqlarini kafolatlaydigan huquqiy asos bo‘ldi. nelson mandela o‘zining tinchliksevarlik siyosati va inson huquqlari himoyasiga qo‘shgan ulkan hissasi uchun 1993-yilda tinchlik bo‘yicha nobel mukofoti bilan taqdirlandi. u ushbu mukofotni frederik uillem de klerk bilan birga oldi. bu mukofot mandela olib borgan siyosiy dialog va yarashuv harakatlarining xalqaro miqyosdagi e’tirofi bo‘ldi. mandela ko‘plab xalqaro mukofotlar va faxriy unvonlarga sazovor bo‘lgan. ulardan ayrimlari quyidagilardir: bharat ratna (hindiston), prezident ozodlik medali (aqsh), qirolicha yelizaveta ii dan britaniya imperiyasi ordeni va ko‘plab universitetlarning faxriy ilmiy darajalari. nelson mandelaning yutuqlari siyosiy adolat, inson huquqlari, totuvlik va tinchlik tamoyillariga asoslangan yangi demokratik jamiyat barpo etish bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, bu jihatlarda u zamonaviy tarixdagi eng buyuk liderlardan biri sifatida tan olingan. 1.3 qiyinchiliklari, qarashlari va qarorlari nelson mandelaning siyosiy hayoti turli murakkabliklar, shaxsiy sinovlar …
5 / 7
i) qurolli qanotini tuzdi. bu qaror mandela uchun oson bo‘lmagan; u zo‘ravonlik tarafdori emas edi, ammo adolatni qurolsiz himoya qilishning imkoni qolmagan deb hisoblagan. 1962-yilda mandela hibsga olinib, dastlab 5 yillik, keyinchalik esa umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi. u 27 yil davomida ozodlikdan mahrum etildi, shundan 18 yilini robben orolidagi qattiq rejimli qamoqxonada o‘tkazdi. qamoqda u og‘ir mehnatga jalb etilgan, siyosiy va oilaviy aloqalardan mahrum bo‘lgan. shunga qaramay, u ruhdan tushmagan va kurashni davom ettirgan. mandela bu yillarda o‘zini ruhiy jihatdan chiniqtirib, haqiqiy siyosiy pishganlik bosqichiga yetdi. qamoqda bo‘lishiga qaramay, u xalq orasida ramziy liderga aylandi. mandela qarashlarida doimo insonparvarlik, kechirimlilik, totuvlik va tenglik g‘oyalariga tayanib ish tutgan. u hatto qamoqdan chiqqach, sobiq hukmron irqiy rejim vakillariga nisbatan qasos olish o‘rniga, ularni yangi jamiyat qurilishida hamkorlikka chorlagan. bu siyosiy pozitsiya ko‘plab safdoshlarining e’tiroziga sabab bo‘lgan bo‘lsa-da, mandela bu masalada qat’iyat ko‘rsatgan. u xalqni o‘tmishdagi nafrat emas, balki kelajakka ishonch asosida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nelson mandela – tarixiy siyosiy lider"

nelson mandela – tarixiy siyosiy lider reja: kirish asosiy qism 1.1 siyosiy faoliyati 1.2 yutuqlari 1.3 qiyinchiliklari, qarashlari va qarorlari 1.4 xalqaro maydondagi obro‘si xulosa kirish nelson rolihlahla mandela — 20-asrning eng mashhur va ta’sirchan siyosiy arboblaridan biri bo‘lib, inson huquqlari, erkinlik, ijtimoiy adolat va millatlararo totuvlik yo‘lida olib borgan kurashi bilan tarix sahifalariga muhrlangan. u janubiy afrikadagi irqiy kamsitish siyosati — apartheidga qarshi kurashda bosh yetakchilardan biri sifatida xalq e’tiboriga tushgan. mandela o‘z hayotini inson qadr-qimmatini ulug‘lashga, adolatli jamiyat barpo etishga va irqiy tenglikni ta’minlashga bag‘ishladi. aynan shu faoliyati bois u nafaqat janubiy afrikada, balki butun dunyoda erkinlik va adolat timsoli sifatida tan...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOCX (27,5 КБ). Чтобы скачать "nelson mandela – tarixiy siyosiy lider", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nelson mandela – tarixiy siyosi… DOCX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram