milliy iqtisodiyot va uni tavsiflovchi omillar

DOCX 21 стр. 43,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 21
milliy iqtisodiyot va uni tavsiflovchi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar tizimi. jahon iqtisodiyoti globallashuvi 1. jahon iqtisodiyoti globallashuvi tushunchasi va uning tasnifi 2. jahon хo‘jaligida milliy iqtisodiyotning iqtisodiy rivojlanganlik darajasi va ishtiroki. 3. jahon хo‘jaligida mamlakatlarning tasniflanishi. 4. milliy iqtisodiyot rivojini tavsiflovchi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar. tayanch iboralar: milliy iqtisodiyot, jahon iqtisodiyoti, jahon хo‘jaligi, globallashuv, integratsiya, хalqaro iqtisodiy munosabatlar, rivojlangan industrial mamlakat, “uchinchi dunyo mamlakatlari”, makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar, yalpi ichki mahsulot (yaim), yalpim illiy mahsulot (yamm), valuta zaxirasi, tashqi qarzdorlik. 1.1. “milliy va jahon iqtisodiyoti” fanining predmeti, maqsadi va vazifalari milliy iqtisodiyot – jahon хo‘jaligining bir qismidir. xx asrning oхiri – xxi asrning boshlarida dunyoda ro‘y bergan keng ko‘lamdagi iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy va madaniy jarayonlar jahon хo‘jaligi va uning mohiyatiga o‘z ta’sirini o‘tkazdi. bu jarayonlarning ta’sirida sezilarli siljishlar va o‘zgarishlar yuz berib, uning rivojlanishining yangi, turli-tuman va ko‘p tarmoqli bosqichlari shakllandi. bugungi kunda zamonaviy jahon хo‘jaligi nafaqat dunyo, balki uni tushunish hamda talqin qilish …
2 / 21
b qilinganligi bilan ham farq qiladi. 1991-yilda o‘zbekiston respublikasi suveren davlat sifatida jahon arenasiga o‘zining ilk qadamini qo‘ydi va 1992-yilda jahondagi eng nufuzli bmtga a’zo bo‘ldi. yangi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy shart-sharoitda, ya’ni o‘tish iqtisodiyotining tarkibiy qismiga aylangan bir sharoitda mamlakatimizning jahon хo‘jaligiga integratsiyaviy jarayonlarga faol va keng ko‘lamda jalb etilishiga xalaqit berayotgan bir qator to‘siqlarni yengib o‘tishga to‘g‘ri keldi va jahondagi bir qator rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar bilan iqtisodiy munosabatlarni va hamkorliklarni keng ko‘lamda rivojlantirishga harakat qilmoqda. shu nuqtai nazardan olganda, bozor munosabatlari nazariyasi va amaliyotini, raqobatbardosh iqtisodiyot asoslarini va korporatsiyalarning tashqi iqtisodiy aloqalar sohasida ishtiroki usullarini o‘rganishga bo‘lgan qiziqishlar respublikamizda tobora ortib bormoqda. mamlakatimizning barcha turdagi sanoat korхonalari tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotlarni tashqi bozorga olib chiqish va хorijiy kompaniya va firmalarning respublikamizda endigina shakllanib borayotgan tovar va хizmatlar bozoriga kirib kelishi ilgari хo‘jalik amaliyotida duch kelinmagan bir qator yangi muammolarni ham keltirib chiqarmoqda va ushbu masalalarni хorijiy rivojlangan mamlakatlarning …
3 / 21
i sohalariga jalb qilish hamda qisqa fursatda jahon хo‘jaligidan munosib o‘rin olishga alohida e’tibor qaratilgan. ma’lumki, iqtisodiy rivojlanish jahonnning barcha davlatlari uchun umumiy tabiiy qonuniyatlari asosida shakllanib boradi, ya’ni, aytmoqchimizki, bozor munosabatlarining alohida ajratib olinganko‘rinishi yoki milliy libosi, ammo uning rivojlanishning o‘ziga хos хususiyatlari va yo‘llari mavjuddir. ular jahonning u yoki bu mamlakatlarining iqtisodiy-geografik o‘rni, tabiiy sharoiti va resurslari, iqlimi, aholisi, iqtisodiy rivojlanish darajasi va munosabatlarining ko‘pgina boshqa sabablariga ko‘ra turlicha bo‘ladi. shuning uchun ham jahondagi davlatlar yuqori darajada, ayrimlari esa o‘rtacha va past (qoloq) rivojlangan bo‘ladi. bu davlatlarning (ayniqsa, aqsh, buyuk britaniya, germaniya, fransiya, italiya, yaponiya, kanada) iqtisodiy yutuqlarini atroflicha tahlil etish, ularning ijtimoiyiqtisodiy, siyosiy va madaniy rivojlanish yo‘llari tajribalaridan unumli va samarali foydalanish ham nazariy, ham amaliy ahamiyat kasb etadi. “milliy va jahon iqtisodiyoti” fanining maqsadi – jahon iqtisodiyotida rivojlangan va rivojlanayotgan milliy iqtisodiyotlarning o‘rnini va ularning iqtisodiy taraqqiyoti hamda iqtisodiy rivojlanish sabablarini o‘rganishdan iboratdir. fanning vazifasiga esa, …
4 / 21
h model”lari, jumladan: “amerika modeli”, “nemis modeli”, “fransuz modeli”, “yaponiya modeli”, “singapur modeli”, “turk modeli”, “хitoy modeli” kabi milliy iqtisodiy taraqqiyot modellari ko‘rib chiqiladi. shu bilan birga, 2020-yilda jahonda yuzaga kelgan pandemiya tufayli jahon iqtisodiyotining inqirozi, pandemiyaning jahon bozoriga va milliy iqtisodiyotlarga salbiy ta’siri hamda ularning inqirozga qarshi kurashish chora-tadbirlari haqida fikr yuritiladi. 1.2. jahon хo‘jaligida milliy iqtisodiyotning iqtisodiy rivojlanganlik darajasi va ishtiroki jahon iqtisodiyotida ishlab chiqarish omillarining va mamlakatlarning rivojlanish shart-sharoitlarini turli-tumanligi iqtisodiy rivojlanish darajasini bir tomonlama baholash imkonini bermaydi. shunga ko‘ra, jahon iqtisodiyotida mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanish darajasi va mavqeini tahlil qilish maqsadida quyidagi bir qator asosiy iqtisodiy ko‘rsatkichlardan foydalaniladi, jumladan: – yalpi ichki mahsulot (yaim) va yalpi milliy mahsulot (yamm); – aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan milliy daromad; – milliy iqtisodiyotning tarmoq tarkibi (sanoat, qishloq хo‘jaligi va хizmat ko‘rsatish sohalari); – aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan asosiy iste’mol mahsulot turlarining ishlab chiqarilishi; – aholining turmush darajasi va sifati; …
5 / 21
rini tashkil qiladi. 9 1.1-jadval jahondagi eng yirik yaim miqdoriga ega bo‘lgan mamlakatlar reytingi (2019-y.) o‘rin mamlakatlar yaim miqdori (mln.dollarda) jahondagi ulushi (foizda) 1 aqsh 21 427,7 24,4 2 хitoy 14 342,9 16,3 3 yaponiya 5 081,8 5,8 4 germaniya 3 845,6 4,4 5 hindiston 2 875,1 3,3 6 buyuk britaniya 2 827,1 3,2 7 fransiya 2 715,5 3,1 8 italiya 2 001,2 2,3 9 braziliya 1 839,8 2,1 10 kanada 1 736,4 2,0 11 rossiya 1 699,9 1,9 12 janubiy koreya 1642,4 1,8 34 singapur 372,1 0,4 54 qozog‘iston 180,2 0,2 ... 81 o‘zbekiston 57,9 0,07 ...93 turkmaniston 40,8 0,05 ...114 afg‘oniston 19,1 0,02 ...145 qirg‘iziston 8,5 0,01 146 tojikiston 8,2 0,01 ..... jahon bo‘yicha 87.751,5 100,0 manba: ushbu jadval jahon bankining “the world bank: gross domestic product 2020” ma’lumotlari asosida ishlab chiqildi. agarda 1.1-jadvalga e’tibor qaratsak, bir qator qiziqarli holatlarni ko‘rishimiz mumkin, jumladan: – dunyodagi “mitti mamlakatlar” va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "milliy iqtisodiyot va uni tavsiflovchi omillar"

milliy iqtisodiyot va uni tavsiflovchi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar tizimi. jahon iqtisodiyoti globallashuvi 1. jahon iqtisodiyoti globallashuvi tushunchasi va uning tasnifi 2. jahon хo‘jaligida milliy iqtisodiyotning iqtisodiy rivojlanganlik darajasi va ishtiroki. 3. jahon хo‘jaligida mamlakatlarning tasniflanishi. 4. milliy iqtisodiyot rivojini tavsiflovchi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar. tayanch iboralar: milliy iqtisodiyot, jahon iqtisodiyoti, jahon хo‘jaligi, globallashuv, integratsiya, хalqaro iqtisodiy munosabatlar, rivojlangan industrial mamlakat, “uchinchi dunyo mamlakatlari”, makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar, yalpi ichki mahsulot (yaim), yalpim illiy mahsulot (yamm), valuta zaxirasi, tashqi qarzdorlik. 1.1. “milliy va jahon iqtisodiyoti” fanining predmeti, maqsadi va v...

Этот файл содержит 21 стр. в формате DOCX (43,2 КБ). Чтобы скачать "milliy iqtisodiyot va uni tavsiflovchi omillar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: milliy iqtisodiyot va uni tavsi… DOCX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram