ikki eshik orasi romanining taxlili

DOCX 17 pages 104.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 17
mavzu: “ikki eshik orasi” romanining taxlili reja: 1. kirish. 2. asar haqida. 3. o‘tkir hoshimovning «ikki eshik orasi» romanidan iqtiboslar. 4. «ikki eshik orasi” asarida personaj nutqini individuallashtirishda dialog, monologning o’rni. 5. xulosa. kirish „ikki eshik orasi“ – oʻzbek yozuvchisi oʻtkir hoshimov qalamiga mansub roman. asar oʻtkir hoshimov merosining asosiy oʻrinlardan birini egallaydi. asarda insonlar taqdiri va inson umrining murakkabligini mahorat bilan tasvirlangan. adib, birinchi navbatda, tinchlikka rahna solgan urushni tilga oladi. ayniqsa, urush voqeligining har bir ota-ona qalbini jarohatlagani, koʻngillariga ozor yetkazgani romanning umuminsoniy pafosini tashkil etadi. adib qalamga olgan obrazlari oddiy odamlarning fazilatlari – mardligi, matonati, vatanparvarligi va sabr-bardoshi haqida soʻzlaydi. tajribali yozuvchi roman hodisalarini teran oʻrgangani uchun har bir epizod oʻquvchini qalbiga jiddiy taʼsir qiladi. asarda tasvirlangan hayot manzaralari, insonlararo munosabatlar shuningdek, yozuvchining oʻziga xos badiiy uslubi juda tabiiy hamda samimiyligi bilan ajralib turadi. yetti qism, qirq yetti bobdan tarkib topgan roman kompozitsion qurilishi jihatidan ham oʻziga …
2 / 17
olgʻonning oʻrtasi — toʻrt enlik“, degan gap bor. qiziq, nega endi oz emas, koʻp emas, toʻrt enlik? gap shundaki, koʻz bilan quloqning orasi — toʻrt enlik ekan. eshitganingga emas, koʻrganingga ishon … maqsad — shu. bu kitobdagi koʻp odamlami oʻzim koʻrganman. koʻplari bilan gaplashganman. baʼzilarining oʻzi bilan, baʼzilarining … ruhi bilan … baʼzilari nimani gapirgan boʻlsa, shuni qogʻozga tushirdim. baʼzilari nima gapirganini emas, nima oʻylaganini yozishga majbur boʻldim.(nachora, hamma rost gapiravermaydi. ammo yolgʻon gapirayotgan odam ham ichida, baribir rostini oʻylaydi.) xullas, bu savdolar koʻp yillar davomida koʻp kishilaming boshidan kechgan. ular ustidan hukm chiqarish — sizlarga havola … tilimning uchida turgan yana bir andishani aytmasam boʻlmaydi. ehtimol, siz bu kitobda foje koʻpayibroq ketmadimikin, degan xayolga borarsiz. nachora, avvalo hayot — nuqul bayramdan iborat emas. urush esa oʻyin emas. ikkinchi jahon urushi ellik million odamning uvoliga qoldi. shundan yigirma millioni bizning odamlar edi. eng aziz, eng asl kishilarimiz. qolaversa, urush faqat …
3 / 17
evgi-muhabbat tuyg‘ulari bilan bezamoqchi bo‘lgani holda urush hukmiga tobe bo‘lib qolgan insonlar qismatini ifodalovchi ushbu asar mutolaasidan so‘ng bugungi o‘tayotgan tinch-omon hayotingiz, farzandlaringiz baxti uchun shukrona aytasiz. asar aynan shu jihati bilan qalblarga yaqin. «rost bilan yolg‘onning o‘rtasi – to‘rt enlik», degan gap bor, qiziq, nega endi oz emas, ko‘p emas, to‘rt enlik? gap shundaki, ko‘z bilan quloqning orasi – to‘rt enlik ekan. eshitganingga emas, ko‘rganingga ishon… maqsad – shu. ajab, inson xotirasi – eshigi yopib qo‘yilgan omborga o‘xsharkan. ombor oldidan har kuni o‘tasiz. o‘tasiz-u o‘z yumushingiz bilan ovora bo‘lib, qayrilib qaramaysiz. vaqti kelib tasodifiy shamol omborning eshigini ochib yuboradi-yu beixtiyor ichkariga mo‘ralab qaraysiz. shunda qiziq holat ro‘y beradi. ombor ichida oltindan aziz narsa ham, ko‘zingiz tushishi bilan ta’bingizni xira qiladigan taqir-tuqurlar ham qalashib yotgan bo‘ladi. alam qiladigan joyi shundaki, siz ulardan xohlaganingizni ajratib ololmaysiz. bunisi kerakli, bunisining keragi yo‘q, deb birini olib, ikkinchisini uloqtirib tashlash qo‘lingizdan kelmaydi. hammasi baravariga …
4 / 17
mi?! dushman bitta mina otib, o‘n bitta o‘zbekni qiyma-qiyma qilsin, bomba tashlab, dyadya vasyaning ichagini boshiga salla qilib qo‘ysin-da, men qo‘ydek yuvosh, musichadek beozor bo‘lib turaveraymi! yo‘q! qonga – qon! jonga – jon! insof degani shu! bilmadim. ehtimol odamzod farishta bo‘lib tug‘ilsa-tug‘ilar. ammo bir umr farishta bo‘lib yasholmaydi. hech kim! hech kim farishta emas. faqat o‘zini oppoq qilib ko‘rsatgisi keladi. ming uringani bilan farishta bo‘lolmaydi. yo‘lidan shunaqangi shaytonlar kesib chiqadiki, gunohga botganini o‘zi ham sezmay qoladi. dunyoda hadiksirab yashashdan ortiq azob yo‘q ekan. go‘yo boshingda birov qilich ko‘tarib turgandek, sen bo‘lsang har lahzada o‘sha qilich bo‘yningga tushishini kutayotgandek. bora-bora shunaqangi joningdan to‘yib ketasan-ki, qilich taningni boshingdan tezroq judo qilishiga orzumand bo‘lib qolasan. nima bo‘lgandayam, hadik azobidan qutulsam, bir cho‘qib, atrofga ming alanglagan qarg‘adek ayanchli ahvoldan xalos bo‘lsam deysan. …bilmadim, balki shafqatsiz odam – diyonatsiz bo‘lar. lekin diyonatli bo‘lish uchun ham shafqatsiz bo‘lish kerak. men shunga ishondim. urush meni shunga majbur …
5 / 17
naj nutqini individuallashtirishda dialog, monologning o’rni badiiy matnlarda, xususan, “ikki eshik orasi” romani tilida personajlar nutqining o’ziga xosligini ta’minlovchi, ularning nutqining rivojlanib boruvchi ta’sirchanlik kuchini oshiruvchi vositalar sirasida monolog, dialoglarning ham o’ziga xos o’rni bor. nutqiy muloqot jarayonida monologlar so’zlovchining ichki kechinmalari, maqsadini, atrofdagi kishilarga ochiq-oshkora ayta olmaydigan yashirin istaklarini ifodalab, asar muallifining monologdan foydalanishda ko’zlagan asosiy maqsadi yuzaga chiqishi uchun zamin yaratadi. romanda monologlardan foydalanishda o’tkir hoshimovning asosiy maqsadi personajning xarakter-xususiyati, atrofdagilarga, voqyea-hodisalarga munosabati, ularni baholashi haqida o’quvchiga axborot berishdan iborat. buning uchun yozuvchi fikr ifodalashning badiiy adabiyotda keng tarqalgan turi –ichki monologdan foydalanishga harakat qiladi. dialogik muloqotda esa bir kishi nutqiy faoliyati emas, balki ikki kishining o’zaro muloqoti asosida kitobxonga voqealar tasvirini yetkazish va shu orqali ularda matn mazmuniga nisbatan ma’lum bir munosabatni uyg’otishga erishish asosiy maqsad hisoblanadi. tilshunos sh.safarov: “...nutqiy muloqot maqsadi ikki sathlidir, ya’ni nutqiy harakatda axborot almashish va kommunikativ pragmatik maqsad voqelanadi. birinchisida so’zlovchining maqsadi …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ikki eshik orasi romanining taxlili"

mavzu: “ikki eshik orasi” romanining taxlili reja: 1. kirish. 2. asar haqida. 3. o‘tkir hoshimovning «ikki eshik orasi» romanidan iqtiboslar. 4. «ikki eshik orasi” asarida personaj nutqini individuallashtirishda dialog, monologning o’rni. 5. xulosa. kirish „ikki eshik orasi“ – oʻzbek yozuvchisi oʻtkir hoshimov qalamiga mansub roman. asar oʻtkir hoshimov merosining asosiy oʻrinlardan birini egallaydi. asarda insonlar taqdiri va inson umrining murakkabligini mahorat bilan tasvirlangan. adib, birinchi navbatda, tinchlikka rahna solgan urushni tilga oladi. ayniqsa, urush voqeligining har bir ota-ona qalbini jarohatlagani, koʻngillariga ozor yetkazgani romanning umuminsoniy pafosini tashkil etadi. adib qalamga olgan obrazlari oddiy odamlarning fazilatlari – mardligi, matonati, vatanparvarligi v...

This file contains 17 pages in DOCX format (104.3 KB). To download "ikki eshik orasi romanining taxlili", click the Telegram button on the left.

Tags: ikki eshik orasi romanining tax… DOCX 17 pages Free download Telegram