alisher navoiy

PPTX 27 pages 997.9 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 997.9 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

alisher navoiy (1441-1501) alisher navoiy agar bu ulug’ zotni avliyo desak, u avliyolarning avliyosi, mutafakkir desak, mutafakkirlarning mutafakkiri, shoir desak, shoirlarning sultonidir. islom karimov e’tirof alisher navoiy 1441-yilning 9-fevralida hirot shahrida tavallud topgan. alisherning maktabdosh do‘sti husayn boyqaro taxtga chiqishi bilan uni samarqanddan hirotga chaqirib oladi va muhrdor qilib tayinlaydi. 1472-yildan vazirlik martabasiga ko‘tariladi, 1487-88-yillarda astrobodda hokim bo‘lib ishlaydi. buyuk ijodkor 1501-yil 3-yanvar kuni vafot etdi. alisher navoiyning qabri hirotda. hirot esa afg`onistonda joylashgan. xamsa "panj ganj" ("besh xazina") nizomiy ganjaviy 1173-1201-yillar oralig`ida ilk “xamsa” dostonlarini yozdi: 1173—1179-yillarda "maxzan ul-asror" ("sirlar xazinasi") 1180—1181-yillarda "xusrav va shirin" dostoni 1188-yilda "layli va majnun" dostonini 1196- yilda"haft paykar" ("yetti go'zal") 1196—1201- yillarda "iskandarnoma" yaratiladi xusrav dehlaviy (1253-1325) o'zining "xamsa"sini 1299-1301-yillarda yozib tugalladi: "matla' ul-anvor" ("nurlarning boshlanmasi"); "shirin va xusrav“; "majnun va layli“; "hasht behisht" ("sakkiz jannat"); "oyinayi iskandariy" ("iskandar oynasi"). asli shahrisabzlik xusrav dehlaviy besh dostondan tashkil topmog'i; birinchi doston, albatta, pand-nasihat ruhidagi …

2 / 27

489-yil yozilgan. 59 bob, 5782 bayt. dostonning so’nggi bobi- boyqaroning o’g’li abdulfavoris shohg’arib bahodirxon g’aribiyga nasihat shaklida bitilgan.hazaji musaddasi mahzuf vaznida. “layli va majnun” dostoni - 1484-yil. 36 bob.3622 bayt. hazaji musaddasi axrab vaznida. “sab’ai sayyor” doston – 1484-yil.38 bob,5000 bayt. aruzning hafif bahrida yozilgan. “saddi iskandariy” dostoni - 1485-yil. 89 bob,7215 bayt. aruzning mutaqorib bahrida navoiyning buyuk merosi "farhod va shirin" dostoni muallif bu asarni "shavq dostoni"deb ataydi. sababi unda ishq kuylanadi, talqin qilinadi va ulug'lanadi. bu shunday ishqki, u insonnipoklaydi, ezgulik sari yetaklaydi, unga o'zligini tanitadi, birso'z bilan aytganda, komillik sifatlarini tarbiyalaydi. chunki u odamga, olamga, butun borliqqa mehr bilan, muhabbat bilan yo'g'rilgan va oxir borib yaratganning o'ziga ulashib ketadigan ishqdir. dostonda navoiyning komil inson haqidagi orzu-o'ylari ham ifoda etilgan. o'ziga xoslikka intilgan adib o'zigacha bo'lgan an'analarga ijodiy yondashadi. doston navoiygacha "xusrav va shirin" shaklida mashhur edi. ularda markaziy obraz shoh xusrav edi. lekin u — komillikdan yiroq, …

3 / 27

ohi" oni, malak deb: "dard o'ti ogohi" oni. ...vafo haylida g'avg'o shodlig'din, biri birga muborakbodlig'din. oshiq farhod tasviri hoqon balog`at ostonasidagi farhodning ko'nglini olish uchun uchun to'rt fasliga moslab to'rt oliy qasr qurdirish fikriga keldi. farhodning atobegi, ya'ni tarbiyachi — ustozi mulkoro bu ishga ma'mur etib tayinlandi. xitoyning mashhur meymori boniy, naqqoshi moniy hamda tosh yo'nuvchi qoran qurilishga jalb etildilar. 4 faslga monand 4 qasr oynaning orqasidagi tilsimda yozilishicha, ko'zgu tilsimini ochmoqchi bo'lgan odam xatarli safarga otlanib, yunonistondagi bir toqqa borishi kerak. ungacha uch manzil bo'lib, birinchisida ajdahoni, ikkinchisida ahraman devni, uchinchi manzilda ikkalasidan ham mushkulroq tilsimni yengishi kerak. to'rtinchi manzil — o'sha tog'dagi g'or ichidan donishmand suqrot topiladi. sirli sandiqdagi shart shirin tavsifi: harimi iffat ichra shoh ul ermish, sipehri ismat uzra moh ul ermish. yuzi gul, kirpigi derlar tikandur, ne bor andoqqi hargiz bor ekandur. ...yuzi birla qilur bazmini gulshan, aning birla ko'rar olamni ravshan. husnda tengsiz shirin! …

4 / 27

komil insondir. aksariyat adabiyotlarda komil inson ruhiy poklangan inson tushunchasi bilan tenglashtiriladi. demak, ruhni poklash g'oyat muhim. poklanishning yo’li esa bitta, u nafsni yengishdir. nafs deganda yemoqlik, ichmoqlik, kiymoqlikdan tashqari yana johillik, ilmsizlik, manmanlik, kibru-havo, dunyoparastlik, zulm, o'g'rilik, tanballik, g'urur, tama', ko'rolmaslik, baxillik, mansabparastlik, shahvat, ko'ngli torlik, g'azab, umuman, inson ruhini, qalbini bulg'aydigan, uni ollohdan uzoqlashtiradigan barcha illatlar yig'indisi tushuniladi. nafs nima? 1. sharqda “xamsa” yozish an’anasini kim boshlab bergan? 2. asar “xamsa” deb atalmog’i uchun qanday talablarga javob berishi kerak? 3. a. navoiy “xamsa”sining boshqa xamsanavislarning “xamsa”sidan farqi? 4. “farhod va shirin” aruzning qaysi vaznida yozilgan? 5. navoiyning komil inson haqidagi o`ylari qaysi dostonida ifoda ettirilgan? 6. navoiy xamsachilikka qanday yangilik olib kirdi? 7. dostonning asosiy voqealari nimadan boshlanadi? 8. farhodning tarbiyachi ustozi kim? 9. qasrlar qurilishi paytida farhod kimlardan qanday hunarlarni o`rgandi? 10. tilsimda aytilgan 3 to`siq nima? 11. suqrot farhodga kimlarning taqdiri haqida bashorat qiladi? 12. farhod …

5 / 27

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alisher navoiy"

alisher navoiy (1441-1501) alisher navoiy agar bu ulug’ zotni avliyo desak, u avliyolarning avliyosi, mutafakkir desak, mutafakkirlarning mutafakkiri, shoir desak, shoirlarning sultonidir. islom karimov e’tirof alisher navoiy 1441-yilning 9-fevralida hirot shahrida tavallud topgan. alisherning maktabdosh do‘sti husayn boyqaro taxtga chiqishi bilan uni samarqanddan hirotga chaqirib oladi va muhrdor qilib tayinlaydi. 1472-yildan vazirlik martabasiga ko‘tariladi, 1487-88-yillarda astrobodda hokim bo‘lib ishlaydi. buyuk ijodkor 1501-yil 3-yanvar kuni vafot etdi. alisher navoiyning qabri hirotda. hirot esa afg`onistonda joylashgan. xamsa "panj ganj" ("besh xazina") nizomiy ganjaviy 1173-1201-yillar oralig`ida ilk “xamsa” dostonlarini yozdi: 1173—1179-yillarda "maxzan ul-asror" ("sirlar xazinasi...

This file contains 27 pages in PPTX format (997.9 KB). To download "alisher navoiy", click the Telegram button on the left.

Tags: alisher navoiy PPTX 27 pages Free download Telegram