siydik ajratish organlarining kasalliklari

PPTX 34 pages 6.9 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.9 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

слайд 1 namangan viloyati norin tumani xtbga qarashli 12-umumiy o’rta ta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi begimova gulnoraning “siydik ajratish organlarining kasalliklari” mavzusida 8-sinflar uchun tayyorlagan taqdimoti siydik ajratish organlarining kasalliklari siydik tosh kasalligi siydik-tosh kasalligi – bu endogen yoki ekzogen sabablarga ko’ra yuzaga kelgan, jumladan irsiy harakterga ega bo’lgan modda almashinuvining buzilishi tufayli yuzaga kelgan, buyrak va siydik yo’llarida toshlarning paydo bo’lishi bilan harakterlanuvchi kasallikdir. siydik tosh kasalligi (urolitioz) anchagina ko`p tarqalgan kasallikdir. mumiyolangan murdalarni (qadimiy eramizdan 350-400 yillar avval) tеkshirish natijasida topilgan buyrak toshlariga ko’ra, bu kasallikning naqadar ko’xna ekanligi to’g’risida xulosa qilish mumkun. siydik tosh kasalligi dunyoning barcha davlatlarida ham uchraydi. ba'zi viloyatlarda siydik tosh kasalligining ko`p tarqalganligi, uning kеlib chiqishida tashqi muhitning ta'siri borligidan dalolat bеradi. epidemiologiyasi siydik tosh kasalligi sovеt ittifoqining o’rta osiyo, shimoliy kavkaz rеspublikalarida, volga buyi soxillarida, uralda, sibirda bizning davlatimizdan tashqari avstraliyada, nidеrlandiya, yugoslaviyada, grеtsiyada, turkuiyada, suriyada, braziliyada, aqshning sharqiy hududlarida anchagina ko`p …

2 / 34

r kiradi. ekzogen etiologik omillar iqlim, tuproqning biogeokimyoviy strukturasi, suv va floraning fizik kimyoviy hususiyatlari, aholining ichimlik va ovqatlanish rejimi. mehnat sharoiti(zararli ishlab chiqaqrish, issiq tsex, og’ir jismoniy mehnat va boshq.) va maishiy hususiyatlar( bir xil, kamharakat hayot va dam olish tarzi). tosh hosil bo’lish protektorlari kontsentratsiyasiga, ph ga, diurezga va boshqalarga ta’sir qiluvchi tosh paydo qiluvchi moddalarni ko’p miqdorda saqlovchi oziq-ovqatlarni haddan tashqari va doimiy ravishda iste’mol qilish. a va b guruh vitaminlarining yetishmovchiligi. endogen etiologik havf omillari turlicha tabiatga ega bo’lishi mumkin. ularga mahalliy urologik havf omillari ham, umumiy havf omillari ham, shuningdek bemorning interkurrent kasalliklari kiradi. endogen etiologik omillar urologik omillar umumiy omillar urologik omillar siydik yo’llarining tug’ma va orttirilgan mahalliy o’zgarishlari(strikturalar, qo’shimcha qon tomirlar siydik oqimining buzilishi va gidronefrozga olib keladi) yagona (yagona ishlovchi) buyrak. qovuq-siydik nayi (buyrak) refluksi. siydik yo’llari anomaliyalari- g’ovaksimon, taqasimon buyrak, ureterotsele, shoxlangan kosachalar. siydik yo’llari infektsiyasi. umumiy omillar bir qator fermentlarning …

3 / 34

’ir rangda, deyarli qora, juda zich, g’adir-budir yuzali, “tikonlar” bilan qoplangan; fosfat toshlari (infitsirlangan) –oqish-kulrang, yumshoq, oson yemiriladi, yuzasi g’adir-budir; aralash toshlar – yadrosi boshqa tuzdan, pardasi esa boshqa tuzdan paydo bo’lgan; sistin toshlar – yorqin-jigarrang tusda, silliq yuzali, eng zich toshlardir. toshlarning strukturasi organizmda kechayotgan moddalar almashinuvi buzilishini baholashda ahamiyatli bo’lib, stk metafilaktikasi chora-tadbirlarini ishlab chiqishga imkoniyat beradi. hozirgi kunda toshlarning fizik-kimyoviy hususiyatlarini bilish distantsion va qontakt endoskopik litotripsiya ko’rsatmalari va usullarini to’g’ri ishlab chiqish imkonini beradi. calcium oxalate calcium phosphate uric acid (10-15%) struvite (10-15%) (60-70%) tosh turlari calcium carbonate calcium citrate ammonium urate (laxative abuse) uncommon types of stones ciprofloxacin indinavir traimeterene sulfamethoxazole oxypurinol phenazopyridine phenytoin aminophylline drugs & metabolites (<1%) amoxicillin herringlab.com 14 сийдик йулларидан олинган тошлар 14 patogenez kauzal formal patogenez . hozirgi vaqtda stk patogenezining yagona nazariyasi mavjud emas. tosh hosil bo’lishini tushuntirib beruvchi ikki xil jarayon, formal va kauzal genez farqlanadi. formal genez. …

4 / 34

gan bo’lib, ular tuzlarning erigan holatda turishiga va kolloid stabilligiga ta’sir qiladi va aksincha ularning yo’qligi tuzlar kristallanishini chaqiradi. normal siydikda bu moddalar qatoriga mochevina, kreatinin, gippuron kislotasi, natriy xlorid, sitratlar, magniy, anorganik pirofosfat va boshqalar kiradi. bunday moddalar solbulizator lar deyiladi to’yingan eritmadagi tuzlarning metastabil holati osongina buzilishi mumkin. ba’zi holatlarda bu rolni mukoproteinlar, sulfanilamidlar, pirouzum kislotasi, kollagen, elastin o’ynaydi. siydik muhiti(ph) – tosh hosil bo’lishida muhim omil hisoblanadi. shu narsa isbotlanganki, tosh hosil qiluvchi moddalar – siydik kislotasi, kaltsiy, anorganiq fosfatlar, oksalatlar qontsentratsiyasi va ekskretsiyasining ortishi shubhasiz, tosh hosil bo’lishiga olib keladi. kauzal genez. bu genez asosida bir qator ekzogen va endogen havf omillari yotadi, ular formal genez shakllanishiga qulay sharoit yaratuvchi organik va funktsional holatlarni yuzaga keltirishadi. masalan, sut va o’simlik mahsulotlarini ko’p iste’mol qilish siydik muhitini ishqoriy tomonga, go’sht mahsulotlari esa – kislotali tomonga o’zgartiradi. tosh hosil bo’lishiga olib keluvchi kasalliklar giperparatireoidizm buyrak atsidozi kron kasalligi …

5 / 34

frotik sindromi. patologik anatomiyasi. buyrak tosh kasalligida buyraklardagi morfologik o’zgarishlar, umuman undagi toshlarning joylashuviga, ularning tuzilishiga va hajmiga bog’liq. kolavеrsa, bu o’zgarishlar buyrakdagi yallig’lanish jarayoniga bog’liq . ko`pincha toshlar buyrakdagi yallig’lanish jarayoni paytida paydo bo’lib, siydikning yo’nalishini buzadi, natijada yallig’lanishni yanada kuchaytirib yuboradi. buyrakdagi «asеptik» toshlar ham morfologik o’zgarishlarni kеltirib chiqaradi. siydikni tеkshirib, unda mikroblar topilmasa ham u buyrakda yallig’lanish jarayonini yo’q dеb bo’lmaydi. chunki nеfrit xali intеrstinal holatda bo’lish mumkin, siydik koptokchalarining va kanalchalarining kеngayishi, pеri va endaartеrit hollari, oraliq kushuvchi to’qimalarning prolifеratsiyasi ayniqsa kanalchalar atrofida aniqroq kuzatiladi. asta-sеkin to’qimalari atrofiyaga uchraydi. klinikasi kalkuriya og’riq gematuriya anuriya buyrak yetishmovchiligining klinik belgilari dizuriya o’tkir siydik tutilishi 23 tashxislash diagnoz qo’yishda anamnez yig’ish muhim ahamiyatga ega. og’riqning harakteri va davomiyligini (joylashuvi, kuchi, tarqalishi); og’riq ko’ngil aynishi, qusish, qaltiroq bilan kechyaptimi-yo’qmi; siydikda gematuriya borligi va davomiyligi; og’riqning kuchi va paydo bo’lish harakterini aniqlab olish zarur; bemordan oldin tosh tushganmi; urologik anamnezga egaligi, …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "siydik ajratish organlarining kasalliklari"

слайд 1 namangan viloyati norin tumani xtbga qarashli 12-umumiy o’rta ta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi begimova gulnoraning “siydik ajratish organlarining kasalliklari” mavzusida 8-sinflar uchun tayyorlagan taqdimoti siydik ajratish organlarining kasalliklari siydik tosh kasalligi siydik-tosh kasalligi – bu endogen yoki ekzogen sabablarga ko’ra yuzaga kelgan, jumladan irsiy harakterga ega bo’lgan modda almashinuvining buzilishi tufayli yuzaga kelgan, buyrak va siydik yo’llarida toshlarning paydo bo’lishi bilan harakterlanuvchi kasallikdir. siydik tosh kasalligi (urolitioz) anchagina ko`p tarqalgan kasallikdir. mumiyolangan murdalarni (qadimiy eramizdan 350-400 yillar avval) tеkshirish natijasida topilgan buyrak toshlariga ko’ra, bu kasallikning naqadar ko’xna ekanligi to’g’risida...

This file contains 34 pages in PPTX format (6.9 MB). To download "siydik ajratish organlarining kasalliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: siydik ajratish organlarining k… PPTX 34 pages Free download Telegram