fanlar tizimi va ularning xususiyatlar

DOC 79.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403346458_44962.doc fanlar tizimi va ularning xususiyatlari reja: 1. fan- bilishning eng oliy shakli va unga xos xususiyatlar. 2. hozirgi zamon ilm-fanidagi qarama - qarshiliklar va fanlar ning umumiy klassifikasiyasi . ilm – kishining o’qish, o`rganish va egallagan tajriba natijasida orttirgan bil imi. ilm - ob'ektiv hodisa qonunlarini o`rganadi va oldindan ko’ra oladi.insonlar ning tabiat va jamiyat hodisalari haqida hosil qilgan ma'lumotlari , ya'ni voqelikni inson tafakkurida aks etishi bilimdir. tabiat va jamiyat, voqelik haqidagi ma'lumotlarimiz ilim darajasiga ko`tarilishi uchun quyidagi: 1) ma’lumotlarni voqelikka mutanosibligi ; 2) shartli darajada ishonchli bo`lishi; 3) ma'lumotlar dalillar bilan asoslangan bo`lishi - kabi shartlar bajarilishi lozim. insonning moddiy dunyo to’g’risidagi bilimi nisbiydir, u doimo tajriba, kuzatishlar orqali to’planib, rivojlanib turadi. fan - dunyo haqidagi ob'ektiv bilimlar tizimi. fan -tabiat, jamiyat va tafakkur shaklda yangi bilimlar hosil qilishdan to ularni hayotga tatbiq qilishgacha bo’lgan faoliyatni o’z ichiga oladi. fanning ilk kurtaklari kishilik jamiyatining paydo bo`lishi bilan …

ha insonlar uchun foydalidir, chunki fan tili yagona bo`lib, u odamlarni birlashtirishga harakat qiladi.shaxsga aloqador emasligi - ilmiy bilishning yakuniy natijalarida olimning na individual xususiyatlari, na millati va na turar joyi o’z aksini topmagan va topmaydi ham.tizimlilik - fan bir-biri bilan bog`lanmagan qismlardan tashkil topgan emas. u o`ziga xos tarkibga egadir. yakuniy nihoyasiga yetmaganlik - ilmiy bilish doirasining uzluksiz kengayib borishiga qaramasdan fan mutloq, haqiqatga yetib borishi, uni ixtiro qilishi mumkin emas. merosliylik - yangi bilimlar ma'lum darajada, qonun- qoidalarga rioya qilgan holda, eski bilimlar bilan taqqoslanadi va shulardan to`g`ri va to’liq; mazmunga ega bo`lgan holda qabul qilinadi.tanqidiylik - o`zishgag, hatto ilmiy asoslangan natijalari mazmuniga oid bilimlariga ham shubha bilan qarashga, zarur bo`lib qolganda ularni o`zgartirishga ham tayyor ekanligi.sinalganlik- xulosalar ma'lum qoidalarga binoan tekshirilishni talab qiladi va undan o’tkaziladi. axloqiy normalarga aloqador emasligi- ilmiy axloqiy- etik jihatdan neytraldir._fanga yuqoridagilardan tashqari, yana o`ziga xos metodlar, tadqiqot tarkibi va boshqalar fan san'atdan …

ob beradi 15asrda osiyoning buyu k allomalari ilm-fanning yangi tarmoqlarini yaratdilar, es qilarini to’ldirdilar va yangi qonun, qonuniyatlarini kashf etdilar (muhammad xorazmiy; farg’oniy , farobiy, maxmud qoshg’ariy, beruniy, ibn sino, ulug’bek g”iyosiddin koshiy ali qushchi va boshqalar. osiyo madrasalarida asosan diniy bilimlar o’qitilgan bo`lsa, ba'zan zamonasining ilg’or mudarrislari tomonidan dunyoviy fanlardan (matematika, astronomiya, geografiya, tibbiyot elementlari va b.) ta'lim berilgan. akademiya tarzidagi muassasa va jamiyatlar sharq, mamlakatlarida ix asrlarda tarkib topgan bo`lsa, yevropada bunday jamiyatlar xv-xvi asrlardan boshlab tashkil qilingan. 2. hozirgi zamon ilm-fanidagi qarama-qarshiliklar va fanlarning umumiy klassifikasiyasi fanning rivojlanishi uchun imkon yaratish va uni boshqarish muhim ahamiyatga ega. ilmiy soha mutaxassislari va muassasalarni bir yerga jamlash va markazlashtirish umummilliy, xalqaro ilmiy tashkilot, markazlarning paydo bo`lishiga olib keladi. xx-asrda fan sohalari buyicha va kompleks harakterdagi ixtisoslashtirilgan ilmiy tadqiq,ot muassasalari keng taraqqiy etdi .ilmiy masalalarni hal qilish uchun maxsus ijodiy jamoalar, fan sohalari buyicha yirik ilmiy muassasa va labaratoriyalar tuzildi. …

ydi, balki unga yangi taklif va ifoda bergan holda rivojlanishni ta'minlaydi.ilmning o’zaro aloqadorligi fan predmeti va uning turli sohalari o’rtasida ob'ektiv munosabatlar orqali belgilanadi. ilm-fan o`zining turli belgilari orqali san'atdan, texnikadan, mafkuradan, falsafadan, dindan, mifolognyadan va mistikadan farq qiladi . fan bilan falsafa o’rtasida necha asrlar mobaynida vujudga kelgan munosabatlarni ham to’g’ri tushinish zarurs chunki, yaqin- yaqinlargacha falsafa fanlar ichida "oliy fan" maqomini olishga harakat qilgan. ayrim olimlar esa o’zlari amalga oshirgan ilmiy tadqiqotlar bilan falsafiy qarashlar o’rtasida chegara o’tkazishmagan. fan xususiyati shundan iboratki, u falsafadan farqdi o’laroq, jami borliqni tadqiq etish uchun kurashmaydi, u xususiy bilim manbaidir, fan undan tanshqari har qanday natijani empirik jihatdan tadqiqotlar asosida tasdiqlanishi yoki inkor qilinishi mumkin. bu va shunga o’xshash farqlar fan bilan falsafa o’rtasida o`ziga xos chegara o’tkazishga imkon beradi. ma'lumki, faylasuflar barcha omillarni o`ziga xos materiallar sifatida taqdim etar edi, ya'ni ular dunyo moddiy borliqdan iboratligini oldindan tan olgan deb hisoblashgan, …

'lum loihani jahonning chegaralangan qismiga muljallanganligini anglatadi. dunyoning qolgan qismi "e'tiborsiz" qoladi. fandan buning o`zi talab qilinmaydi. fransuz matematigi a.puankare ta'kidlaganidek, "fandan tabiatni to’liq qamrovda tadqiq etishni talab qilish, bu yaxlit narsani uning qismi ichiga kirishni talab qilish bilan tengdir". fan xususiy muammolarni hal qiladi hamda tajriba yo’li bilan tasdiqlanuvchi savollarga javob beradi.qadimgi faylasuflar barcha mulohazazalarni bilim va fikr (nuqtai nazarga) ga bo’lishgan. bilim yoki ilm arestotel buyicha namoyish etiluvchi yoki intuitiv bo`lishi mumkin. namoyish etiluvchi bilim sabablarni bilishni anglatadi. u isbotlardan iborat bo`lgan mulohazalardan tashkil topadi. ya'ni, namoyish etilgan bilim - bu isbotlangan xulosadir. sezgi bilimi jami fanning birlamchi manbaidir, chunki u barcha isbotlarning birlamchi asosidir.ma'lumki, ilm-fan aristotel o’ylaganidek, asta-sekin ensiklopedik ma'lumotlarni tanlash yo’li bilan emas, balki ko`proq inqilobiy yo’l orqali rivojlandi. u yangi g’oyalar, yangi nazariyalarga tayangan holda eski nazariyalarni inkor qilib taraqqiy etdi. ilm-fanda aflotun va aristotel o’ylaganidek, o’z nihoyasiga yetgan bilim, bilish yo’qdir. tabiat yagona, fanlar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fanlar tizimi va ularning xususiyatlar"

1403346458_44962.doc fanlar tizimi va ularning xususiyatlari reja: 1. fan- bilishning eng oliy shakli va unga xos xususiyatlar. 2. hozirgi zamon ilm-fanidagi qarama - qarshiliklar va fanlar ning umumiy klassifikasiyasi . ilm – kishining o’qish, o`rganish va egallagan tajriba natijasida orttirgan bil imi. ilm - ob'ektiv hodisa qonunlarini o`rganadi va oldindan ko’ra oladi.insonlar ning tabiat va jamiyat hodisalari haqida hosil qilgan ma'lumotlari , ya'ni voqelikni inson tafakkurida aks etishi bilimdir. tabiat va jamiyat, voqelik haqidagi ma'lumotlarimiz ilim darajasiga ko`tarilishi uchun quyidagi: 1) ma’lumotlarni voqelikka mutanosibligi ; 2) shartli darajada ishonchli bo`lishi; 3) ma'lumotlar dalillar bilan asoslangan bo`lishi - kabi shartlar bajarilishi lozim. insonning moddiy dunyo to’g’...

DOC format, 79.0 KB. To download "fanlar tizimi va ularning xususiyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: fanlar tizimi va ularning xusus… DOC Free download Telegram