biologik ketma ketliklarni taqqoslash

PPT 25 pages 1.4 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPT

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

hasharotlarning umumiy tuzilishi, tashqi morfologiyasi biologik ketma ketliklarni taqqoslash reja: genomning xaritalanishi va skriningi genom xaritasi turli organizmlar genomining xaritalanishi bo’yicha ma’lumotlar bazalari genlarni taqqoslash asosida turlarning filogenetik yaqinligini aniqlash genom nima? genom – organizm hujayrasida to`plangan irsiy materialning yig`indisidir. genom organizmni qurish va saqlab turish uchun kerak bo`lgan biologik axborotni saqlaydi. barcha genomlar, shu jumladan inson genomi va boshqa qolgan barcha hujayrali hayot formasiga ega bo`lgan genomlar dnk dan tuzilgan, lekin ba‘zi bir viruslar genomi rnk dan iborat. shu bilan birga, ―genom terminining boshqacha talqini ham mavjud. bunda genom deganda ma‘lum turning genetik materiallari xromosomalarni gaploid to’plami yig`indisiga tushuniladi. genom termini 1920-yilda gans vinkler tomonidan bir biologik tur organizmlarning xromosomalari gaploid to’plamida yig`ilgan genlarni yozish uchun ishlatilgan. suffiks ―om ularda qismlarni bir butun qilib birlashtirish ma‘nosini beradi, shuning uchun ―genom deganda genlarni bir butunlikka birlashtirishga tushuniladi. genomikaning vazifasi butun hujayraning to’liq genetik xususiyatlarini - tarkibidagi genlar sonini va ularning …

2 / 25

ng natijalari shunchalik aniqroq bo’ladi. qoidaga binoan, genlarning soni xromosomalarning o’lchamiga bog’liq bo’ladi. birgina, geteroxromatinning uzaygan qismlari (sentromer va telomer uchastkalardagi) deyarli genlarni saqlamaydi va shu orqali bu bog’liqlikni buzadi. xaritalashning birinchi bosqichida genning qaysi guruhga mansub ekanligini aniqlash lozim. ma’lumki, drosophila melanogaster ning diploid to’plamida to’rt juft xromosomalar bo’ladi. shulardan, birinchi jufti jinsiy xromosomalar (xx urg’ochilarida, xy erkaklarida), ikkinchi, uchinchi va to’rttinchi juft xromosomalar esa autosomalar hisoblanadi. y xromosomadagi genlarning soni juda kam bo’ladi. paydo bo’lgan mutatsiyalarning lokalizatsiyasini aniqlash uchun har bir xromosomaga mos ravishdagi gen markerlardan foydalanish kerak bo’ladi genom xaritasi. genom xaritasi bu genom tarkibidagi gen yoki boshqa komponentlarning qaysi xromosomaga tegishliligini ko’rsatuvchi sxematik tasvirlash hisoblanadi. genom xaritalarini taqdim etilayotgan axborotning hajmiga ko’ra klassifikatsiyalash mumkin bo’ladi. saqlaydigan ma’lumotning hajmiga ko’ra kichik o’lchamli xaritalar (genomning ma’lum qismiga tegishli ma’lumotlarni saqlaydi) va katta o’lchamli xaritalar (to’liq nukleotidlar ketma – ketliklari haqidagi ma’lumotlarni saqlaydi) bo’ladi. genomlarni xaritalash jarayonidagi yondashuvlarning umumiy …

3 / 25

b, bu mb johns hopkins university school of medicine, baltimore, maryland (aqsh) tomonidan tashkil etilgan va doimiy ravishda shu universitet tomonidan ma’lumotlar yangilanib turiladi va nazorat qilinadi gdb bioinformatsion ma’lumotlar bazasi umumiy interfeysining ko’rinish human genome research centre – umuman olganda gdb malumotlar bazasi bilan o’xshash ko’rinishda bo’lib, tarkibida gen terapiyasi haqidagi ma’lumotlarni saqlaydi. bu bazadagi ma’lumotlar ko’pchilik qismi frantsuz tilida taqdim etilgan online mendelian inheritance in man (omim) online mendelian inheritance in man (omim) – odamda uchraydigan genetik kasalliklar haqidagi to’liq ma’lumotlarni, genlar va ular tomonidan chaqiriladigan genetik sindromlarning fenotipik namoyon bo’lishi haqidagi genetik xaritalarni o’zida tutuvchi ma’lumotlar bazasi hisoblanadi. bu ma’lumotlar bazasida ishlashning qulayligi shundaki ma’lumotlarni izlash uchun qulay bo’lgan interfeysga ega. evolyutsion kelib chiqishi va funktsiyasiga ko’ra bir-biriga o’xshash bo’lgan genlar (gomologik) ko’p hollarda turli ko’rinishdagi turlarda gomologik genlar bilan bog’langan ko’rinishda bo’ladi. sizdan umumiy ma’lumotlardan foydalangan holda odam, sichqon, kalamush, sigir va cho’chqadagi chrnb1, cryb1, gaa, …

4 / 25

r va xabarnomalar ham saqlanadi human gene mutation database bioinformatsion ma’lumotlar bazasi umumiy interfeysining ko’rinishi mgd (mouse genome database) mgd (mouse genome database) – djekson laboratoriyasi (aqsh) serverida yaratilgan bo’lib, dunyo bo’yicha shu toifadagi ma’lumotlar bazasining ichida eng qulay foydalanish interfeysiga ega hisoblanadi. mgd sichqoning genomi to’g’risidagi to’liq ma’lumotlarni va 60 dan ortiq turlardagi genomlardagi gomologik holatlar haqidagi ma’lumotlarni taqdim etadi. bu ma’lumotlar barcha uchun ochiq holatda taqdim etiladi. birgina foydalanishni endi boshlagan boshlovchilar oddiy usullardan kalit so’zlardan foydalanib turib ishlashlari mumkin bo’ladi. bu baza tarkibida kalamushning xaritalangan genetik ratmap markerlari, xromosomalarning idiogrammalari, laboratoriya liniyalarining ifodalanishi va shuningdek, odam, sigir genomlari bilan gomologik holatlarining tasvirlanishi haqidagi ma’lumotlar keltiriladi. mouse genome database bioinformatsion ma’lumotlar bazasi umumiy interfeysining ko’rinishi acedb – bu ma’lumotlar bazasining tarkibida turli organizmlarning genetik xaritalari, lokuslar va allellar, gen mahsulotlari, dnk va oqsillarning ketma – ketliklari, genom klonlari va genlarning ekspressiyalanishiga oid bo’lgan ma’lumotlar mavjud. pdg - plant …

5 / 25

orasidagi o’zaro bog’liqlikni tasvirlovchi hayot daraxtidir. filogenetik daraxtning yuqori qismi uchta sinfga bo’linadi: barglar, tugun va ildiz (maksimum bitta). barglar bu oxirgi uchlar hisoblanadi va har bir barg tirik organizmlarning ma’lum bir ko’rinishini ifodalaydi.har bir tugun evolyutsion ma’noga ega bo’lib, ajdodlarning ikki va undan ortiq avlodlarga bo’linishini va ularning alohida evolyutsiya yo’liga ega ekanligini ko’rsatadi. ildiz barcha qarab chiqilayotgan ob’ektlarning umumiy ajdodga tegishli ekanligini ko’rsatadi. “daraxt” g’oyasi oddiy tuzilishdagi organizmlardan murakkab organizmlarning kelib chiqishini tushuntirish maqsadida dastlab paydo bo’lgan. zamonaviy evolyutsion biologlar filogenetik daraxtlardan turlarning kelib chiqishini va ularning rivojlanishini ko’rsatib berish maqsadida foydalanishadi. shoxlangan daraxt – bu umumiy shoxlanish nuqtasi ildizga ega bo’lgan daraxt hisoblanadi. shoxlangan daraxtni ma’lum yo’nalishga ega deyish mumkin, chunki tabiiy yo’nalishda ya’ni ildizdan barglar tomonga shoxlangan bo’ladi. shoxlangan daraxtning har bir tuguni oldingi ajdodlarning umumiyligini ta’riflaydi. – rasmda tirik organizmlarning umumiy uchta domen bo’yicha shoxlangan filogenetik daraxtini ifodalaydi. shoxlanmagan daraxt ildizga ega bo’lmaydi va barglarning …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik ketma ketliklarni taqqoslash"

hasharotlarning umumiy tuzilishi, tashqi morfologiyasi biologik ketma ketliklarni taqqoslash reja: genomning xaritalanishi va skriningi genom xaritasi turli organizmlar genomining xaritalanishi bo’yicha ma’lumotlar bazalari genlarni taqqoslash asosida turlarning filogenetik yaqinligini aniqlash genom nima? genom – organizm hujayrasida to`plangan irsiy materialning yig`indisidir. genom organizmni qurish va saqlab turish uchun kerak bo`lgan biologik axborotni saqlaydi. barcha genomlar, shu jumladan inson genomi va boshqa qolgan barcha hujayrali hayot formasiga ega bo`lgan genomlar dnk dan tuzilgan, lekin ba‘zi bir viruslar genomi rnk dan iborat. shu bilan birga, ―genom terminining boshqacha talqini ham mavjud. bunda genom deganda ma‘lum turning genetik materiallari xromosomalarni gaploid to’...

This file contains 25 pages in PPT format (1.4 MB). To download "biologik ketma ketliklarni taqqoslash", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik ketma ketliklarni taqq… PPT 25 pages Free download Telegram