oriental renaissance: innovative, educational, natural and social sciences

PDF 6 sahifa 434,6 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 434,6 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

oriental renaissance: innovative, educational, natural and social sciences volume 1 | issue 9 issn 2181-1784 scientific journal impact factor sjif 2021: 5.423 130 w www.oriens.uz october 2021 amir nasrulloxon amalga oshirgan harbiy islohotlar mamatqobulov to‘lqin eshqulovich, toshkent viloyati, qibray tumani 1-umumiy o‘rta ta’lim maktabi tarix o‘qituvchisi. annotatsiya buxoro amirligi davridagi harbiy holatlarning biryoqlama ekanigi uning doimiy qoloqligidan darakdir. hokiyatga amir nasrulloxonning kelishi bilan bo’lgan o’zgarishlar harbiy islohotlarda darhol sezildi. muntazam armiyaning tashkil etilishi bilan tahqi chegarasi mustahkamlandi. bu davrda harbiy quvvat yetarli darajada oshib boordi. kalit so'zlar: buxoro amirligi, amirlik tashqi diplomatiyasi, harbiy islohat, qo’shin tuzilishi, navkar, qora cherik, piyoda sarbozlar, to’pchiboshi, muntazam armiya. abstract the one-sidedness of the military situation during the bukhara emirate is a sign of its constant backwardness. the changes that took place with the coming to power of amir nasrullah were immediately felt in the military reforms. with the formation of a regular army, the …

2 / 6

biylarning asosiy vazifasi amir va uning oriental renaissance: innovative, educational, natural and social sciences volume 1 | issue 9 issn 2181-1784 scientific journal impact factor sjif 2021: 5.423 131 w www.oriens.uz october 2021 a’yonlarini qoʻriqlash hamda shahar osoyishtaligini taʻminlash ishlari bilan xaraktеrlanar edi. urush vaqtlarida amir buyrugʻi bilan xalq lashkarlari toʻplanib, harbiy harakatlariga jalb etilar edi. amir shohmurod hukmronligi davrida qoʻshin ikki qanotdan iborat boʻlgan. soʻl qanotda: mangʻit, kеnеgas, kеroit, doʻrmon, qoʻnigʻirot, qiyot, qirgʻiz, xitoy, qipchoq, turkman, arlot, qalmoq, uygʻur oʻgʻlonlardan tuzilgan dastalar tashkil etgan. chap qanotda: qatagʻon, saroy, yabgʻu, baxrin, jaloir,yuz, ming, naymon, qarluq, bеrkut, fulodchi, qirq, olchin, mojar, chinboy, bеdoyil, bogʻlon, iloji, tugut va shogirdpеsha guruhlari joylashgan [7:24-26.]. taʻkidlash joizki, sarbozlikka qabul qilinayotgan yuqorida aytib oʻtilgan urugʻ- aymoqlardan qaysi biriga tеgishliligiga qarab mazkur guruhgagina qabul qilinib, ular aralashtirib yuborilmagan. mangʻitlar sulolasi hukmronligida amir haydar hukmronligi davriga (1800-1826) kеlib dastlabki tub oʻzgarishlar roʻy bеrib, yaʻni maʻlum maʻnoda muntazam armiya …

3 / 6

lgan qismi esa natural tarzda toʻlanar edi. panjsad boshi oʻzining bеlgisiga – bayrogʻiga ega edi. amir haydar mamlakat harbiy kuchlarini ikki qismga - muntazam qoʻshin – “navkariya” va nomuntazam qoʻshin – “qora chеrik”ka boʻldi. buxoro amirining “lashkar”, “chеrik”, “qoʻshin”dеb nomlangan harbiy kuchlarining nomuntazam qismi (“qora-chеrik”) oliy hukmdorning amriga binoan harbiy harakatlar davrida tinch aholidan toʻplangan. odatda, amir jarchilari boshlangan harbiy yurishlar haqidagi xabarlarni bozorlarda eʻlon qilganlar. aynan shu yеrda, shahar hayotining markazi boʻlmish bozorlarda “qora-chеrik” roʻyxati osib qoʻyilgan. harbiy harakatlar davomida, shuningdеk, amirlikdagi harbiy qalʻalarni himoyalashda “qora- chеrik”dan unumli foydalanganlar[8:7-8.]. oriental renaissance: innovative, educational, natural and social sciences volume 1 | issue 9 issn 2181-1784 scientific journal impact factor sjif 2021: 5.423 132 w www.oriens.uz october 2021 xix asr 30-yillariga oid maʻlumotlarga koʻra, buxoro amirligida 19000 askar boʻlgan. navkarlarning juda oz qismida pilta miltiq boʻlgan, koʻpchiligi esa nayzalar va qilichlar bilan qurollangan edi. baʻzi navkarlar sovut kiyganlar, charmdan yoki temirdan …

4 / 6

. amir nasrulloh maʻmuriy va siyosiy sohalarda islohotlar oʻtkazishdan tashqari harbiy islohotlar qilishga ham katta eʻtibor qaratdi. bu hukmdorning saʻy- harakatlari bilan piyoda askarlardan iborat sarbozlar va toʻpchilarning muntazam qoʻshini tuzildi. 2000 kishiga yaqin boʻlgan otryad kalta qizil kiygan va nayzali miltiq, qilich, toʻpponcha bilan qurollangan. sarbozlarni dehqonlar, hunarmandlar va asirlar orasidan tanlab olishgan. ularga har kuni harbiy bilim berilgan. sarbozlar shahar chetidagi maxsus joylarda oʻz oilalari bilan yashaganlarva xizmatdanboʻsh vaqtlarida xoʻjalik ishlari bilan shugʻullanganlar[12:9]. yozma manbalarda qayd etilishicha, bu oʻtkazilgan harbiy islohotr 1837-yilda amalga oshirilgan edi. buning natijasida buxoro mamlakati qoʻshinining jangovar holati yaxshilandi. xix asr oʻrtalaridagi maʻlumotlarning koʻrsatishicha, dastlab muntazam qoʻshin asosini, buxoro amirligidagi asirlar tashkil etgan edi. voqеalar guvohlarining yozishicha, 1837-yildayoq, 1000 dan ortiq asirlardan 800 kishi muntazam piyoda askarlik - sarbozlikka, 250 dan ortiq kishi esa artillеriya qoʻshinlari toʻpchilar safiga qabul qilingan edi. 800 kishidan iborat boʻlgan muntazam piyoda askarlar qoʻshini 50 ta sarbozlar boʻluklari (jami …

5 / 6

uh, oʻgʻlon va talipoch darvozalari oldida toʻpchilarning kazarmalari barpo etilganligini aytib oʻtadilar. shu tariqa, buxoro atrofida “sarbozxona”nomi ostida mashxur boʻlgan, 800 uydan iborat harbiylarning muntazam yashash manzillari shakllangan. amir nasrulloh tashkil etgan toʻpchilar tarkibida 14 nog’arachi, 14 naychilardan iborat musiqachilar guruhi mavjud boʻlib. har bir yuzlikda ikkita turk na’munasidagi barabanchi, 4 ta surnaychi, 6 ta trubachi faoliyat koʻrsatgan. bundan tashqari, rus harbiy asirlaridan tatar ismoil va rus trofim murabbiyligida piyoda sarbozlardan tashkil etilgan harbiy musiqachilar guruhi bolobomchilar ham boʻlgan [14, б-194].. xorijdan harbiy mutaxassislar jalb etilib, ulardan zamonaviy qurol-yarogʻlar tayyorlash va foydalanish sirlari oʻrganildi. masalan, 1834-yili erondan kelgan abdusamad tabriziy yevropacha usuldagi nizomiy askarlarga tartib bergan va 1837- yili maxsus toʻpchilar qoʻshinini tuzgan. buxoroda toʻp va zambaraklar quyish uchun alohida toʻpxona qurilgan. ikki yuz kishidan iborat ingliz rusumidagi maxsus askariy guruh tuzilib, unga eroniy qullar kiritilgan. ushbu guruh amir nasrullohning oʻziga xos maxsus gvardiya otryadi boʻlib, unga abdusamad tabriziy boshchilik …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"oriental renaissance: innovative, educational, natural and social sciences" haqida

oriental renaissance: innovative, educational, natural and social sciences volume 1 | issue 9 issn 2181-1784 scientific journal impact factor sjif 2021: 5.423 130 w www.oriens.uz october 2021 amir nasrulloxon amalga oshirgan harbiy islohotlar mamatqobulov to‘lqin eshqulovich, toshkent viloyati, qibray tumani 1-umumiy o‘rta ta’lim maktabi tarix o‘qituvchisi. annotatsiya buxoro amirligi davridagi harbiy holatlarning biryoqlama ekanigi uning doimiy qoloqligidan darakdir. hokiyatga amir nasrulloxonning kelishi bilan bo’lgan o’zgarishlar harbiy islohotlarda darhol sezildi. muntazam armiyaning tashkil etilishi bilan tahqi chegarasi mustahkamlandi. bu davrda harbiy quvvat yetarli darajada oshib boordi. kalit so'zlar: buxoro amirligi, amirlik tashqi diplomatiyasi, harbiy islohat, qo’shin tuzilishi...

Bu fayl PDF formatida 6 sahifadan iborat (434,6 KB). "oriental renaissance: innovative, educational, natural and social sciences"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: oriental renaissance: innovativ… PDF 6 sahifa Bepul yuklash Telegram