shevaga xos so'zlar

PPTX 15 pages 2.0 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation shevaga xos so'zlar shirinboyeva komila 1. shevaga yaxshi so'zlarning ahamiyati 2. shevaga xos iboralar va maqollarning tahlili 3. zamonaviy hayotda shevaga yaxshi so'zlarning o'rni reja: shevaga so'zlarining til boyligini oshirishdagi roli бухоро вилояти шевасидаги 30 дан ортиқ атама, хусусан, деҳқончиликка оид сўзлар, ўзбек тилининг луғат таркибини бойитиб, унинг функционал имкониятларини кенгайтиради. шевага сўзлари, айниқса, 500 дан ортиқ янги сўз ва ибораларни ўз ичига олган тошкент шеваси мисолида, ўзбек тилининг лексик бойлигини кенгайтиришга салмоқли ҳисса қўшади. 19-асрдан бошлаб йиғилган маълумотларга кўра, фарғона водийси шеваларида учрайдиган 200 га яқин шевага сўзлари адабиёт ва матбуотда фаол қўлланилиб, тилнинг ифодалилигини оширади. shevaga so'zlarining zamonaviy tilga ta'siri shevaga xos bo‘lgan 20 dan ortiq so‘z va iboralar samarqand viloyatining gapirish uslubiga, xususan, 19-asr adabiyotiga kuchli ta'sir ko‘rsatib, hozirgi zamon ona tilida ham ishlatilmoqda. farg‘ona vodiysidagi shevalarning ba'zi o‘ziga xos fonetik xususiyatlari va 10 dan ortiq yangi so‘zlar bugungi kunda yoshlar orasida keng tarqalgan internet …

2 / 15

амиятга эга. shevaga so'zlarining adabiyotdagi o'rni ba'zi sheva so'zlari, masalan, "qo'shma", "qirg'in" kabi so'zlar, o'zining obrazli ifodalovchanligi tufayli badiiy adabiyotda 50 dan ortiq asarda metafora sifatida qo'llanilgan. shevaga xos lug'at boyligi, jumladan, 30 dan ziyod mahalliy dialektlarga xos o'ziga xos atamalar, zamonaviy adabiyotda realizm va folklor uslublarini boyitadi. shevaga xos 200 dan ortiq so'z va ifodalar o'zbekistonning turli hududlarida, xususan, samarqand va buxoro viloyatlarida yozilgan 19-asr adabiy asarlarida uchraydi. shevaga so'zlarining kelib chiqishi turkiston general-gubernatorligi davrida (1865-1917) yozma adabiyotning rivojlanishi shevaga so'zlarining standartlashuvida muhim rol o'ynadi. shevaga so'zlarining ko'pchiligi, taxminan 15-20 asr oralig'ida, xorazm, buxoro va samarqand kabi hududlardagi mahalliy lahjalardan kelib chiqqan. ba'zi shevaga so'zlari, fors, arab va turkiy tillardan olingan 300 dan ortiq so'zlarning ta'siri ostida shakllangan. shevaga so'zlarining kelajagi samarqand va buxoro viloyatlarida o'tkazilgan so'rovnomalar natijalariga ko'ra, 30% dan ortiq yoshlar shevaga so'zlarni faol ishlatishadi, bu esa kelajakda sheva lug'atlarining boyitilishi va 10 yildan keyin yangi so'zlarning …

3 / 15

рани ўз ичига олган махсус дастурлардан, масалан, "til o'rganish 2023" дастуридан фойдаланиш самаралидир. бу дастурларда ҳар бир сўзга оид талаффуз аудиоси ва мисол жумлалар берилган. тошкент давлат университети ва самарқанд давлат университети кутубхоналаридаги 20-аср бошида нашр этилган диалект луғатлари шевага сўзларини ўрганишда асосий манба бўлиб хизмат қилади. бу луғатларда 1000 дан ортиқ шевага оид сўзларнинг таърифи ва келиб чиқиши берилган. shevaga so'zlarining o'ziga xos xususiyatlari qashqadaryo shevasida 2-3 marta takrorlanuvchi so'zlarning fonetik o'zgarishi va undagi urg'u tushishining o'ziga xos qoidalari mavjud bo'lib, bu janubiy hududlarga xos xususiyat hisoblanadi. shevaga xos so'zlarning 30% gacha qismi, ayniqsa buxoro va samarqand viloyatlarida, fors-tojik tillaridan olingan bo'lib, ularning fonetik tuzilishi va grammatik xususiyatlarida o'zgarishlar kuzatiladi. xorazm shevasida qo'llaniladigan ba'zi 15 ta so'z boshqa hududlarga xos bo'lmagan, faqat xorazmning geografik va madaniy xususiyatlariga bog'liq bo'lgan leksik birliklardir. shevaga so'zlarining ifoda vositalari хоразм вилояти шеваларидаги 20 дан ортиқ мажозий маънода ишлатиладиган сўзларнинг образлилиги ва экспрессив хусусияти …

4 / 15

0-йилларидан бошланиб, тилшуносликнинг лексикография ва диалектология каби йўналишларида муҳим аҳамият касб этади. shevaga so'zlarining ma'noviy boyligi shevaga xos "qor qoplama", "tosh oqim" kabi 10 ga yaqin obrazli ifodalar tabiat bilan chambarchas bog'liq bo'lib, geografik muhitni aks ettiradi. shevaga xos 500 dan ortiq so'z va ibora samarqand viloyatining tog'li hududlarida, xususan, 20 ta qishloqda hali ham faol qo'llanilmoqda, ularning aksariyati qadimgi turkiy tilga oid. shevaga, 15-asr adabiy manbalarida uchraydigan 30 ga yaqin archaik so'zlarni saqlab qolgan, bu esa uning tarixiy-lingvistik ahamiyatini oshiradi. shevaga so'zlarining stilistik funksiyasi шевага сўзларнинг стилистик функцияси, ўзбекистоннинг турли минтақаларида, хусусан, 10 дан ортиқ вилоятда, диалектга хос экспрессивликни кучайтиришда муҳим роль ўйнайди. шевага сўзлар, мисол учун, 2-3 та шундай сўз билан, матнга маълум бир гео-маданий контекст, хусусан, фарғона водийсига хос услубий хусусиятлар бахш этади. шевализмнинг стилистик самарадорлиги 50% гача матнга образлилик ва эмоционаллик киритишда, масалан, "қишлоқ" ўрнига "овъл" сўзини қўллашда намоён бўлади. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image4.png image3.jpeg

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shevaga xos so'zlar"

powerpoint presentation shevaga xos so'zlar shirinboyeva komila 1. shevaga yaxshi so'zlarning ahamiyati 2. shevaga xos iboralar va maqollarning tahlili 3. zamonaviy hayotda shevaga yaxshi so'zlarning o'rni reja: shevaga so'zlarining til boyligini oshirishdagi roli бухоро вилояти шевасидаги 30 дан ортиқ атама, хусусан, деҳқончиликка оид сўзлар, ўзбек тилининг луғат таркибини бойитиб, унинг функционал имкониятларини кенгайтиради. шевага сўзлари, айниқса, 500 дан ортиқ янги сўз ва ибораларни ўз ичига олган тошкент шеваси мисолида, ўзбек тилининг лексик бойлигини кенгайтиришга салмоқли ҳисса қўшади. 19-асрдан бошлаб йиғилган маълумотларга кўра, фарғона водийси шеваларида учрайдиган 200 га яқин шевага сўзлари адабиёт ва матбуотда фаол қўлланилиб, тилнинг ифодалилигини оширади. shevaga so'zlarin...

This file contains 15 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "shevaga xos so'zlar", click the Telegram button on the left.

Tags: shevaga xos so'zlar PPTX 15 pages Free download Telegram