siyosiy geografiya tushunchalari

PPTX 19 pages 955.2 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 955.2 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

слайд 1 mavzu:siyosiy geografiyaning fanlar,tizimida tutgan o’rni,tadqiqot obyekti va pretmeti reja; siyosiy geografiya haqida tushuncha siyosiy geografiyaning tadqiqot obyekti va predmeti siyosiy geografiyaning fanlar tizimida tutgan o’rni siyosiy geografiyaning ichki tuzilishi siyosiy geografiya - ijtimoiy geografik fan h’isoblanadi. uning vujudga kelishidagi ilk tadqiqotlar, salmoqli asarlar avvalo g’arbda vujudga keldi. sobiq ittifoqda esa uning rivojlanishi qiyin kechdi. 1980 yillarning o’rtalaridan boshlab mamlakatda chuqur ijtimoiy – siyosiy, iqtisodiy o’zgarishlarning boshlanishi bilan siyosiy geografiya yana rivojlana boshladi. siyosiy geografiyaga sovet davrida 1960 yilda chop etilgan “kratkiy entsiklopedicheskiy slovar”da quyidagicha tarif berilgan edi: - “siyosiy geografiya – bu dunyo siyosiy xaritasining tarixi, zamonaviy h’olati, mamlakat va rayonlarning rivojlanishining o’ziga h’osliklari, ularning ijtimoiy – iqtisodiy tuzilishiga bog’liq h’olda sinfiy kuchlarning joylashishi masalalarini o’rganuvchi geografik fandir”. ushbu entsiklopediyada siyosiy geografiyaga atigi 8 varaq ajratilgan bo’lib, bu xatto tuproqlar geografiyasidan h’am 10 marta kam edi. siyosiy geografik fikrlar, g’oyalar, qarashlar va tadqiqotlar bilan olimlar qadimdan shug’ullanib keladilar. …

2 / 19

ilar. aksincha, siyosiy geografiyaga g’arbda ko’proq mustaqil fan tarmog’i sifatida qaraldi. jumladan, 1961 yili londonda chop etilgan mashh’ur “umumgeografik terminlar lug’ati” da: - “siyosiy geografiya – bu davlatlarning boshqaruv shakllari, chegaralari va mamuriy bo’linmalari h’aqidagi geografik fandir”, yoki, “siyosiy geografiya – bu ijtimoiy geografiyaning bir bo’limi bo’lib, davlatlarning chegaralari, mamuriy bo’linmalari, h’ududi va resurslarini o’rgatadi” 1970 – 1980 yillarda r. a. gorbatsevich siyosiy geografiyani ilmiy – metodologik jih’atdan yanada yuqoriga ko’tardi. u 1976 yili siyosiy geografiyani “geografik makonda (prostranstvo) jamiyatning siyosiy – h’ududiy tashkil etilishini o’rganuvchi fan” deb atadi. n siyosiy geografiyaning rivojlanishidagi yangi davr o’tgan asrning 80-yillari o’rtalaridan boshlandi. eng yangi ilmiy ishlanmalar orasida v. a. kolosovning “politicheskaya geografiya: problemı i metodı. l. 1988” nomli monografiyasi siyosiy geografiyaning rivojlanishiga katta turtki bo’ldi. unda muallif siyosiy geografiyani h’am geografik, h’am siyosiy fanlar qirrasida tez rivojlanayotgan fan tarmog’i deb atadi. u siyosiy geografiya “o’ziga h’os geografik fan bo’lib, jamiyat siyosiy h’ayotining …

3 / 19

nalishlarini o’rganadi. siyosiy geografiya – kelib chiqishiga ko’ra geografik fan bo’lib, u ijtimoiy – geografik va tabiiy – geografik fanlarning o’ziga h’os “bog’lovchisi” (integratori) bo’lib h’isoblanadi. ammo, siyosiy geografiyani siyosatshunoslik fanining tarkibiy qismi deyish butunlay noto’g’ridir. “siyosiy geografiya – jamiyat siyosiy h’ayoti va h’ududiy siyosiy tizimlarning h’ududiy tashkil etilishini o’rganadi”. jahon mamlakatlaridagi holat xx asrning ikkinchi yarmida jah’on xo’jaligini faoliyatining o’ziga xos tomonlaridan biri xalqaro iqtisodiy munosabatlarning jadal ravishda rivojlanib borishidir. jah’on xo’jaligida davlatlar guruh’lari va iqtisodiy guruh’lar, aloh’ida firma va tashkilotlar o’rtasidagi iqtisodiy munosabatlar tobora kengayib, chuqurlashib bormoqda. bu jarayonlar xalqaro meh’nat taqsimotining chuqurlashuvi va xo’jalik h’ayotining baynalminallashuvida, ularning bir-biriga bog’liqligi va yaqinlashuvida, mintaqaviy xalqaro tizimlarning rivojlanishi va mustah’kamlanishida namoyon bo’lmoqda. shunisi xarakterliki, o’zaro h’amkorlik va yaqinlashish jarayonlari qarama-qarshi, dialektik xarakterga ega. xalqaro iqtisodiy munosabatlarning dialektikasi shundaki, ayrim mamlakatlarning iqtisodiy mustaqillikka, milliy xo’jalikni mustah’kamlashga intilishi, oqibat natijada jah’on xo’jaligini yanada ko’proq baynalminallashuviga, milliy iqtisodiyotning ochiqligiga, xalqaro meh’nat taqsimotining chuqurlashuviga …

4 / 19

ni (xalqaro iqtisodiy shartnomalar, kelishuvlar, “kodekslar”, h’artiyalar va h’.k.), xalqaro iqtisodiy munosabatlarni rivojlantirish maqsadida amalga oshirishga yo’naltirilgan xalqaro iqtisodiy tashkilotlarning faoliyatini oladi t xalqaro iqtisodiy munosabatlar xalqaro meh’nat taqsimoti. xalqaro tovar va xizmatlar savdosi. xalqaro kapital va xorijiy investitsiyalar h’arakati. xalqaro ishchi kuchi migratsiyasi xalqaro valyuta-moliya va kredit munosabatlari. xalqaro iqtisodiy integratsiya jah’on xo’jaligining vujudga kelishi (xviii asr oxiri va xix asr boshlari) va rivojlanishi bilan xalqaro xalqaro iqtisodiy munosabatlar (asosan savdo) jah’on xo’jaligi vujudga kelmasdan oldin h’am mavjud bo’lgan. masalan: evropa davlatlari o’rtasidagi xi̇m, mintaqalar (evropa-shimoliy afrika, evropa-yaqin sharq va h’.k.) o’rtasidagi xalqaro iqtisodiy munosabatlar. bu munosabatlar mintaqaviy xarakterga ega bo’lgan. iqtisodiy munosabatlar kengaydi va chuqurlashib, global xarakterga ega bo’ldi. zamonaviy jah’on xo’jaligi bu - bozor iqtisodiyotining obektiv qonunlariga bo’ysinuvchi, o’zaro bog’liq bo’lgan milliy iqtisodiyotlar birlashmasi, global iqtisodiy organizmdir. jah’on iqtisodiyotida sanoati rivojlangan davlatlarning ishlab chiqarishi ko’p h’olatlarda tashqi istemolchilarga, ichki talab esa importga yo’nalgan bo’ladi deb taxmin qilinsa, …

5 / 19

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "siyosiy geografiya tushunchalari"

слайд 1 mavzu:siyosiy geografiyaning fanlar,tizimida tutgan o’rni,tadqiqot obyekti va pretmeti reja; siyosiy geografiya haqida tushuncha siyosiy geografiyaning tadqiqot obyekti va predmeti siyosiy geografiyaning fanlar tizimida tutgan o’rni siyosiy geografiyaning ichki tuzilishi siyosiy geografiya - ijtimoiy geografik fan h’isoblanadi. uning vujudga kelishidagi ilk tadqiqotlar, salmoqli asarlar avvalo g’arbda vujudga keldi. sobiq ittifoqda esa uning rivojlanishi qiyin kechdi. 1980 yillarning o’rtalaridan boshlab mamlakatda chuqur ijtimoiy – siyosiy, iqtisodiy o’zgarishlarning boshlanishi bilan siyosiy geografiya yana rivojlana boshladi. siyosiy geografiyaga sovet davrida 1960 yilda chop etilgan “kratkiy entsiklopedicheskiy slovar”da quyidagicha tarif berilgan edi: - “siyosiy geografiya – b...

This file contains 19 pages in PPTX format (955.2 KB). To download "siyosiy geografiya tushunchalari", click the Telegram button on the left.

Tags: siyosiy geografiya tushunchalari PPTX 19 pages Free download Telegram