sohibqiron amir temur

PPTX 16 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

sohibqiron amir temur sohibqiron amir temur 1336-yil 9-aprelda qadimgi kesh viloyatining “xoja ilg’or” (hozirgi yakkabog’ tumanida) qishlog’ida tug’ilgan. 1405-yil 18-fevralda o’tror shahrida (hozirgi qir’giziston) vafot etgan amir temurning tug’ilishi zuhro (venera) va mushtariy (yupiter) sayyoralari galaktikada ekleptikaning muayyan bir xil darajasgia to’g’ri kelgan paytida tug’ilgan kishilar qiron yulduzi ostida tug’ilgan deb aytiladi va “sohibqiron” so’zi bilan ulug’lanadi. “ko’ragon” so’zi xonning kuyovi deb tarjima qilinadi. venger sharqshunos olimi herman vamberining “movorounnahr tarixi” asarida “temurbekning urug’i barlos bo’lgan, ammo oila tarmog’i ko’ragon, ya’nikim ko’rkam, toza urug’dandir” deb aytgan. 3 amir temurning oilasi temurning onasi - takina begim moh kesh yurtining obro‘li beka (bek og‘o)laridan hisoblangan. 1354-yili vafot etgan. onasi asli buxorodan. “toj ash-sharia” ( sadr ash-sharia,shariat toji) taxallusi bilan mashhur bo’lgan ubaydulla ibn ma’sud (qozi mahmud al-mahbubiy,1346-yil vafot etgan)ning qizi. uning otasi amir tarag‘ay barlos urug‘ining oqsoqollaridan bo‘lib, ajdodlari kesh va nasaf viloyatida o‘z mulklariga ega bo‘lgan va bu yurtda hokimlik qilgan. …

2 / 16

safdoshlariga aylanib, uning qo`shinida lashkarboshilik darajasigacha ko`tarilganlar. o‘zining ilk harbiy faoliyatini amir temur qo‘l ostidagi navkar lari bilan ayrim viloyat amirlariga xizmat qilishdan boshlagan. ularning o‘zaro kurashlarida qatnashib, jasorat ko‘rsatgan va janglarda chiniqqan. harbiy mahorat va oliyhimmatlilik amir temurning shuhratini oshirib, uning dong‘i butun qashqadaryo vohasi, xususan kesh viloyatiga yoyilgan. amir temur- o’z zamonasining o’qimishli hukmdori amir temur o‘z zamonisining o‘qimishli va uquvli hukmdorlaridan bo‘lib yetishadi. tibbiyot, matematika, falakiyot, me’morchilik va tarix ilmidan ham yaxshigina xabardor bo‘lgan. amir temur bilan yuzma-yuz o‘tirib suhbatlashishga muyassar bo‘lgan buyuk arab faylasufi ibn xaldunning ta’kidlashicha, amir temur turk, arab, fors xalqlari tarixini chuqur o‘rgangan, diniy, dunyoviy va falsafiy bilimlarning eng murakkab jihatlarigacha yaxshi o‘zlashtira olgan zot ekan. amir temurning ayollari tarixchi xondamirning “xabib-us-siyar” asarida aytilishicha 1355-yili (1352-yili) amir temur amir joku barlosning qizi turmush og’o (nurmushk og’o)ga uylangan. 1355-yili chig‘atoy xonlaridan qazog‘onning nabirasi, amir husaynning singlisi uljoy turkon og‘o (kamoloy)ga uylanishi tufayli amir temur …

3 / 16

ab ketadilar. amir temurning amakisi – kesh viloyatining hukmdori amir hoji barlos xuroson tomonga qochadi. 24 yoshli amir temur esa boshqacha yo‘l tutadi. temur o‘z yurtini mo‘g‘ullar tajovuzidan himoya qilish uchun ko‘p o‘ylab, tug‘luq temurning huzuriga borishga qat’iy ahd qildi. natijada u tug‘luq temurning yorlig‘i bilan kesh viloyatining dorug‘asi (hokimi) etib tayinlanadi. shu tariqa, amir temur siyosiy kurash maydoniga kirib keldi. keyinchalik, o‘zining bu xatti-harakatini temurbek aholini mo‘g‘ullar tomonidan talon-toroj etishdan himoya qilishning yagona yo‘li – puxta o‘ylangan reja 100 ming kishilik qo‘shindan kuchli deb, izohladi. * dorug‘a – mo‘g‘ulchadan “nazoratchi”, “shahar boshlig‘i” degan ma’noni beradi. mo‘g‘ullar davlatida mahalliy hokimlar huzuridagi ulug‘ qoon vakili, noibi. dorug‘a zimmasiga quyidagi vazifalar yuklatilgan: aholini ro‘yxatga olish; mahalliy xalqdan qo‘shin to‘plash;pochta aloqalarini yo‘lga qo‘yish; soliqlar yig‘ish; to‘plangan soliq-to‘lovlarni ulug‘ qoon saroyiga yetkazish amir temurning mug’ullarga qarshi kurashining boshlanishi 1361-yili dashti qipchoqda tug’uq temurga qarshi isyon ko’tarilganini eshitib, movorounnahrni o’g’li ilyosxo’jaga qoldiradi va o’zi ortiga …

4 / 16

r temur tomonidan ozod qilinadi. mug’ul amirlari tug’uq temurga xat yozib “amir temurni isyon ko’tardi”, deb xabar berishgan. natijada tug’luq temur uni o’limga hukm qilgan. shundan keyin barlos urug’i bahodirlarini o’z atrofiga to’play boshlaydi. birinchi bo’lib unga ko’makdosh bo’lgan kishi iygu temur, ikkinchisi amir joku barlos. movorounnahr ulamo va shaxlari “amir temurga izzat-ikrom ko’rsatib, uni amir temur qutbi saltanati oliy deb atasunlar va uni ollohning yerdagi qudrati-saltanat taxtiga loyiq deb bilsunlar” fatvo chiqarib berishadi. samarqand tog’larida yig’ilgan oltmish kishilik qo’shin bilan ish boshlaydi va amir kulol maslahati bilan xorazmga yo’l oladi. amir temurning mug’ullarga qarshi kurashga kirishi 1361-yili amir husayn bilan birga xiva dorug’asi to’qol (tavakkal)ga qarshi jangi dastlabki yirik janglaridan biri hisoblanadi. shu jangda oltmish kishilik jangchi bilan ming kishilik qo’shinga qarshi kurashib, g’alabaga erishadi. o’zi aytganidek shu voqeadan keyin mug’ullar “cho’chiydigan bo’ldilar.” 1362-yili seyiston hukmdori malik qutbiddinga qarshi (tarafidan mekroniylarga qarshi g’alabasidan keyin) jangi (o’ng kifti va o’ng …

5 / 16

hi ko‘tarilgan bu xalq harakati tarixda sarbadorlar harakati nomi bilan shuhrat topadi. samarqand sarba dorlariga mudarris mavlonozoda samarqandiy, hunarmand abu bakr kalaviy va shahar mahallalaridan birining oqsoqoli, mohir mergan xurdaki buxoriylar boshchilik qiladilar. chorasiz qolgan ilyosxo‘ja avval samarqandni, so‘ngra esa butun movarounnahrni tashlab chiqib ketishga majbur bo‘ladi. abu bakr kalaviy bilan xurdaki buxoriylar amir husayn buyrug‘iga ko‘ra dorga tortiladilar. bundan kech xabar topgan amir temur mavlonozodaning hayotini amir husayndan so‘rab oladi va uni o‘limdan qutqarib qoladi. sarbadorlar (forscha “sar” – bosh, “dor” – dor; boshini dorga tikkanlar) – xiv asrda eron va o‘rta osiyoda mo‘g‘ullar zulmiga qarshi xalq qo‘zg‘oloni qatnashchilari. qo‘zg‘olonda keng xalq ommasi ishtirok etgan. sarbadorlar maqsadga erishish uchun ozodlik yo‘lida dorga osilishga ham tayyormiz degan shior ostida kurash olib borganlar amir husaynga qarshi janglar xiv asrning 60-yillarida movarounnahrda hukm surgan og‘ir siyosiy va iqtisodiy vaziyat mamlakatni birlashtirib, kuchli bir davlat tashkil etishni talab qilmoqda edi. amir temur o‘z …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sohibqiron amir temur"

sohibqiron amir temur sohibqiron amir temur 1336-yil 9-aprelda qadimgi kesh viloyatining “xoja ilg’or” (hozirgi yakkabog’ tumanida) qishlog’ida tug’ilgan. 1405-yil 18-fevralda o’tror shahrida (hozirgi qir’giziston) vafot etgan amir temurning tug’ilishi zuhro (venera) va mushtariy (yupiter) sayyoralari galaktikada ekleptikaning muayyan bir xil darajasgia to’g’ri kelgan paytida tug’ilgan kishilar qiron yulduzi ostida tug’ilgan deb aytiladi va “sohibqiron” so’zi bilan ulug’lanadi. “ko’ragon” so’zi xonning kuyovi deb tarjima qilinadi. venger sharqshunos olimi herman vamberining “movorounnahr tarixi” asarida “temurbekning urug’i barlos bo’lgan, ammo oila tarmog’i ko’ragon, ya’nikim ko’rkam, toza urug’dandir” deb aytgan. 3 amir temurning oilasi temurning onasi - takina begim moh kesh yurtining o...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (1,3 МБ). Чтобы скачать "sohibqiron amir temur", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sohibqiron amir temur PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram