yalpi ichki mahsulot statistikasi va uning xajmini hisoblash usullari

PPTX 16 стр. 430,3 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 430,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti iqtisodiyot fakulteti yalpi ichki mahsulot statistikasi va uning xajmini hisoblash usullari birinchi marta 1934-yilda saymon kuznets tomonidan bu tushuncha ilk bor taklif etilgan edi. yaim mavjud va belgilangan davlatlar ishlab chiqarishning izchilligini yillik hisobot sifatida dunyo iqtisodchilari qismlarga bo’lishadi(angl. nominal and real gdp). yaim ushbu yildagi narhlarning o’sishini joriy narxlarga(nisbat berilmasdan) asoslanib dunyo bozorlarida belgilaydi . yaim (inqirozni to’g’ri baholashligi bilan) narxlardagi o’sish hususiyatini oldingisi yoki har qanday boshqasini yillik zahira taqsimotiga muhrlaydi. yalpi ichki mahsulot mohiyati butun milliy iqtisodiyotning holatini tavsiflovchi muhim makroiqtisodiy ko’rsatkichlar – yalpi milliy mahsulot (yamm), yalpi ichki mahsulot (yaim), sof milliy mahsulot (smm), milliy daromad (md), ishchi kuchi bandligi, ishsizlik, inflyatsiya va byalpi ichki mahsulot (yaim) — mamlakat iqtisodiy faoliyatining muayyan davr (oy, chorak, yil) davomidagi umumiy natijalarini tavsiflaydigan ko’rsatkich. mamlakat hududida joylashgan barcha korxonalar tomonidan jami ishlab chiqarish omillari bilan ishlab chiqarilgan tovarlar va xizmatlarning bozor qiymatlaridagi ifodasi …

2 / 16

iy va to’g’ridan-to’g’ri usuli nominal yaimni narx indeksi (ni)ga bo’lishdir, ya’ni: real yaim=nominal yaim yaim mamlakatlar orasida zarurat chog’ida birja nuqtalarida har qanday milliy valyutada kursga hisoblanishi yoki horijiy valyutalar yordamida qiymatlashtiriladi. bularni shunday qiymatlarga baholash uchun jahon bozorida paritet haridorlik qobiliyati (phq) (xalqaro qiyoslashni aniqligi yoki ortiqligini bilish uchun)taqdim etilgan. makroiqtisodiy ko’rsatkichlar orqali butun iqtisodiyotning holati, uning o’sishi yoki pasayishi tahlil qilinib, xulosa chiqariladi, ular yordamida davlat o’z iqtisodiy siyosatini belgilaydi. makroiqtisodiy ko’rsatkichlar orqali butun iqtisodiyotning holati, uning o’sishi yoki pasayishi tahlil qilinib, xulosa chiqariladi, ular yordamida davlat o’z iqtisodiy siyosatini belgilaydi. birinchi usul – bu yaimni hisoblashga qo’shilgan qiymatlar bo’yicha yondashuv. bunda milliy iqtisodiyotning barcha tarmoqlari bo’yicha yaratilgan qo’shilgan qiymatlar qo’shib chiqiladi. bu usul bilan hisoblangan yaim alohida tarmoq (va ishlab chiqarishlar) larning o’z mahsulotini yaratishdagi o’rnini va hissasini aniqlash imkonini beradi. ikkinchi usul - bu yaimni hisoblashga sarf-xarajatlar bo’yicha yondashuv. bunda mazkur yilda ishlab chiqarilgan barcha mahsulot …

3 / 16

at muassasalarining dastlabki, ya‘ni taqsimlangan daromadlarini mehnat haqi va yalpi foydaga (renta, ssuda foizi va tadbirkorlik foydasi va h.k.) ajratish mumkin. milliy mahsulot hajmini daromadlar summasi bo’yicha hisoblash 1uy xo’jaliklarining iste‘mol sarflari +1daromad bilan bog’liq bo’lmagan sarf va to’lovlar a) amortizatsiyab) egri soliqlar+2tadbirkorlarning investitsion sarflari +2ish haqi+3tovar va xizmatlarning davlat xaridi+3renta to’lovlari+ 4chet elliklarsarfi+4foiz+5notijorat muassasalari sarfi+5foyda+6moddiy aylanma vositalar zaxirasidagi o’zgarishlar yaim яим =яққ ishlab chiqarish usuli. yaim ko‘rsatkichi ishlab chiqarish usuli bilan hisoblanganda, uning xajmi mamlakat iqtisodiy hududidagi barcha rezidentlar tomonidan yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymat (yaqq)lar yiindisiga teng bo‘ladi: yalpi ichki mahsulot ko‘rsatkichini ishlab chiqarish usuli bilan hisoblash uchun, dastlab yalpi ishlab chiqarish ko‘rsatkichi aniqlanishi lozim. mht uslubiyatiga asosan hisobot davrida mamlakat iqtisodiy hududidagi rezidentlar ishlab chiqargan barcha mahsulotlar va ko‘rsatilgan xizmatlarning joriy baholardagi qiymati yig‘indisiga - yalpi ishlab chiqarish deb ataladi. 1993 yildagi mhtning uchinchi xalqaro standarti bo‘yicha yalpi ichki mahsulot ko‘rsatkichini aniqlash uchun statistika amaliyotida quyidagi baholar qo‘llaniladi: …

4 / 16

diyalardan tashqari solpqlar – sof soliqlar deb ataladi. xaridorlar bozor baxosi – xaridor tomonidai mahsulot va xixmatlarga to‘langan to‘lovlardir. bularga mahsulotlarga bo‘lgan sof soliqlar va savdo-transport ustamalari qo‘shiladi. yalpi ichki mahsulot xajmi “oxirgi foydalanish” usuli bilan aniqlanganda, uning qiymati oxirgi iste’molni tashkil etuvchi elementlarning summasi sifatida aniqlanadi 1. oxirgi iste’mol. tovarlari va xizmatlarini xarid qilish uchun sarflangan xarajatlar; 2. yalpi jamg‘arish; 3. sof eksport. yalpi ichki maxsulot xajmini o‘zgarmas baxolarda xisoblash uchun quyidagi usullar qo‘llaniladi: 1) baho indeksi yordamida deflyatorlash; 2) ikki karrali deflyatorlash; 3) fizik xajm indeksi yordamida bazis davr ko‘rsatkichlarini ekstrapolyasiyalash; 4) xarajat elementlarini qayta baxolash. unga ko‘ra, 2014-yilda yalpi ichki mahsulot 8,1 foizga, sanoat mahsuloti 8,3 foizga, qishloq xo‘jaligi mahsuloti ishlab chiqarish 6 foizga va kapital qo‘yilmalar 9,5 foizga o‘sishi nazarda tutilgan. davlat byudjeti loyihasida yuridik shaxslardan olinadigan soliqning bazaviy stavkasini 9 foizdan 8 foizga kamaytirish ko‘zda tutilgan bo‘lib, bu 132 milliard so‘mni korxonalar ixtiyorida qoldirishni beradi. …

5 / 16

yalpi ichki mahsulot statistikasi va uning xajmini hisoblash usullari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yalpi ichki mahsulot statistikasi va uning xajmini hisoblash usullari"

mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti iqtisodiyot fakulteti yalpi ichki mahsulot statistikasi va uning xajmini hisoblash usullari birinchi marta 1934-yilda saymon kuznets tomonidan bu tushuncha ilk bor taklif etilgan edi. yaim mavjud va belgilangan davlatlar ishlab chiqarishning izchilligini yillik hisobot sifatida dunyo iqtisodchilari qismlarga bo’lishadi(angl. nominal and real gdp). yaim ushbu yildagi narhlarning o’sishini joriy narxlarga(nisbat berilmasdan) asoslanib dunyo bozorlarida belgilaydi . yaim (inqirozni to’g’ri baholashligi bilan) narxlardagi o’sish hususiyatini oldingisi yoki har qanday boshqasini yillik zahira taqsimotiga muhrlaydi. yalpi ichki mahsulot mohiyati butun milliy iqtisodiyotning holatini tavsiflovchi muhim makroiqtisodiy ko’rsatkichlar – yalpi m...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (430,3 КБ). Чтобы скачать "yalpi ichki mahsulot statistikasi va uning xajmini hisoblash usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yalpi ichki mahsulot statistika… PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram