bozor iqtisodiyotining mazmuni va rivojlanishi

PPT 15 sahifa 1,7 MB Bepul yuklash

15 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,7 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 15

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 15

bozor iqtisodiyotining subyektlari. bozor iqtisodiyotining mazmuni va rivojlanishi. * reja: 1. iqtisodiy faoliyat turlari 2. ishlab chiqarish omillari va natijalari 3. mehnat unumdorligi iqtisodiy faoliyat turlari ehtiyojlar turli-tuman bo`lganidan ularni qondirish ham turlicha yo`llar bilan amalga oshiriladi, lekin baribir bu ish iqtisodiy faoliyatni talab qiladi. iqtisodiy faoliyat deganda inson tirikligini ta`minlash usullari va vositalarn majmui tushuniladi. iqtisodiy faoliyat ishlab chiqarishdan boshlanadi, yaratilgan mahsulotlarni ayirboshlash orqali isge`mol etish bilan tugallanadi. uning asosiy bo`g`ini ishlab chiqarish, ya`ni har xil mahsulot va xizmatlarni yaratishdir. mehnat yaratgan ne`matlar iqtisodiy ne`matlar deyiladi. ular tabiatdagi tekin ne`matlar (havo, quyosh nuri, suv) dan farq qiladi. mahsulotlarni ayirboshlash va ularning isge`moli (ishlatilishi) ham iqtisodiy faoliyat tarkibiga kiradi ishlab chiqarish tijorat (savdo-sotiq) orqali iste`mol bilan bog`lanadi. iqtisodiy faoliyat turlari xilma-xil, lekin ular bir-birini albatga taqozo etadi. ishlab chiqarish birlamchi faoliyat sifatida ikki turga bo`linadi: 1. moddiy ishlab chiqarish aniq moddiy shaklga ega mahsulotlarni (masalan, iste`mol buyumlari, yonilg`i, xomashyo, material, …

2 / 15

lab chiqarish omillari va natijalari aytganimizdek, iqtisodiy faoliyat ishlab chiqarishdan boshlanadi. har qanday ishlab chiqarishda ikki omil; — shaxsiy-insoniy va moddiy-ashyoviy omillar ishtirok etadi. shaxsiy-insoniy omil — bu mehnat qilish qobiliyatidan iborat bo`lgan ish kuchi va uning faoliyatdir. shaxsiy-insoniy omil mehnatga layohatli aholi, uning jismoniy va aqliy qobiliyati, bilim va saviyasi, malaka va mahoratidir. mazkur aholi o`zbekistonda 2002 yilda 12 million kishi edi. bu omil insoniy qobiliyat bo`lgani sababli inson shaxsi bnlan birgalikda, undan ajramagan holda namoyon bo`ladi va inson shaxsida gavdalanadi. moddiy-ashyoviy omil — bu ishlab chiqarish uchun zarur bo`lgan barcha oddiy shakldagi vositalardir. omillarning birikishi tufayli olingan mahsulot va xizmatlar ishlab chiqarishning natijasi hisoblanadi. ishlab chiqarishda yaratilgan mahsulot ikki xil bo`ladi: birinchisi — natural mahsulot bo`lib, uni ishlab chiqaruvchining o`zi iste`mol etadi. bu mahsulot ayirboshlash uchun bozorga chiqarilmaydi. masalan, fermer xo`jaligida etishtirilgan donning bir qismi natural mahsulot bo`lib, xo`jalikning o`zida molga em yoki fermer oilasiga oziq-ovqat uchun ishlatiladi; …

3 / 15

ifatli mahsulot yaratgani yoki mahsulot birligini (masalan, 1 metr gazlama, 1 m3 gaz, 1 tonna paxta) ishlab chiqarish uchun qancha vaqt sarflagani bilan o`lchanadi. mehnat har xil bo`lgani uchun uning natijasini ketgan vaqt bilan o`lchash qiyin. masalan, 1 tonna paxta, bug`doy, ko`mir yoki metall turlicha mahsulot bo`lganidan ularni ishlab chiqarish uchun ketgan vaqtni taqqoslab bo`lmaydi. shu boisdan unumdorlik mahsulotni pul-qiymat shaklida hisoblab aniqlaydi. misolga qaytsak 1 tonna paxta 100 ming so`m, ko`mir 2 ming so`m, bug`doy 30 ming so`m turadi. shunga qarab yaratilgan mahsulot pulga chaqiladi. pulda hisoblangan mahsulotni ishlovchilar soniga bo`lsak, mehnat unumdorligi kelib chiqadi. mehnat unumdorligiga ta`sir etuvchi omillarni uchga bo`lish mumkin. 1. ishlab chiqarishning texnika-texnologiya darajasi. tsxnika qanchalik mukammal bo`lsa, mehnat unumdorligi ham shunchalik yuqori bo`ladi. shaxsiy-insoniy omilnnng sifati. agar ishlovchilarning bilim darajasi,ish malakasi va tajribasi yuqori bo`lsa, unumdorlik ortadi yoki aksincha. ishlab chiqarishning tabiiy sharoiti. bu sharoit qanchalik qulay bo`lsa,unumdorlnk shunchalik yuqori bo`ladi. tabiiy sharoitni inson …

4 / 15

oli jon boshiga yaratilgan yamm miqdori iqtisodiyotning naqadar rnvojlanganligini bildiradi. agar bu ko`rsatkich qanchalik yuqori bo`lsa, mamlakat shunchalik boy hisoblanadi, uning «fuqarolari shu qadar farovon yashaydi. masalan, 1993 yilda yaponiyada aholi jon boshiga yaratilgan yamm 31,4 ming dollar bo`ldi, bangladeshda bu ko`rsatkich 220 dollarga tug`ri keldi. demak, yaponiya boy, bangladesh esa kambag`al mamlakat. individual va yamm mavjudligi iqtisodiy faoliyatning ikki darajali bo`lishidan kelib chiqadi. birinchisi — mikroiqtisodiyot. bu sektor (tarmoq) firma va ayrim uy xo`jaliklari (oilalar va oilasiz kishilar) doirasidagi iqtisodiy faoliyat bo`lib, uning asosiy unsuri firma (korxona) hisoblanadi. foydalanilgan adabiyotlar: sanoat korxonalarida ishlab chikarishni tashkil etish: o`quv qo`llanma g`ortikov a.a. va boshk.-t.: tdiu, 2004.-144c. 1 ekz. yuldasheva sh.m. sanoat tarmoklari texnologiyasi: o`quv qo`llanma. - t.: tdiu, 2004.-304 c. 1 ekz. maxmudov e.х. korxona iqtisodiyoti: o`quv qo`llanma. - t.: tdiu, 2004.-208 c. 1 ekz. bozor iqtisodiyoti va biznes asoslari: o`quv qo`llanma /a.e.ishmuxamedov va boshk.-t.: tdiu, 2004.-160 c. 1 ekz. круглова …

5 / 15

bozor iqtisodiyotining mazmuni va rivojlanishi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"bozor iqtisodiyotining mazmuni va rivojlanishi" haqida

bozor iqtisodiyotining subyektlari. bozor iqtisodiyotining mazmuni va rivojlanishi. * reja: 1. iqtisodiy faoliyat turlari 2. ishlab chiqarish omillari va natijalari 3. mehnat unumdorligi iqtisodiy faoliyat turlari ehtiyojlar turli-tuman bo`lganidan ularni qondirish ham turlicha yo`llar bilan amalga oshiriladi, lekin baribir bu ish iqtisodiy faoliyatni talab qiladi. iqtisodiy faoliyat deganda inson tirikligini ta`minlash usullari va vositalarn majmui tushuniladi. iqtisodiy faoliyat ishlab chiqarishdan boshlanadi, yaratilgan mahsulotlarni ayirboshlash orqali isge`mol etish bilan tugallanadi. uning asosiy bo`g`ini ishlab chiqarish, ya`ni har xil mahsulot va xizmatlarni yaratishdir. mehnat yaratgan ne`matlar iqtisodiy ne`matlar deyiladi. ular tabiatdagi tekin ne`matlar (havo, quyosh nuri, suv)...

Bu fayl PPT formatida 15 sahifadan iborat (1,7 MB). "bozor iqtisodiyotining mazmuni va rivojlanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: bozor iqtisodiyotining mazmuni … PPT 15 sahifa Bepul yuklash Telegram