fizik kontinuum

PPT 14 pages 286.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 286.5 KB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

мавзу: озик-овкат махсулотларининг стандартизацияси. fizik kontinuum. materuya va harakat tushunchasi fazo va vaqt tushunchasi. aks ta`sirlar tushunchasi. режа. tayanch iboralar: fizik kontinuum, materuya va harakat, fazo va vaqt, aks ta`sirlar, klassik mexanika, galiley va lorents almashtirishlar, olam tuzilishi, koinat. materiya massaga ega va fazoda joy oluvchi obyektdir. materiya tushunchasining aniq taʼrifi yoʻq. baʼzi taʼriflarga koʻra, materiya elementar fermionlardan iborat har qanday narsadir (biroq bunda bir qator muammolar tugʻiladi: elementar fermion boʻlmagan, biroq massaga ega bozonlar mavjud; fermiondan iborat neytrinolarning ayrim tiplari massasiz boʻlishi mumkin). yorugʻlik (fotonlar) va baʼzi bozonlar materiya, deb qaralmaydi. materiya (lot. materia — modda) — borliqning moddiy shaklini ifodalovchi umumiy tushuncha. olamda "umuman odam" boʻlmaganidek "umuman m." ham boʻlmaydi, balki m.ning aniq, koʻrinishlari uchraydi. shu tarzda fikr yuritgan faylasuflar barcha moddiy obʼyektlarga xos xususiyatlarni umumlashtirib ifodalash uchun m. tushunchasini qoʻllashgan. m. tushunchasini moddiy olamning substrati (asosi) sifatida platon va aristotel ishlab chiqqan, shu bilan birga m. sof …

2 / 14

da, misr va bobilda, qad. oʻrta osiyo va yunonistonda faylasuflar olamning asosida qandaydir modda yoki unsur yotadi deb hisoblashgan. ularning baʼzilari bu unsurni olov, boshqalari — suv yoki havo, ayrimlari — tuproq deb bilishgan. baʼzi falsafiy taʼlimotlarda esa olamning asosida 4 unsur — olov, havo, suv va tuproq yotadi, barcha narsalar shu 4 ta unsurning birikishidan hosil boʻlgan, deb taʼkidlanadi. yunon faylasuflari levkipp, epikur, demokrit olamning asosida eng kichik boʻlinmas unsurlar — atomlar yotadi, ular oʻzlarining shakli, harakatlanishi va vaznlari bilan birbiridan farq qiladi, deb hisoblashgan. shunday qilib, moddiy olamning asosida dastlabki yaratuvchi modda sifatida nima yotishini, yaʼni ilk, azaliy m.ni, m.ning "bobokaloni"ni axtarish vujudga keldi. m. — dunyodagi cheksiz barcha obʼyekt va sistemalar boʻlib, har qanday xususi-yat, aloqa, munosabat va harakat shakllarining substrati (asosi)dir. m. tabiatda bevosita koʻz bilan koʻriladigan obʼyektlar va jismlarnigina emas, balki kuzatish vositalari va eksperi-mentning takomillashishi asosida kelgusida bilinishi mumkin boʻlgan narsalarni ham oʻz ichiga …

3 / 14

riga koʻra, mikrodunyo, makrodunyo va megadunyoga boʻlinadi. mikrodunyo — molekuladan kichik zarralar (mas, atom, yadro, elementar zarra va boshqalar). makrodunyo — molekuladan katta jismlar (mas, qum, tosh, yer, planeta, quyosh, hayvon, odam va boshqalar). megadu-nyo — yerdan to koinot miqyosigacha boʻlgan oʻlchovdagi dunyo. bu uchala dunyo bir-biri bilan bogʻliq, shuningdek, ular bir-biriga almashinishi mumkin. . harakat — borliqnint ajralmas xususiyati boʻlgan oʻzgaruvchanlikni (q. barqarorlik va oʻzgaruvchanlik) ifodalovchi falsafiy kategoriya. harakat tushunchasi imkoniyatlarning voqelikka aylanishini, roʻy berayotgan hodisalarni, olamning betoʻxtov yangilanib borishini aks ettiradi. olamdagi har qanday jarayon h. tufayli sodir boʻladi. har qanday oʻzgarish — h. dir. oʻzgarishlar faqat moddiy obyektlarga emas, balki maʼnaviy, gʻoyaviy obyektlarga ham xosdir. har qanday (moddiy yoki gʻoyaviy) obyektning mavjudligi undagi harakat va oʻzgarishlar tufayli namoyon boʻladi. shu sababli harakat borliqning asosiy mavjudlik shaklidir. falsafiy adabiyotlarda moddiy borliqning quyidagi harakat shakllari ajratib koʻrsatiladi: mexanik harakat — jismlarning fazodagi oʻrni vaqt oʻtishi bilan boshqa jismlarga nisbatan …

4 / 14

kuchigacha barchasi shu harakat shakliga mansubdir). fazo - fazo fundamental kattalik boʻlib, quyidagicha taʼriflanishi mumkin: olamning fundamental tuzilishi qismlaridan biri, ichida jismlar ajratilgan, joylashgan, shakllari va hajmlari aniqlangan, harakat qilishga imkonlari boʻlgan oʻlchamlar toʻplami; yuqoridagi taʼrifga qarshi maʼnoda: mavhum matematik konseptual soha (vaqt va son kabi) boʻlib, uning yordamida biz jismlarning joylashishi, shakli, hajmi, harakati va ular orasidagi masofani taqqoslaymiz va oʻlchaymiz; yer va uning atmosferasi tashqarisidagi koinot qismi. fazo (matematika) (matematikada) — mantiqiy fikrlanuvchi shakllar yoki biror konstruksiyalar amalga oshiriladigan muhit. вақт — 1) материянинг асосий яшаш шаклларидан бири (қ. фазо ва вақт); 2) табиатдаги бирор даврий ҳодисага, мас., ернинг ўз ўқи атрофида айланиш даврига нисбатан ҳисобланадиган ўлчов бирлиги. вақтни ўлчаш. ернинг ўз ўқи атрофида айланиш даври билан ўлчанадиган вақт бирлиги сутка (бир кеча-кундуз) деб аталади. вақтнинг каттароқ бирликлари ой (ойнинг ер атрофида айланиш даври), йил (ернинг қуёш атрофида айланиш даври)дир. ернинг уз ўқи атрофида айланиш даври юлдузларга ёки …

5 / 14

емерид секунд бирлиги қабул қилинган. эфемерид секунд тропик шлнинг 1/31556925,9747 улушига тенг (махражидаги рақам асримиз боши — 1900 тропик йилдаги секундлар сони). вақтнинг бошқа бирликлари вақт ўтишига боғлиқ бўлмаган ўзгармас бирлик — эфемерид секунд ёрдамида исталган давр учун ҳисобланиши мумкин. демак, вақтнинг асосий бирлиги қилиб, эфемерид сутканинг 1/86400 улушига тенг эфемерид секунд қабул қилинган. бунда ернинг ўз ўқи атрофидаги нотекис ҳаракати ҳисобга олинган. бевосита кузатишларга асосланиб юлдуз вақти аниқланади. унинг асосий ўлчов бирлиги юлдуз суткаси ҳисобланади. юлдуз суткасининг бошланиши баҳорги тенг кунлик нуқтасининг юқори кульминация пайтига тўғри келади. шу пайтда юлдуз вакти билан юрадиган соатлар 0 соат 0 мин. 0 сек. ни кўрсатиши керак. баҳорги тенг кунлик нуқтаси ернинг нутацион (қ. нутация) ҳаракати таъсиридан холи деб қабул қилинган вақт ўртача юлдуз вақти деб аталади. ернинг юлдузларга нисбатан ўз ўқи атрофида айланиш даври 24 соат 0 мин. 0,0084 сек. ўртача юлдуз вақтига тенг бўлади. кундалик ҳаётимизда асосан ўртача қуёш вақтидан фойдаланамиз. …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizik kontinuum"

мавзу: озик-овкат махсулотларининг стандартизацияси. fizik kontinuum. materuya va harakat tushunchasi fazo va vaqt tushunchasi. aks ta`sirlar tushunchasi. режа. tayanch iboralar: fizik kontinuum, materuya va harakat, fazo va vaqt, aks ta`sirlar, klassik mexanika, galiley va lorents almashtirishlar, olam tuzilishi, koinat. materiya massaga ega va fazoda joy oluvchi obyektdir. materiya tushunchasining aniq taʼrifi yoʻq. baʼzi taʼriflarga koʻra, materiya elementar fermionlardan iborat har qanday narsadir (biroq bunda bir qator muammolar tugʻiladi: elementar fermion boʻlmagan, biroq massaga ega bozonlar mavjud; fermiondan iborat neytrinolarning ayrim tiplari massasiz boʻlishi mumkin). yorugʻlik (fotonlar) va baʼzi bozonlar materiya, deb qaralmaydi. materiya (lot. materia — modda) — borliqning ...

This file contains 14 pages in PPT format (286.5 KB). To download "fizik kontinuum", click the Telegram button on the left.

Tags: fizik kontinuum PPT 14 pages Free download Telegram