konseptual tahlil

PPTX 42 стр. 10,7 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 42
презентация powerpoint mavzu: matnning konseptual tahlili reja: 1. konsept tushunchasi va uning “matn lingvistikasi” fanida tutgan o'rni. 2. matnlarni tahlil qilishda konseptual yondashuv. 3. badiiy matnlar – konseptual tahlil qilish obyekti sifatida. 4. matnlarni konseptual tahlil qilishni grafik organayzerlar orqali ko'rsatish. konsept atamasi tilshunoslikka doir tadqiqotlarda xx asrning birinchi yarmidan paydo boʻla boshlagan. bu atama (concept) ingliz tiliga oid soʻz boʻlib, rus tilidagi ponyatie (tushuncha) atamasining ekvivalenti hisoblanadi. keyingi vaqtlarda tushuncha termini bilan aralashtirib yuborila boshlagach, uning tom maʼnodagi mazmunini aniq shakllantirishga qaratilgan ishlar tadqiq qilina boshlandi. kognitiv tilshunoslikda konseptning oʻrni alohida ekanligi olimlar tomonidan koʻp bor taʼkidlangan. jumladan, ye.s.kubryakova konseptning ongimiz va ruhiy imkoniyatlarimiz hamda inson bilimi, tajribasini aks ettiruvchi tafakkur birligi ekanligi haqida fikr yuritadi. uning fikricha, konseptual tizim fikr yuritish hamda inson psixikasida voqelik qiyofasini aks ettiruvchi tuzilmadir, xotira mental leksikonning faol mazmun birligi, miyaning konseptual tizimi, butun olam manzarasi inson ruhida aks etadi. kognitiv tilshunoslikning eng …
2 / 42
nson ongida konseptni ifodalovchi va shakllantiruvchi vositalardan biridir. konsept inson aqliy dunyosidagi madaniyatning asosiy yacheykasidir. konseptlar inson ongida nafaqat so'zning lug'aviy ma’nolari asosida, balki shaxsiy hamda butun bir xalqning madaniy-tarixiy tajribasidan kelib chiqib paydo bo'ladi. tajriba qancha boy bo'lsa, konseptning chegarasi shunchalik keng bo'ladi. aynan shunday holatda konsept o‘zini har tomonlama namoyon eta oladi. zotan, konsept dunyoni bilish hamda u haqida o‘z tasavvuriga bo‘lish demakdir. konseptlar xalqning ongida jamoa merosi sifatida, uning ma’naviy mulki, madaniyati sifatida namoyon bo‘ladi. n.n.boldirevning ta’kidashicha, konseptlar til kategoriyalari shakllanishining asosida yotadi. shunga ko'ra til birliklari va til kategoriyalari ma’nolarini kognitiv semantika doirasida tadqiq qilish konseptual analiz metodi asosida amalga oshiriladi. konseptual analiz til birliklari va shakllarida ifodalangan dunyoni anglash, tushunish, fikrlash, bilish usullarini o'rganishni taqozo qiladi. bunda ma’nolar so'zlar, so'z birikmalari, jumlalar va, umuman, matnlar bilan ifodalanishi mumkin. konseptual analiz konseptlar mazmunini va bu bilan bir qatorda yashirin, assotsiativ va b. konseptual xarakteristikalarni aniqlaydi. n.tixonovaning …
3 / 42
istema va ong tili birligidir. guruh birliklari o'rtasida esa xilma-xil munosabatlar mavjud bo'ladi. masalan, ishla so'zini aytishimiz bilan beixtiyor xayolimizda bir tomondan so'zla, tuzla, muzla so'zlar guruhi kelsa, ikkinchi tomondan, ishchi, ishsiz kabi so'zlar guruhi keladi. yoki rus auditoriyasidan poet so'ziga har qanday so'z bilan tezda javob berishini so'rasangiz, rus auditoriyasining taxminan 100 tadan 90 tasi shubhasiz pushkin deb javob beradilar. poet so'zi bu stimulga stimul reaksiya konsept harakat jarayon o'rin makon vaqt obyekt tafakkur sifat xususiyat “taqqoslash xaritasi” fikrimizcha, badiiy asarlarda, xususan, nasriy asarlarda lingvokulturologiyada asosiy konseptlar hisoblangan hayot, o'lim, ona, vatan, muhabbat, yaxshilik, adolat, ayol kabi tushunchalar ifodasi ko'p uchraydi. badiiy asar ijodiy faoliyat mahsuli bo'lganligi sababli, muayyan konsept ifodasi bu kabi matnlarda, tabiiyki, birinchi navbatda individuallik, obrazlilik belgilarini namoyon etadi. f.m.dostoyevskiy va m.a.bulgakov romanlarini lingvokognitiv tahlil qilgan o.a.aktisova o'z ishida tavsifiy xarakterdagi mikromatnlarda konsept matn yaratuvchanlik xususiyatiga ega bo'ladi, degan fikrni ilgari suradi[1]. o'zbek yozuvchilari asarlaridan olingan …
4 / 42
hi, shod etmas emish ko‘ngulni mehnatta kishi. ko‘nglum bu g‘aribliqda shod o‘lmadi, oh, g‘urbatta sevunmas emish, albatta, kishi. hijron qafasida jon qushi ram qiladur, g‘urbat bu aziz umrni kam qiladur. ne nav bitay firoq-u g‘urbat sharhin kim, ko‘z yoshi nomaning yuzin nam qiladur. katta yo'l bo'yida daraxt o'sardi... ittifoqo uning tagiga bir yo'lovchi keldi. kun issiq, yo'lovchi charchagan edi. daraxt soyasida o'tirib dam oldi... yo'lovchi ochiqqan edi. qarasa, daraxtda mevalar pishib yotibdi. u daraxtga chiqishga erindi: tosh otdi. mevalar duv to'kildi. yo'lovchi to'ygunicha yedi ...manzil olis edi. yo'lovchi daraxt shoxini sindirib, tayoq yasadi...keyin... zahar tang qilib qoldi. yo'lovchi daraxt panasiga o'tdi... so'ng... yo'liga ketdi...daraxt boshqa yo'lovchini kuta boshladi... bu daraxtning nomi yaxshilik edi... (o'.hoshimov. “yo'l bo'yidagi daraxt”) o'.hoshimovning “daftar hoshiyasidagi bitiklar” kitobidan olingan mazkur matnda yaxshilik konsepti o'z ifodasini topgan. matnda bu konsept “daraxt” ramzi orqali ifodalangan bo'lib, muallifning kognitiv-diskursiv faoliyatida qo'llangan o'xshatish amali matnning metaforik mazmun kasb etishiga olib …
5 / 42
g! 2. ayol qalbi teskari magnitga o'xshaydi: yaqinlashsang-uzoqlashadi, uzoqlashsang yaqinlashadi. 3. ayol sizni juda qattiq sevsa, hushyor bo'ling. otashin muhabbat-rashkka, rashk shubhaga, shubha-xudbinlikka, xudbinlik-dushmanlikka aylanishi mumkin. 4. ayol go'dak isini birinchi farzandi tug'ilganidayoq his etadi. erkak esa go'dak isi nimaligini nevarali bo'lganidan keyin anglaydi!... biz-erkaklar doim kechikib yuramiz… 5. “ ayol qavmini ipidan ignasigacha bilaman”, deysizmi? o-o-o, siz daho ekansiz! aytingchi, sharqdan sekundiga besh-yetti metr tezlikda esayotgan shamol o'n daqiqadan keyin shimolga buriladimi, janubgami? yarim soatdan keyin izg'iringa aylanadimi, bo'rongami?... 6. bola emizib o'tirgan ayolga zimdan razm soling... go'dagiga termulib bola emizayotgan onaning ko'zlariga sinchikla-a-a-b tikiling... eng oily tuyg'u nimaligini shunda ko'rasiz! 7. ayol kishiga avvalo ona deb qarasak, hammasi joy-joyiga tushadi. 8. ishdan nega kech kelganingizni surishtirsa, hayron bo'lmang. bo'yinbog'ingizni yechishga ko'maklashish bahonasida yoqangizni hidlab ko'rsa, hayron bo'lmang. majlisda nima masala ko'rilganini so'rasa, hayron bo'lmang. majlisda necha kishi qatnashganligini so'rasa, hayron bo'lmang. kimning yonida o'tirganingizni so'rasa, hayron bo'lmang. telefoningizning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 42 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "konseptual tahlil"

презентация powerpoint mavzu: matnning konseptual tahlili reja: 1. konsept tushunchasi va uning “matn lingvistikasi” fanida tutgan o'rni. 2. matnlarni tahlil qilishda konseptual yondashuv. 3. badiiy matnlar – konseptual tahlil qilish obyekti sifatida. 4. matnlarni konseptual tahlil qilishni grafik organayzerlar orqali ko'rsatish. konsept atamasi tilshunoslikka doir tadqiqotlarda xx asrning birinchi yarmidan paydo boʻla boshlagan. bu atama (concept) ingliz tiliga oid soʻz boʻlib, rus tilidagi ponyatie (tushuncha) atamasining ekvivalenti hisoblanadi. keyingi vaqtlarda tushuncha termini bilan aralashtirib yuborila boshlagach, uning tom maʼnodagi mazmunini aniq shakllantirishga qaratilgan ishlar tadqiq qilina boshlandi. kognitiv tilshunoslikda konseptning oʻrni alohida ekanligi olimlar tomonid...

Этот файл содержит 42 стр. в формате PPTX (10,7 МБ). Чтобы скачать "konseptual tahlil", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: konseptual tahlil PPTX 42 стр. Бесплатная загрузка Telegram