intellektual kamchiliklardagi nutq rivojlanishini differensial tashhislash

PPTX 35 pages 6.8 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.8 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

отграничение неспецифических (вторичных) расстройств речевого развития при интеллектуальных нарушениях от сходных состояний intellektual kamchiliklardagi nutq rivojlanishini nospesifik (ikkilamchi) kamchiliklarni o‘hshash xolatlardan farqlash ma'ruza rejasi: 1. ruhiy rivojlanishni orqada qolishi (rroq), ruhiy va nutqiy rivojlanishni orqada qolish (rnroq) va nutqiy rivojlanishni orqada qolish (nroq)ni differensial tashhislash 2. aqli zaiflikdagi nutqni ikkilamchi nuqsonlarini differensial tashhislash 3. ntrni rroq, rroqni ntrdan, rroqni pedagogik qarovsizlikdan, motor alaliyani aqli zaiflikdan farqlash nroq rroq rnroq aqli zaiflik rroq shakllarning differentsial tahlili ushbu turdagi intellektual sustlashuv disontogenezining polimorfizmi bilan bog'liq. shu sababli, korreksiyalash jarayonini tashkil qilishda rroq bolalarga differentsial yondashuvni tashkil qilish muammosi paydo bo'ladi. rroq bolalarning differentsial xususiyatlarini bilish barcha mutaxassislar tomonidan o'qitish, tarbiyalash va korreksiyalash jarayonlarini yanada maqsadga muvofiq ravishda tashkil etishga imkon beradi. uch yoshga to'lgunga qadar bolalardagi nutq kamchiliklari "nutq rivojlanishini kechikishi" atamasi bilan belgilanadi(lyapidevskiy s.s., 1969; stepanenko d.g., 2002; kornev a.n., 1999; kornev a.n., 2005). ushbu patologiyaning asosiy belgilari etengdoshlariga nisbatan ekspressiv …

2 / 35

nishni orqada qolish darajasini epikriz davrlarida aniqlashga qaratilgan bo’lib, horijiy mamlakatlarda esa bu amaliyot statistik me’yorlar asosida standartlashtirilgan me’yordan tashqari holatlar qo’llaniladi. (levina r.e., 1975; kornev a.n., 2006). agar bolaning nutqining rivojlanishi ikki yoki undan ortiq epikriz davri yoki standart og'ishlar bilan me'yordan ortda qolsa, nutqning kechikishi patologik hisoblanadi. epikriz davri epikriz davri - bu bola tomonidan ma'lum yangi ko'nikmalarni egallash vaqt kesimidir. hayotning birinchi yilida bitta epikriz davri 1 oyni tashkil etadi. hayotning ikkinchi yilida - 3 oy. 2 dan 3 yoshgacha - 6 oy. va to'rt yoshdan boshlab epikriz davri bir yilga to'g'ri keladi. agar hayotning birinchi yilida epikriz davri 1 oyni tashkil etgan bo'lsa, keyinchalik o'sish sur'ati pasayadi, shuning uchun epikrizis davri 3 oyga, 3 yoshdan bir yilgacha oshadi. pasport yoshi mezonlarida ko'nikmalarni o'zlashtirish - rivojlanish normasi sifatida qabul qilinadi: - hayotning ikkinchi yilida: ± 1,5 oy. - hayotning uchinchi yilida: ± 2,5 oy. - 4 yoshdan …

3 / 35

masalalari nutqning sust rivojlanishi bilan bolaning nutqining meyorda rivojlanishi odatda faqat uning tezligi, ya'ni tempi bilangina farq qiladi degan mulohazaga asoslanadi. bundan tashqari, nutqning rivojlanishi orqada qolgan bolalar lingvistik umumlashtirishlarni mustaqil ravishda o'zlashtira oladilar, ntr ega bolalar esa bu ligvistik umumlashtirishlarni faqat logopedik mashg'ulotlarda o'zlashtira oladilar. uch yoshdan oshgan bolalarda epikriz davrlaridagi va statistik nuqtai nazardan kechikish darajasi kamroq diagnostik ahamiyatga ega, chunki nutq funktsiyalarining doimiy ravishda yaxshilanishi tabiiy tendentsiya mavjud. ushbu yoshda baholashning muhim ko'rsatkichi nutq buzilishining turi hisoblanadi. agar sezilarli yaxshilanishlarsiz statsionar kurs mavjud bo'lsa, unda bu buzuqlik patologik va me'yorning bir varianti emas... biroq, uch yoshdan keyin nutq buzilishlarining zo'ravonligining asosiy mezonidirnutqning kommunikativ funktsiyasining buzilish darajasi umuman va har bir parametr uchun nutqning fonetik va leksik-grammatik jihatlari (moxovikov a.n., 2006). uch yoshdan oshgan bolada nutqning rivojlanishidagi anomaliyalar nutq rivojlanishining sustlashuvining namoyon bo'lishi yoki nutqning patologik rivojlanishining bir varianti ekanligi to'g'risida aniq bir fikr yo'q. chet ellik tadqiqotchilarning …

4 / 35

isoblanadi, ammo asosiy nuqsonga qo'shimch (ikkinchi) darajali hisoblanadi. xkt-10da milliy maxsus pedagogikada nazarda tutiladigan rroq ajratilmaydi. shu bilan birga, ixtisoslashtirilgan adabiyotlarda keltirilgan tavsiyalarni tahlil qilish ushbu holatni quyidagi bo'limlar bo'yicha tasniflashimizga imkon beradi: boshqa rivojlanish kasalliklari (f88) va rivojlanishning aniqlanmagan buzilishi (f89). ruhiy rivojlanishni orqada qolishi (prroq)da bilan nutqning buzilishi, birinchi navbatda, nutq analizatorining lokal jarohati emas, balki analizatorlararo ta'sir etishmasligidan kelib chiqadi. ruhiy rivojlanishi orqada qolishi har doim nutq faoliyatining turli xil buzilishlariga olib keladi. rroq bolalarda jumlali nutqining rivojlanishini kechikishi qayd etiladi. bolalar leksik va grammatik tuzilmalar sonini oshishi qiyin kechadi. til vositalari yordamida bolalar sababiy, vaqtinchalik va boshqa munosabatlarni ifoda eta olmaydilar. rroq maktabgacha yoshdagi bolalar va maktab o'quvchilarining so'z boyligi qashshoq va differensiyalashmagan bo’ladi: bolalar ma'nosi yaqin so'zlarni etarlicha tushunmaydilar va noto'g'ri ishlatadilar. cheklangan so'z boyligi atrofdagi dunyo haqida bilim va g'oyalarning etishmasligi, past bilim faoliyati bilan belgilanadi. differentsial diagnostikada kompleks tekshirish hal qiluvchi ahamiyatga ega. …

5 / 35

ganligi" atamasini ishlatmaslik maqsadga muvofiq, chunki ushbu toifaga asosiy birlamchi nutq patologiyasi bo'lgan bolalar kiradi (boryakova n.yu., 2002). uch yoshdan keyin bola nutq buzilishining o'ziga xos turini va nutq nuqsoni tuzilishini aniq belgilanishi kerak. aqliy zaiflik darajasi odatda intellektning holatini o'lchaydigan standartlashtirilgan testlar bilan baholanadi. ma'lum sharoitda ijtimoiy moslashuvni baholaydigan me’zon(shkala)lar bilan to'ldirilishi mumkin. ushbu metodlar aqliy zaiflik darajasini taxminiy baholashni ta'minlaydi. engil aqliy zaiflik (f70)taxminiy iq 50-69 (kattalar davrida aqliy rivojlanish 9-12 yoshdagi rivojlanishga to'g'ri keladi). engil aqliy zaifligi bo'lgan bolalar ko'pincha maktabda o'qishda katta qiyinchiliklarga duch kelishadi, ammo maqsadga muvofiq tashkil etilgan maxsus ta’lim-tarbiya asosida ularning aksariyati kasb egallashlari va normal ijtimoiy munosabatlarni saqlab qolish imkoniyatiga ega bo'lishadi. o'rta darajadagi aqliy zaiflik (f71)o'z-o'ziga xizmat ko'rsatishda ma'lum bir mustaqillikni o'rganishi, etarli darajada muloqot va o’quv malakalarini egallashi mumkin. voyaga etganida aqliy rivojlanish 6-9 yoshdagi rivojlanishga to'g'ri keladi (iq 35 dan 49 gacha). o'rta darajadagi aqliy zaifligi bo'lgan kattalar uchun …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "intellektual kamchiliklardagi nutq rivojlanishini differensial tashhislash"

отграничение неспецифических (вторичных) расстройств речевого развития при интеллектуальных нарушениях от сходных состояний intellektual kamchiliklardagi nutq rivojlanishini nospesifik (ikkilamchi) kamchiliklarni o‘hshash xolatlardan farqlash ma'ruza rejasi: 1. ruhiy rivojlanishni orqada qolishi (rroq), ruhiy va nutqiy rivojlanishni orqada qolish (rnroq) va nutqiy rivojlanishni orqada qolish (nroq)ni differensial tashhislash 2. aqli zaiflikdagi nutqni ikkilamchi nuqsonlarini differensial tashhislash 3. ntrni rroq, rroqni ntrdan, rroqni pedagogik qarovsizlikdan, motor alaliyani aqli zaiflikdan farqlash nroq rroq rnroq aqli zaiflik rroq shakllarning differentsial tahlili ushbu turdagi intellektual sustlashuv disontogenezining polimorfizmi bilan bog'liq. shu sababli, korreksiyalash jarayonini...

This file contains 35 pages in PPTX format (6.8 MB). To download "intellektual kamchiliklardagi nutq rivojlanishini differensial tashhislash", click the Telegram button on the left.

Tags: intellektual kamchiliklardagi n… PPTX 35 pages Free download Telegram