mamlakat iqtisodiyotini ifodalovchi iqtisodiy ko‘rsatkichlar

PPTX 23 pages 767.6 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 767.6 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

ишлаб чиқариш жараёни ва унинг натижалари режа: reja: 2-mavzu. asosiy makroiqtisodiy ko’rsatkichlar va ularni hisoblash 1 3 2 makroiqtisodiy ko’rsatkichlar tasnifi. yalpi ichki mahsulot tushunchasi. yalpi ichki mahsulotni hisoblash usullari. 4 makroiqtisodiy ko’rsatkichlarni hisoblash. 2 mamlakat iqtisodiyotini ifodalovchi iqtisodiy ko‘rsatkichlar yalpi ichki mahsulot (yaim), sof ichki mahsulot (sim), yalpi milliy daromad (yamd), sof milliy daroimad (smd), shaxsiy daromad (shd), shaxsiy tasarrufidagi daromad (shtd), iste’mol (c), jamg‘arish (s) ko‘rsatkichlarining hajmi va o‘sish sur’atlari; iqtisodiyotning tarkibiy tuzilishi; mamlakat eksporti va importi hajmi, tarkibi, yaimdagi ulushi va o‘sish suratlari; resurslardan foydalanishning samaradorligini xarakterlovchi ko‘rsatkichlar (mehnat unumdorligi, fond qaytimi); davlat budjeti taqchilligi, deflator, iste’mol baholari indeksi, inflatsiyaning o‘sish sur’atlari; ishsizlik darajasi va ishsizlar soni, aholining ish bilan bandlik darajasi; aholining moddiy ne’matlar va xizmatlar iste’moli hajmi, ularning jamg‘armalari, ish haqining quyi miqdori va boshqalar. 1. makroiqtisodiy ko’rsatkichlar tasnifi. 3 makroiqtisodiy ko’rsatkichlar orqali butun iqtisodiyotning holati (uning o’sishi yoki orqaga ketishi) tahlil qilinib, xulosa chiqariladi. …

2 / 23

ufidagi daromad (shtd), iste’mol (c), jamg‘arish (s) ko‘rsatkichlarining hajmi, ixtiyordagi daromad (id) va boshqalar. makroiqtisodiy sifat ko’rsatkichlari inflyatsiyaning o’sish sur’atlari, ishsizlik darajasi, aholining ish bilan bandlik darajasi, aholi jon boshiga to’g’ri keladigan yalpi ichki mahsulot va boshqalar. 6 1993 yilda qabul qilingan (2008 yilda yangi tahrir) bmt mhtning yangi talqiniga ko‘ra yalpi ichki mahsulot (yaim) tushunchasiga aniqliklar kiritildi. yangicha talqiniga ko‘ra: yalpi ichki mahsulot - mamlakat hududida ma’lum muddat davomida ishlab chiqarilgan pirovard tovarlar va xizmatlar bozor baholarining umumiy yig‘indisidan iborat. 2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi. 7 yalpi milliy mahsulot (yamm) bu o‘z mamlakati yoki xorijda joylashgan milliy korxonalar tomonidan yaratilgan mahsulot va xizmatlar umumiy hajmining jami qiymatidir. yalpi ichki mahsulot (yaim) ma’lum vaqt davomida, masalan, bir yilda yaratilgan va bevosita iste’molchilarga borib yetadigan barcha tayyor mahsulot va ko‘rsatilgan xizmatlarning bozor narxidagi qiymatidir. xorijiy korxonalar mahsuloti chet ellardagi milliy korxonalar mahsuloti milliy korxonalar mahsuloti 10 trln. so‘m 6 trln. so‘m …

3 / 23

rida, shu jumladan o‘zbekistonda mazkur tizimning takomillashtirilgan shakli qo’llanilmoqda. o‘zbekiston 1993-yildan boshlab mhtdan foydalana boshladi. 11 mht asosida yaim 3 xil usulda aniqlanadi: har uchala usul bilan hisoblangan yaim ko‘rsatkichi hajmi statistik xatolar istisno etilganda o‘zaro teng bo‘lishi lozim. 1. ishlab chiqarish usuli; 2. xarajatlar usuli; 3. daromadlar usuli. 12 ishlab chiqarish usuli bunda milliy iqtisodiyotning barcha tarmoqlari bo‘yicha yaratilgan qo‘shilgan qiymatlar yig‘indisi hisoblab chiqiladi. qo‘shilgan qiymatni aniqlash jami ijtimoiy mahsulotdan oraliq mahsulotlar va xomashyo, yoqilg‘i, materiallar qiymatini chegirish orqali amalga oshiriladi. 13 xarajatlar usuli bunda yakuniy iste’molchilarning xarajatlari yig’indisi sifatida aniqlanadi: yaim = c + i + g + xn bu yerda c - uy xo‘jaliklarining iste’mol xarajatlari, i - yalpi ichki xususiy investitsiya xarajatlari, g - tovar va xizmatlarning davlat xaridi, xn - sof eksport bunda mazkur yilda ishlab chiqarilgan barcha mahsulot (xizmat)lar hajmini sotib olishga qilingan hamma sarflar qo‘shib chiqiladi. milliy iqtisodiyotda ishlab chiqarilgan pirovard mahsulotlarni mamlakat …

4 / 23

rilishi, davlat korxonalarida to‘lanadigan ish haqi) xarajatlari kiritiladi. lekin shu o‘rinda ta’kidlash lozimki, bu xarajatlarga davlat transfert to‘lovlari kiritilmaydi. sof eksport (xn): mamlakatning import va eksport operatsiyalari bo‘yicha xarajatlar o‘rtasidagi farq. 15 daromadlar usuli bunda yaim barcha yakuniy iste’molchilarning daromadlari yig’indisi sifatida aniqlanadi. 16 yaimni daromadlar (taqsimot usuli) bo‘yicha hisoblash. yaimni daromadlar bo‘yicha aniqlashda yakuniy mahsulotni ishlab chiqarish jarayonida rezident-ishlab chiqarish birliklari tomonidan, qo‘shilgan qiymatlar hisobidan, to‘langan dastlabki daromadlar qo‘shib chiqiladi. yaimni daromadlari yig‘indisi ko‘rinishida hisoblashda asosan quyidagi ko‘rsatkichlardan foydalaniladi: -sof bilvostia soliqlar (tn) – bilvosita soliqlar(qo‘shilgan qiymat solig‘i, aksizlar, bojxona bojlari) va subsidiyalar hajmlari o‘rtasidagi farq; - yollanma ishchilarning ish haqlari (w) - xususiy va davlat kompaniyalarining yollanma ishchilarga hisoblagan barcha turdagi mehnat haqi to‘lovlarining nominal miqdori plyus ish beruvchilar tomonidan ish haqi fondiga nisbatan hisoblanib to‘lanadigan ijtimoiy sug‘urta ajratmalari. o‘zbekiston respublikasida bu ajratma normasi 2005 yilda ish haqi fondiga nisbatan 31% bo‘lgan bo‘lsa. 2006 yildan boshlab 25 % …

5 / 23

dividend, renta, to‘g‘ridan to‘g‘ri xorijiy investitsiyalardan olingan reinvestitsiya ko‘rinishidagi daromadlar paydo bo‘ladi. 18 shuningdek, yaimni daromadlar ko‘rinishida aniqlashda, iqtisodiy nazariyada, daromadlarni quyidagi komponentlarga bo‘lish ko‘zda tutiladi: -amortizatsiya (a); - bilvostia soliqlar (t); -yollanma ishchilarning ish haqlari (w); - ijara haqi to‘lovi va renta ko‘rinishidagi daromadlar(r1); - kapital uchun olingan foiz daromadlari (r2); -mulkdan keladigan daromad (nokorporativ korxonalar daromadi) (p1); -korporatsiya foydasi (p2). korporatsiyalar foydasi o‘z navbatida quyidagilarga bo‘linadi: a) korporatsiyasi foydasidan to‘lanadigan soliqlar (p2.1); b) hissadorlar o‘rtasida taqsimlanadigan dividendlar(p2.2); v) korporatsiyaning taqsimlanmagan foydasi(p2.3). keltirilgan yondoshvuga ko‘ra: yaim (y) = a + t + w + r1 + r2 + p1 + p2 19 4. makroiqtisodiy ko’rsatkichlarni hisoblash. 20 makroiqtisodiy miqdor ko’rsatkichlari o’rtasidagi o’zaro bog’liqlikni milliy hisoblar tizimi orqali quyidagicha ifodalash mumkin: 1. barcha tarmoqlarning yalpi ishlab chiqarishi – oraliq iste’mol = yalpi ichki mahsulot. 2. yalpi ichki mahsulot - amortizatsiya = sof ichki mahsulot. sim = yaim - a 3. …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mamlakat iqtisodiyotini ifodalovchi iqtisodiy ko‘rsatkichlar"

ишлаб чиқариш жараёни ва унинг натижалари режа: reja: 2-mavzu. asosiy makroiqtisodiy ko’rsatkichlar va ularni hisoblash 1 3 2 makroiqtisodiy ko’rsatkichlar tasnifi. yalpi ichki mahsulot tushunchasi. yalpi ichki mahsulotni hisoblash usullari. 4 makroiqtisodiy ko’rsatkichlarni hisoblash. 2 mamlakat iqtisodiyotini ifodalovchi iqtisodiy ko‘rsatkichlar yalpi ichki mahsulot (yaim), sof ichki mahsulot (sim), yalpi milliy daromad (yamd), sof milliy daroimad (smd), shaxsiy daromad (shd), shaxsiy tasarrufidagi daromad (shtd), iste’mol (c), jamg‘arish (s) ko‘rsatkichlarining hajmi va o‘sish sur’atlari; iqtisodiyotning tarkibiy tuzilishi; mamlakat eksporti va importi hajmi, tarkibi, yaimdagi ulushi va o‘sish suratlari; resurslardan foydalanishning samaradorligini xarakterlovchi ko‘rsatkichlar (mehnat ...

This file contains 23 pages in PPTX format (767.6 KB). To download "mamlakat iqtisodiyotini ifodalovchi iqtisodiy ko‘rsatkichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mamlakat iqtisodiyotini ifodalo… PPTX 23 pages Free download Telegram