statistik kuzatish uslubiyoti

PPTX 26 pages 476.3 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 476.3 KB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim fan va innovatsiyalar vazirligi osiyo xalqaro universiteti statistika 2-mavzu. statistik kuzatish uslubiyoti 1 reja: statistik kuzatish mohiyati va uning oldiga qo‘yiladigan talablar. statistik kuzatishga tayyorgarlik uslubiyoti. statistik kuzatish shakllari. statistik kuzatish xatolari. 1. statistik kuzatish mohiyati va uning oldiga qo‘yiladigan talablar. har qanday statistik tadqiqot uch bosqichni o‘z ichiga oladi: statistik kuzatish: kuzatish materiallarini svodkalash va guruhlash kuzatilayotgan voqeani har tomonlama tavsiyalovchi, umumlashtiruvchi ko‘rsatkichlarni hisoblash va ularni tahlil qilish. statistik kuzatish - bu o‘rganilayotgan ommaviy hodisalar haqida boshlang‘ich ma’lumotlarni to‘plash jarayonidir. ommaviy jarayonlarni statistika jihatidan o‘rganish, ya’ni bir turli hodisalar va ularning belgilari orasidagi bog‘lanishlarni miqdoriy ifodalab ularning to‘plamlarida namoyon bo‘ladigan statistik qonuniyatlarni aniqlash uchun dastlab ular haqida, o‘rganilayotgan obyektlar to‘g‘risida boshlang‘ich ma’lumotlar yoki boshqa so‘z bilan aytganda xom statistik materiallarni to‘plash kerak. mana shu jarayon statistik kuzatish deb ataladi. kuzatish so‘zi quyidagi lug‘aviy ma’noga ega 1. biror narsa (predmet, obyekt)ni bilish, aniqlash maqsadida sinchiklab ko‘zdan …

2 / 26

a mos kelishi. butun statistik kuzatish uslubi, uni tashkil etish va amalga oshirish yo‘li ma’lumotlarning aniqligini ta’minlashga qaratilgan bo‘lishi kerak. ma’lumotlarni to‘liqligi, demak, kuzatish jarayonida hamma obyektlarni, birliklarni qamrab olish, har biri haqida barcha ko‘zlangan ma’lumotlarni to‘plashdir. ayrim hodisalar haqidagi ma’lumotlar bir-birlari bilan taqqoslama, ya’ni vaqt, joy, hudud va uslub jihatidan yagonaviylikka, tuzilish o‘xshashligiga ega bo‘lishi, bir vaqtda va ma’lum makon chegarasida hamda yagona metodikada to‘planishi kerak. bundan tashqari, boshqa va oldin bajarilgan tekshirishlar bilan solishtirmaligi ta’minlanishi lozim, aks holda hodisa dinamikasi haqida to‘g‘ri xulosa chiqarib bo‘lmaydi. 2. statistik kuzatishga tayyorgarlik uslubiyoti statistik kuzatishda nima uchun? degan savolga kuzatish maqsadi va vazifalari, nima? degan savolga esa kuzatish obyekti, uning birligi va dasturi, statistik formulyarlar va ularni tuzish uchun yo‘riqnomalar javob beradi. kim? kuzatish subyekti, qachon? deganda kuzatish vaqti, qayerda? deganda kuzatish joyi, qanday qilib? deganda kuzatish usullari va turlari, qancha? deganda kuzatish belgilarining miqdoriy ifodalanishi nazarda tutiladi. bular statistik kuzatishning …

3 / 26

ish obyekti bilan bir qatorda uning subyekti mavjud. kuzatish subyekti - bu o‘rganilayotgan hodisalar haqidagi ma’lumotlarni qayd qiluvchi va to‘plovchi yuridik yoki jismoniy shaxs. masalan, mikroiqtisodiy statistikada kuzatish subyekti - bu har bir korxona, tashkilot, muassasa va uy xo‘jaligidir. kuzatish birligi - bu kuzatish obyektining mustaqil bo‘linmas tarkibiy qismi (birligi) bo‘lib, uning muhim belgilari haqida ma’lumotlar olinadi. kuzatish birligi deganda, kuzatilayotgan obyektning mustaqil bo‘linmas tarkibiy unsuri, birligi tushuniladi. kuzatish jarayonida uning muhim belgilari haqida ma’lumotlar olinadi. masalan, sanoat faoliyati tekshirilayotganda har bir korxona va firma, qishloq xo‘jaligini o‘rganilayotganda har bir shirkat xo‘jaligi, dehqon va fermer xo‘jaligi kuzatish birligi hisoblanadi. ayrim hodisalarni tekshirishda kuzatish birligi bilan birga hisob birligi ham belgilanadi. masalan, chorva ro‘yxatida har bir turi haqida, asbob-uskunalar ro‘yxatida esa har bir mashina, stanok va boshqa asbob-uskunalar haqida batafsil ma’lumotlar to‘planadi. bu holda ho‘jalik, korxona kuzatish birligi bo‘lsa, uning qayd qilinadigan har bir belgisi hisob birligidir. kuzatish dasturi - bu …

4 / 26

q degan savollarni yozish noo‘rin bo‘lardi; ikkinchidan, dasturda shunday savollarni (belgilarni) aks ettirish kerakki, ular yordamida kuzatilayotgan hodisani chuqurroq o‘rganish va olingan ma’lumotlarni tekshirish imkoniyatlari yaratilsin. statistik formulyar - kuzatish ma’lumotlari qayd qilinadigan hujjat. yo‘riqnoma har bir statistik formulyar uchun alohida tuziladi. u har xil nom bilan yuritiladi, jumladan hisobot formasi, ro‘yxatga olish varaqasi, so‘rovnoma (anketa), tabel, nakladnoy, yo‘l varaqasi va hokazolar. statistik formulyar ikki xil bo‘ladi: yakka predmetli formulyar. ko‘p predmetli formulyar. kuzatish joyi - bu kuzatish birligi joylashgan makon. kuzatish joyi deganda makon yoki boshqa so‘z bilan aytganda o‘rganilayotgan hodisa ro‘y berayotgan joy tushuniladi. hisobotda, asbob-uskunalar ro‘yxatida va boshqa iqtisodiy resurslarni har xil shakl va usullarda kuzatishda korxona, tashkilot va muassasa joylashgan joy kuzatish joyi hisoblanadi. statistik kuzatish vaqti - bu kuzatish tenglashtirilgan fursat (payt) va o‘tkaziladigan muddat. umuman keng ma’noda qaralganda, kuzatish vaqti hodisani o‘rganish davridir, ya’ni uni tekshirish boshlangandan, to ma’lumotlarni olish nihoyasiga yetguncha o‘tgan vaqt …

5 / 26

a’minlashdan iborat. har qanday kuzatish dasturi manzilgoh qismiga ega. unda ma’lumot beruvchi subyektlarni tanituvchi belgilar aks ettiriladi. masalan, hisobot shaklida ma’lumotlar to‘planayotganda tanituv belgilar bo‘lib korxona (tashkilot) nomi va manzilgohi, davlat statistikasi registridagi shifri, turli tasniflagichlarda ko‘zlangan sinflarga (guruhlarga) mansubligi, qaysi vazirlik, uyushma tasarrufidaligi, asosiy faoliyat turi, tashkiliy-huquqiy va mulkchilik shakli xizmat qiladi. kuzatish dasturining tuzilishi va bеlgilari (savollari) asosiy qism yoki asosiy bеlgilar (savollar) nazorat qismi yoki tеkshirish bеlgilar (savollar) manzilgoh qismi yoki tanituvchi bеlgilar (savollar) hodisa (obyеkt) mohiyatini ta’riflovchi to’g’ri va egri bеlgilar to’plam tuzilishini ta’riflovchi bеlgilar rivojlanish qonuniyatlarini ifodalovchi bеlgilar bеg’araz holatlarni aniqlash uchun (bеlgilar) g’arazli holatlarni aniqlash uchun (bеlgilar) qabul qlishda хatolarni tuzatish uchun kеrakli bеlgilar ob’еktlarni qiyosiy o’rganish uchun kеrakli bеlgilar turli tasniflagichlarga binoan korхonalarni tasniflash bеlgilari hisob intizomini ta’minlash uchun kеrakli bеlgilar shartnoma intizomini ta’minlash uchun kеrakli bеlgilar 3. statistik kuzatish shakllari guruhlash statistik bog‘lanishlar va qonuniyatlarni aniqlash, o‘rganilayotgan to‘plamning tuzilishini o‘rganish va ho‘jaliklarning …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistik kuzatish uslubiyoti"

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim fan va innovatsiyalar vazirligi osiyo xalqaro universiteti statistika 2-mavzu. statistik kuzatish uslubiyoti 1 reja: statistik kuzatish mohiyati va uning oldiga qo‘yiladigan talablar. statistik kuzatishga tayyorgarlik uslubiyoti. statistik kuzatish shakllari. statistik kuzatish xatolari. 1. statistik kuzatish mohiyati va uning oldiga qo‘yiladigan talablar. har qanday statistik tadqiqot uch bosqichni o‘z ichiga oladi: statistik kuzatish: kuzatish materiallarini svodkalash va guruhlash kuzatilayotgan voqeani har tomonlama tavsiyalovchi, umumlashtiruvchi ko‘rsatkichlarni hisoblash va ularni tahlil qilish. statistik kuzatish - bu o‘rganilayotgan ommaviy hodisalar haqida boshlang‘ich ma’lumotlarni to‘plash jarayonidir. ommaviy jarayonlarni statistika jihatid...

This file contains 26 pages in PPTX format (476.3 KB). To download "statistik kuzatish uslubiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik kuzatish uslubiyoti PPTX 26 pages Free download Telegram